Vụ 5 anh công an Phú Yên đánh chết người, đây rõ ràng không phải trường hợp đầu tiên, đã có nhiều vụ trước đó, nhưng đây là vụ đầu tiên có khá đông công an đứng trước vành móng ngựa.
Bản thân tôi, 20 năm trước, hồi còn đi học lớp 11, đã phải vào đồn Minh khai một lần, tôi và anh bạn đánh nhau với một anh cùng trường và phá xe đạp của anh ta, chúng tôi đánh nhau sát đồn công an trên đường về, và tất cả bị đưa và đồn.
Tôi đã cãi ngang gì đó không nhớ và bị một anh công an bợp tai tôi dễ đến chục cú, sau đó, tôi bị anh còng chân bằng cách luồn chân vào những cái khóa hình chữ U, gọi là móng ngựa, có lỗ trên đỉnh và xuyên 1 thanh sắt dài qua, thế là chân tôi bị khóa cứng. Chỉ khi bố tôi đến xin và cam đoan, tôi mới được thả về. Tôi ghét công an từ dạo đó.
Dân Việt Nam, có vẻ như ít người ưa công an, ngày từ bé, tôi đã thấy những bà mẹ để dọa trẻ vì muốn trẻ đừng làm một việc gì đó, họ hay dọa “ có nín ngay không, chú công an đến kia kìa..”.
Thật tình, công an đang không rất được lòng người dân, nhưng vấn đề từ đâu? Phải chăng công an đang có vấn đề về nhũng nhiễu hay dân đang dần dần vô pháp vô thiên? Hay cả hai?
Ở thời phong kiến, thì việc nọc phạm nhân ra đánh vài hèo là có trong luật, ở chốn quan trường luôn có hai cọc để căng anh tội phạm ra như con ếch, và roi hay gậy(trượng) là đòn phạt mà quan tuyên án tùy nặng nhẹ. Hay anh lính lệ đi dẹp đường thường có cái roi để vụt vào những người không chịu nhường đường.
Để thấy ở Việt Nam xưa, việc đánh phạm nhân không phải là hiếm, và thời nay ở các đồn công an, tôi tin việc thượng cẳng chân hạ cẳng tay những anh ăn cắp cứng cổ không phải là không có.
Khi 5 anh công an phải đứng trước vành móng ngựa, các anh có lẽ không biết, hành vi đánh người dẫn đến tử vong khiến các anh đối diện với nhiều năm tù.
Với những anh tội phạm ngang bướng, thì ngoài đánh hoặc dọa, nhẽ chưa có phương pháp đấu tranh nào khác, làm sao để họ khai ra đồng phạm, nơi giấu tiền, và các vụ khác tương tự?
Lẽ dĩ nhiên ở các nước phát triển, mọi hành vi xâm phạm thân thể đều bị lên án, nhưng ở Việt Nam, có những ngoại lệ đáng kinh ngạc.
Tôi đã đọc cả làng đánh chết hai anh ăn trộm chó, và cả làng cùng kí nhận tội đánh chết người, cho đến nay, những người kí nhận vẫn ở nhà và yên lành, dù dã kí nhận nhưng không ai làm gì được họ. Hoặc vụ khác cả làng khác không những đánh chết người trộm chó, mà còn đốt xác anh trộm cháy đen, và cũng chưa ai bị truy tố.
Và cũng có vụ đánh chết, lại vẫn người trộm chó, và cả làng ngăn cản không cho xe cứu thương chở người đi, khiến người bị đánh đã chết do không được điều trị y tế kịp thời, những vụ thế này, không khó để tìm thấy trên các báo.
Và mười vụ, thì mới xử được một vài vụ, và các anh đánh chết trộm bị xử rất nhẹ, có lẽ dân đánh chết dân thì được ưu ái hơn công an chăng?
Tại sao công an, những người được cho là bảo vệ dân, lại bị dân ghét và muốn họ bị án nặng hơn bình thường?
Tôi cũng nhớ 20 năm về trước, một anh cảnh sát giao thông tên Nguyễn Tùng Dương cũng bị tử hình vì bắn chết một người dân đi ngược chiều trên cầu Chương Dương, và theo cá nhân tôi, anh không đáng bị nặng đến vậy, anh phải chết do dư luận quá ầm ĩ, họ trút vào anh đủ mọi tội mà có lẽ anh không hề làm.
Về 5 anh công an Phú Yên, theo hồ sơ vụ án, ngày 13/5/2013, Ngô Thanh Kiều, bị ban chuyên án Công an Tuy Hòa đến nhà còng tay đưa về trụ sở lấy lời khai. Lần lượt tham gia lấy cung đối tượng gồm 5 công an.
Đọc báo thì các bạn của anh Kiều đã bị bắt và khai ra anh, và anh là nghi can số 1 của hàng loạt vụ trộm két sắt mà băng nhóm của anh sử dụng xe ô tô thuê đi ăn trộm. Anh cũng đã tiêu chín tháng trong tù vào năm 2005 vì tội ăn cắp.
Theo tôi tòa tuyên án cho tội dùng nhục hình là chính xác, mức nặng nhất của khung này là 12 năm tù, chia đều cho năm anh công an.
Có thể truy tố các anh theo tội danh khác, ví dụ như điều 97 bộ luật hình sự:
“Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ:
Người nào trong khi thi hành công vụ mà làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép, thì bị phạt tù từ 2 năm đến 7 năm”.
Rõ ràng kịch khung chỉ là 7 năm tù, trong khi với tội dùng nhục hình mà các anh công an bị khép, 5 anh công an đã phải chia nhau đến gần 11 năm tù.
Nếu truy tố bởi tội danh ở điều 98: vô ý làm chết người , họ thậm chí còn bị kêu án nhẹ hơn nữa, để thấy đưa họ vào khung dùng nhục hình là mức án nặng nhất mà tòa có thể tuyên.
Nhưng chắc chắn, họ không phải sát nhân, họ chỉ đang cố điều tra tội phạm bằng cách không nên dùng nhất, và 5 anh công an Phú Yên đã phải trả giá.
Dư luận có vẻ như vẫn chưa hài lòng với mức án này, họ muốn các anh công an bị ngồi tù lâu hơn nữa. Nhưng dư luận cần nhìn cho rõ, vì khi quá tay đánh người, họ chỉ đang làm nhiệm vụ điều tra lấy cung tội phạm.
Theo tôi cần công bằng cho những anh công an trong vụ này, tội tới đâu thì xử tới đó, không thể tuyên họ một cái án nặng hơn bình thường, chỉ vì họ là công an?
Và những anh công an khi nóng giận định sử dụng bạo lực với nghi phạm, các anh cần cân nhắc một chút, tại sao phải quá nhiệt tình với công việc để đối mặt với những rắc rối lớn?
Và hỡi dư luận, một chút lượng thứ dành cho những người đang giúp chính người dân mà còn ko có, thì còn ai để bảo vệ dân đây?
Nguyễn Quảng
Gửi từ Milton Keynes, Anh Quốc
Bài viết, ý kiến đóng góp cho diễn đàn xin gửi về bandientuskds@gmail.com. Tòa soạn tôn trọng các quan điểm khác nhau, các ý kiến phản biện của tác giả trên cơ sở khách quan, trung thực. Các bài viết đăng trên diễn đàn này thể hiện quan điểm riêng của tác giả.
