Báo Sức khỏe&Đời sống số 31, ra ngày 22/2/2016 có bài viết “Bóc gỡ tập đoàn lừa đảo đa cấp Liêt kết Việt. Cơ quan CSĐT (Bộ Công an) đã khởi tố bị can và bắt tạm giam Lê Xuân Giang – Chủ tịch HĐQT cùng Nguyễn Thị Thủy – Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Liên kết sản xuất thương mại Việt Nam cùng 5 đồng phạm để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bên lề cuộc họp báo thường kỳ Chính phủ diễn ra chiều 29/2, Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải đã trả lời một số câu hỏi liên quan mà báo chí quan tâm.
Đã kiểm tra phát hiện nhiều vi phạm
Trả lời câu hỏi của phóng viên về trách nhiệm của Bộ Công Thương đối với vụ việc này, Thứ trưởng Đỗ Thắng Hải cho biết, Công ty Liên kết Việt được Sở Công Thương Hà Nội cấp Giấy chứng nhận (GCN) thực hiện bán hàng đa cấp vào ngày 10/2/2014. Từ ngày 1/7/2014, việc đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp được chuyển từ các Sở Công Thương về Cục Quản lý cạnh tranh (Bộ Công Thương) theo Nghị định 42/2014/NĐ-CP. Cục Quản lý cạnh tranh đã cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho Công ty Liên kết Việt ngày 22/12/2014. Sau 7 tháng kể từ khi cấp Giấy chứng nhận kể trên, Bộ Công Thương đã trực tiếp chủ động phối hợp Bộ Công an, trực tiếp là C46 tổ chức đoàn kiểm tra, trưởng đoàn là Bộ Công Thương với một số thành viên khác, trực tiếp vào công ty và phát hiện ra vi phạm.
Thứ trưởng Bộ Công Thương Đỗ Thắng Hải trả lời báo chí.
Cụ thể, công ty này đã vi phạm các nghĩa vụ liên quan đến thông báo hoạt động bán hàng đa cấp ở một số tỉnh, thành phố, nghĩa vụ liên quan đến thông báo hoạt động hội nghị, hội thảo, nghĩa vụ liên quan đến đào tạo người tham gia và cấp thẻ cho người tham gia, nghĩa vụ báo cáo định kỳ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền và nghĩa vụ khấu trừ thuế thu nhập cá nhân theo quy định. Công ty này cũng không thực hiện thủ tục đề nghị cấp sửa đổi, bổ sung GCN đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp khi có thay đổi, bổ sung liên quan đến hồ sơ đề nghị cấp GCN đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp; cung cấp các thông tin gian dối và gây nhầm lẫn cho khách hàng về chất lượng, công dụng của sản phẩm; không thường xuyên giám sát hoạt động của người tham gia bán hàng đa cấp để đảm bảo người tham gia thực hiện đúng quy tắc hoạt động, chương trình trả thưởng của
doanh nghiệp; duy trì nhiều hơn một vị trí kinh doanh đa cấp, hợp đồng bán hàng đa cấp, mã số kinh doanh đa cấp hoặc các hình thức khác tương đương đối với cùng một người tham gia bán hàng đa cấp. Với những vi phạm này Bộ Công Thương đã xử lý nghiêm khắc và phạt 570 triệu đồng. Căn cứ kết quả điều tra, xác minh ban đầu, Cơ quan CSĐT (Bộ Công an) đã ra quyết định khởi tố vụ án lừa đảo chiếm đoạt tài sản, khởi tố bị can đối với một số thành viên của Ban lãnh đạo Công ty Liên kết Việt.
Cũng theo Thứ trưởng Hải cần phải rà soát lại, mặc dù Nghị định mới ban hành, nhưng cần xem còn kẽ hở nào. Liên kết Việt có hành vi lừa đảo chứ không phải thực hiện kinh doanh đa cấp mà gây ra việc này.
Lừa đảo 60.000 người tương đương 60.000 hộ gia đình bị ảnh hưởng
Cơ quan CSĐT (Bộ Công an) xác định thủ đoạn của Liên kết Việt thực chất là lấy tiền của khách hàng sau để trả một phần cho người trước. Với việc lừa đảo hơn 60.000 người tương đương với 60.000 hộ gia đình sập bẫy đa cấp, đồng nghĩa với 60.000 người lâm vào cảnh nợ nần. Tổng số tiền Lê Xuân Giang và Nguyễn Thị Thu Thủy bị cáo buộc chủ mưu chiếm đoạt lên tới 1.900 tỷ đồng. Trong số này Giang chiếm đoạt 500 tỷ đồng. Hiện, cơ quan chức năng mới thu giữ được 134 tỷ đồng; Giang, Thủy và 5 đồng phạm đã thừa nhận hành vi lừa đảo của mình. Cơ quan điều tra đã ủy quyền cho công an địa phương phối hợp cùng điều tra, xác định bị hại của Liên kết Việt trong 27 tỉnh thành.
Trong những năm qua đã có quá nhiều vụ việc lừa đảo theo kiểu đa cấp đã bị các lực lượng chức năng bóc gỡ, rất nhiều lời cảnh báo của cơ quan chức năng được đưa ra để cảnh giác người dân nhưng nhiều người vẫn không thoát được vì hám lợi với những phương thức thủ đoạn cũ. Chúng đã đánh trúng lòng tham của con người, người ta nghĩ rằng có thể kiếm tiền bằng cách rất đơn giản. Các mặt hàng kinh doanh của Công ty Liên kết Việt khá nghèo nàn, chỉ gồm một số máy làm sạch, máy chăm sóc sức khỏe và thực phẩm chức năng. Họ thổi phồng lợi nhuận của những người tham gia, nhưng lại không có cam kết ràng buộc gì về mặt pháp lý về sản phẩm hàng hóa, lôi kéo người tham gia nhanh chóng để đóng tiền và càng lôi kéo nhiều người tham gia càng tốt.
Theo Luật sư Phạm Thành Tài, Giám đốc Văn phòng Luật sư Phạm Danh (Đoàn Luật sư TP. Hà Nội) cho rằng: hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của các đối tượng cầm đầu công ty này rõ ràng là có tổ chức, có sự câu kết chặt chẽ của nhiều đối tượng, thể hiện rõ sự gian dối từ phương thức, động cơ, mục đích bằng việc quảng bá, nhân danh, mạo mượn hình ảnh thiếu trung thực nhằm tạo lòng tin cho các bị hại nhằm chiếm đoạt tài sản.
Bên cạnh đó, số người bị hại và khoản tiền mà Liên kết Việt đã lừa đảo chiếm đoạt trong vụ án này là đặc biệt lớn đến 60.000 người và gần 2.000 tỷ đồng, sẽ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng cũng như nhiều hệ lụy tiêu cực nặng nề đối với bị hại và niềm tin của người dân dành cho mô hình bán hàng đa cấp, làm cho mô hình bán hàng đa cấp ở Việt Nam rất khó phát triển sau vụ án này. Ảnh hưởng của mô hình kinh doanh đa cấp gây hậu quả rất lớn đối với người dân và xã hội vì nó biến tướng thành lừa đảo và lan rộng trên phạm vi rất lớn. Với tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả đặc biệt nghiêm trọng mà Công ty Liên Kết Việt gây ra, các đối tượng này khó thoát án chung thân.