Điểm qua toàn cảnh 4 khối lớn hiện nay trên thế giới, các nhà phân tích nhận thấy là Nga chuẩn bị tái vũ trang ở tốc độ cao, Trung Quốc sẽ có thể tăng gấp đôi ngân sách quốc phòng của họ từ nay đến năm 2015, Hoa Kỳ thì vẫn muốn duy trì thế cường quốc quân sự đứng đầu thế giới. Trong tình hình đó, chỉ có lục địa châu Âu là giải trừ vũ khí, như thể là đã đánh đuổi được chiến tranh ra khỏi chân trời của mình.
 Khu vực châu Á - Thái Bình Dương là thị trường nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới. |
Theo đánh giá của SIPRI, tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của Ấn Độ chiếm tới 9% tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của toàn thế giới. Như vậy, so với giai đoạn 5 năm trước thì tỷ lệ này của Ấn Độ đã tăng lên tới 21%. Đứng ở vị trí thứ hai trong bảng danh sách các quốc gia nhập khẩu vũ khí hàng đầu thế giới là Trung Quốc và Hàn Quốc. Tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của các quốc gia này chiếm khoảng 6% so với tổng tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của toàn thế giới. Đứng ở vị trí thứ ba trong bảng danh sách này là Pakistan, chiếm 5% tổng tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của toàn thế giới. So với giai đoạn 2001 - 2005, tỷ lệ nhập khẩu vũ khí của quốc gia này đã tăng lên tới 128%. Nhìn vào danh sách các quốc gia nhập khẩu vũ khí nhiều nhất trong một vài năm trở lại đây có thể thấy, khu vực châu Á - Thái Bình Dương là thị trường nhập khẩu vũ khí lớn nhất thế giới. |
Cũng theo các chuyên gia của tạp chí quốc phòng Janés Defernce, Hoa Kỳ dứt khoát không để bị lấn lướt, vẫn muốn mình là cường quốc quân sự áp đảo, và hiện nay họ tập trung đến 40% nỗ lực quân sự thế giới. Ngân sách của Hoa Kỳ năm 2011 là hơn 700 tỷ đô-la, chỉ kém hơn một chút dự kiến của ông Putin từ đây đến năm 2022. Vì những lý do tài chính và chiến lược ông Obama đã giảm ngân sách quốc phòng. Hoa Kỳ không dấn thân ở nước ngoài lâu như trước đây, nhưng ông cũng chuyển hướng ưu tiên chiến lược, và muốn đối phó với mục tiêu của Trung Quốc.
Nhìn đến châu Âu, trong việc cắt giảm chi tiêu của Mỹ, Washington sẽ để lại trên lục địa này 30.000 lính thay vì 100.000 khi chiến tranh kết thúc. Báo chí nhận định một cách tiếc nuối là chính vào lúc này mà châu Âu chọn con đường giải trừ vũ khí một cách ồ ạt, vì nghĩ rằng cuộc chạy đua vũ khí diễn ra chung quanh không liên can gì đến mình, kể cả khi Mỹ rút bớt quân hay những dấu hiệu bão tố ló dạng ở Cận Đông. Ngoài Pháp và Anh, tất cả các quốc gia khác ở châu Âu đều cắt xén ngân sách quốc phòng, giải thích là họ hiện đại hóa, hợp lý hóa quân đội của mình. Thế nhưng, lập luận kể trên không che giấu được thực tế là các quốc gia châu Âu đang giải trừ vũ khí. Phải chăng là họ từ bỏ vai trò tác nhân của thế kỷ?
Ở một khía cạnh khác, các nhà phân tích nhận định, các nước châu Âu lợi dụng làn sóng cách mạng Mùa xuân Ảrập và những diễn biến trong thế giới Ảrập để bán vũ khí. Từ Đức, Anh cho đến Italy và lẽ dĩ nhiên là Pháp, tất cả đang tìm cách chiếm thị phần ở Libya sau khi Liên hợp quốc bãi bỏ một phần cấm vận vũ khí. Nhưng không chỉ có Libya, các “Mùa xuân Ảrập” gây lo ngại về an ninh trong vùng, khiến các quốc gia vùng Vịnh, Ảrập Xêút, Qatar... cũng tung tiền mua vũ khí của Hoa Kỳ và châu Âu.
Song Minh(Theo Le Monde, Lenta)