Trong đợt tấn công thứ tư của Mỹ kể từ khi Tehran nối lại các hoạt động nhằm vào tàu thương mại tại eo biển Hormuz từ ngày 7/7, ngoài máy bay chiến đấu, tàu chiến và máy bay không người lái (UAV) trên không, chiến dịch lần này còn có sự tham gia của các phương tiện không người lái hoạt động trên mặt nước, loại vũ khí lần đầu được Mỹ đưa vào thực chiến trong cuộc xung đột với Iran.
Tàu không người lái MUSKIE M18 của Mỹ. (Ảnh: NN)
Theo CENTCOM, các cuộc tấn công nhằm vào nhiều mục tiêu quan trọng của Iran, bao gồm hệ thống phòng không, các trạm radar ven biển, bệ phóng tên lửa, cơ sở điều khiển UAV và các tàu quân sự cỡ nhỏ. Bộ chỉ huy cho biết mục tiêu là làm suy giảm năng lực của Iran trong việc đe dọa các tàu thương mại và tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz.
"Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải có ý nghĩa sống còn đối với thương mại toàn cầu", CENTCOM nhấn mạnh trong tuyên bố.
Tuy nhiên, quân đội Mỹ không tiết lộ số lượng, chủng loại hay nhà sản xuất của các UAV cảm tử trên biển được sử dụng, tiếp tục giữ kín những thông tin quan trọng về chiến dịch.
UAV cảm tử trên biển, còn được gọi là tàu mặt nước không người lái cảm tử, là những phương tiện mang theo thuốc nổ, được thiết kế để lao thẳng vào mục tiêu và tự hủy sau khi tấn công. Loại vũ khí này trở nên nổi tiếng trong xung đột Nga - Ukraine, khi Kiev sử dụng các xuồng không người lái giá rẻ nhưng tốc độ cao để đánh chìm hoặc gây hư hại nhiều tàu chiến Nga có giá trị lớn hơn rất nhiều.
Những thành công của Ukraine đã thúc đẩy Hải quân Mỹ đẩy nhanh chương trình phát triển các phương tiện tương tự trong khoảng hai năm qua, đồng thời chuẩn bị cho các kịch bản đối phó với những đối thủ có năng lực hải quân ngày càng mạnh.
Theo Defence Blog, Lầu Năm Góc đã đánh giá thiết kế của ít nhất 6 nhà sản xuất trong chương trình phát triển UAV cảm tử trên biển, gồm Saronic Technologies, MARTAC, Blue Ops, Sierra Nevada, UFORCE và một số công ty khác chưa được công bố.
Trong số đó, Saronic Technologies đã nhận hợp đồng trị giá 392 triệu USD để đưa mẫu tàu không người lái Corsair vào sản xuất. Trong khi đó, MARTAC phát triển mẫu MUSKIE M18 dành riêng cho các nhiệm vụ cảm tử, có thể đạt tốc độ hơn 93 km/ giờ, mang đầu đạn nặng tới 453 kg và hoạt động ở khoảng cách khoảng 900 km.
Hiện chưa rõ loại UAV nào đã được sử dụng trong các cuộc tấn công mới nhất, do CENTCOM không công bố bất kỳ thông tin nhận dạng nào.
Việc đưa UAV cảm tử trên biển vào chiến đấu diễn ra chỉ ít ngày sau khi Mỹ lần đầu sử dụng UAV cảm tử trên không LUCAS trong chiến dịch chống Iran. Theo CENTCOM, LUCAS được phát triển dựa trên triết lý thiết kế tương tự dòng UAV Shahed-136 của Iran, loại vũ khí mà Nga đã sử dụng với số lượng lớn trong các cuộc tấn công vào Ukraine.
CENTCOM thậm chí còn nhấn mạnh sự trùng hợp này trong một bài đăng trên mạng xã hội. "Những UAV giá rẻ được phát triển dựa trên mẫu Shahed của Iran giờ đây đang trở thành vũ khí đáp trả do Mỹ chế tạo", cơ quan này cho biết.
Chiến dịch mới được triển khai theo chỉ đạo của Tổng thống Donald Trump. Mỹ khẳng định mục tiêu vẫn là làm suy yếu năng lực của Iran trong việc tấn công tàu thương mại tại eo biển Hormuz, tương tự tuyên bố được đưa ra sau đợt tập kích ngày 11/7, khi Washington cho biết đã đánh trúng khoảng 140 mục tiêu.
Theo tuyên bố của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), các cuộc tấn công đã được tiến hành nhằm vào nhiều cơ sở quân sự của Mỹ tại Bahrain, Kuwait, Qatar, Jordan và Oman.
IRGC tuyên bố đã tập kích căn cứ không quân Sheikh Isa ở Bahrain, bao gồm khu bảo dưỡng trực thăng, nhà chứa máy bay tuần tra P-8 và một trung tâm chỉ huy UAV.
Mỹ và Iran tiếp tục đưa ra những tuyên bố trái ngược về tình trạng của eo biển Hormuz. Tổng thống Donald Trump khẳng định eo biển vẫn mở và hoạt động bình thường, trong khi các quan chức Iran tuyên bố họ đã đóng cửa tuyến vận tải chiến lược.
