Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố 4 bị can trong vụ gian lận thi cử tại kỳ thi tốt nghiệp THPT ở Tuyên Quang, trong đó có Trưởng điểm thi bị cáo buộc chỉ đạo thư ký vào phòng thi nhắc bài cho thí sinh, đang khiến dư luận đặc biệt quan tâm. Từ vụ việc này, nhiều ý kiến cho rằng bên cạnh việc xử lý trách nhiệm của những người liên quan, cần nhìn nhận toàn diện hơn về những yếu tố có thể dẫn đến tiêu cực trong thi cử.
Trao đổi với phóng viên Báo Sức khỏe và Đời sống, TS Vũ Thu Hương, nguyên giảng viên Khoa Giáo dục Tiểu học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, điều đáng quan tâm không chỉ là hành vi vi phạm của các cá nhân mà còn là những áp lực và bất cập trong cơ chế tổ chức kỳ thi.
Trường THPT chuyên Tuyên Quang - Nơi xảy ra sự việc. Ảnh: VGP.
"Khi kỳ thi được gắn với những mục tiêu khác ngoài việc đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 12 năm học thì nguy cơ tiêu cực sẽ dễ xuất hiện hơn. Đó cũng là lý do các kỳ thi có liên quan đến tuyển sinh luôn chịu áp lực rất lớn", TS Vũ Thu Hương nhận định.
Từ diễn biến vụ án ở Tuyên Quang, nữ chuyên gia cho rằng rất khó xem đây chỉ là hành động tự phát của một cá nhân.
"Tôi đã nhiều năm làm giám thị coi thi nên khá hiểu quy trình tổ chức một kỳ thi. Nếu không có sự buông lỏng hoặc những lỗ hổng nhất định trong khâu giám sát thì rất khó để một giáo viên có thể vào phòng thi nhắc bài cho học sinh. Bởi ngoài giám thị trong phòng còn có giám thị hành lang, ban chỉ đạo thi, lực lượng giám sát, camera và chính các thí sinh,...", bà phân tích.
Theo TS Vũ Thu Hương, chính vì vậy, cùng với việc xử lý nghiêm những người vi phạm, các cơ quan chức năng cũng cần rà soát toàn bộ quy trình tổ chức, giám sát tại điểm thi để kịp thời khắc phục những lỗ hổng nếu có, tránh để những vụ việc tương tự tái diễn.
Ở góc độ rộng hơn, bà cho rằng điều ngành giáo dục cần hướng tới không phải chỉ là khôi phục hình ảnh sau mỗi vụ việc, mà là nâng cao chất lượng giáo dục một cách thực chất.
"Điều cần quan tâm hơn cả là chất lượng giáo dục. Khi chất lượng được nâng lên, cơ chế minh bạch hơn thì niềm tin của xã hội sẽ dần được củng cố", bà nói.
Cơ quan Cảnh sát điều tra, Công an tỉnh Tuyên Quang thi hành Lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với Nguyễn Hà Duy (sinh năm 1998) là Giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Ảnh: Công an tỉnh Tuyên Quang.
Theo TS Vũ Thu Hương, về lâu dài, Việt Nam cần xây dựng một chiến lược phát triển con người xuyên suốt từ 0 đến 18 tuổi, xác định rõ chuẩn đầu ra về kiến thức, kỹ năng và phẩm chất ở từng giai đoạn phát triển. Đây sẽ là cơ sở để xây dựng các phương thức đánh giá phù hợp, giảm áp lực thành tích và góp phần hạn chế những biểu hiện tiêu cực trong thi cử.
Chiều 9/7, tại buổi họp báo về kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết đã khởi tố 4 bị can liên quan đến sai phạm xảy ra tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang.
Trong đó, bà Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, Trưởng điểm thi, bị khởi tố về tội Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Ông Nguyễn Hà Duy, giáo viên Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, Thư ký điểm thi, bị khởi tố, bắt tạm giam về tội Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ. Hai bị can còn lại chưa được công bố danh tính.
Theo kết quả điều tra ban đầu, bà Hằng đã chỉ đạo ông Duy vào một số phòng thi để nhắc bài cho thí sinh trong thời gian làm bài môn Toán. Cơ quan điều tra xác định động cơ của các bị can là vì thành tích.
Trước đó, sau khi Bộ GD&ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Tuyên Quang gây chú ý khi có 154 bài thi đạt điểm 10 môn Toán, trong đó 147 bài tập trung tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang. Qua rà soát, Bộ GD&ĐT xác định công tác coi thi tại điểm thi này có dấu hiệu bất thường và đề nghị cơ quan công an vào cuộc điều tra.
