(SKDS) - Vụ “mua bán” đáng ngờ của chính quyền liên bang
Tiếng chuông nhà thờ cuối năm 1982 đã không đem lại một mùa Giáng sinh vui vẻ cho cư dân tại Times Beach (Missouri), một thị trấn nhỏ với dân số khoảng 1.400 người. Trong bữa ăn tối đêm Giáng sinh, một thông tin không mong đợi đã đến với các cư dân địa phương: họ phải dọn đi nơi khác và Chính phủ liên bang sẽ mua lại cả thị trấn này. Đây không phải lần đầu tiên người ta làm thế, việc mua lại Times Beach và 50 điểm khác ở Missouri đã được chính quyền tiến hành vào năm 1983, đó là kết quả của một vụ đổ chất độc dioxin lớn nhất nước Mỹ. Dioxin dùng để sản xuất bột giấy tẩy trắng bằng clo và đáng kể nhất là sản xuất các chất hóa học chlorophenol.
Ngoài ra, dioxin còn dùng để sản xuất thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, thuốc rụng lá như chất độc hóa học, chất làm sạch và chất cách điện. Chỉ trong những năm gần đây, đặc biệt là sau chiến tranh Việt Nam, truyền thông Mỹ và quốc tế mới bắt đầu rầm rộ đưa tin về những nguy hại và tác động của chất độc dioxin. Ảnh hưởng thể chất đầu tiên có liên quan đến việc tiếp xúc dioxin là việc hình thành các bệnh về da của các công nhân nhà máy hóa chất vào năm 1895, lúc đó người ta gọi nó là “mụn trứng cá”.
Cây cối chết dần tại Times Beach do ảnh hưởng của chất độc dioxin. |
Vào năm 1957, tại Đức, TS. Karl Schulz từ Đại học Hamburg đã xác định “mụn trứng cá” bắt nguồn từ nhà máy hóa chất Boehringer. Thứ bệnh này xuất hiện mụn đầu đen và cụm u nang hình dạng trăng lưỡi liềm ở dưới mắt và tai. Loại mụn này có thể để lại sẹo và biến dạng vĩnh viễn. TS. Schulz và nhà hóa học George Sorge từ nhà máy Boehringer sau đó đã truy nguyên nguồn gốc gây bệnh là do chất chloroacne tồn tại trong chất độc dioxin được sản xuất tại nhà máy này.
Các ảnh hưởng lâu dài khác còn bao gồm dị tật bẩm sinh của con cái và sự gia tăng tỷ lệ ung thư trong dân số. Vào năm 1995, Cơ quan Bảo vệ môi sinh Hoa Kỳ (EPA) kết luận rằng dioxin có khả năng tăng tỷ lệ ung thư ở người và dẫn đến sự phát triển bất thường. Sự nguy hiểm của tiếp xúc dioxin thường được đo bằng phần tỷ (PPB) và chiều dài tiếp xúc. Trong khủng hoảng Times Beach, mức độ “an toàn” đã được tính toán là 1 phần tỷ, nó là khá thấp. Xét nghiệm tại phòng thí nghiệm đã chỉ ra rằng liều gây chết người là 50% (LD50) dioxin hay 0,6microgram/kg/trọng lượng cơ thể chuột lang. Như vậy với tỷ lệ LD50 thấp đã đem đến cho chúng ta một cảnh báo về hiểm họa dioxin.
Làm sạch dấu vết dioxin
Câu chuyện về Times Beach và sự nhiễm độc của toàn bộ tiểu bang Missouri bắt đầu vào năm 1970 đã bắt nguồn từ Công ty Hoá chất và Dược phẩm Đông Bắc (Nepacco) ở Verona, Missouri. Việc sản xuất của Nepacco đã bị dừng hoạt động vào năm 1972 theo lệnh cấm của Cơ quan quản lý Thuốc và Thực phẩm Hoa Kỳ (FDA). Trong 2 năm sản xuất, Nepacco đã bắt tay với đối tác Hoffman - Taff để sản xuất chất độc da cam từ trichlorophenol.
Cả hai công ty cùng chia sẻ máy móc, nhân sự và sản phẩm cuối cùng của bộ đôi đã được “làm sạch” đến nỗi không thể phát hiện ra dioxin. Theo ông John Lee, Phó Chủ tịch Nepacoo, công ty đã sản xuất ra 3 - 5 PPM dioxin và giảm 0,1 PPM trong sản phẩm. Dioxin đã được loại bỏ từ hexachlorophene, đạt khoảng 1 triệu cân Anh hexachlorophene do đó dioxin đã nhiễm vào nguồn nước, đất sét.
Nguyễn Thanh Hải (Theo ENN)
(Mời xem tiếp trên số thứ bảy ra ngày 18/8/2012)
