Thỏa thuận về việc lắp đặt hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Ba Lan vừa đạt được trong một thời gian chớp nhoáng đã đẩy mối quan hệ Nga và Mỹ, Nga và Ba Lan sang một giai đoạn mới, căng thẳng và đầy mâu thuẫn.
Trạm radar phát hiện tên lửa ở Alaska, Mỹ. Ảnh: AP |
Việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ ở Ba Lan, một quốc gia Trung Âu, đã kéo dài hơn 18 tháng mà chưa đi đến kết thúc, đã bất ngờ đạt được thỏa thuận mang tính nguyên tắc giữa hai bên. Theo đó, Mỹ sẽ cho triển khai 10 tên lửa đánh chặn của Mỹ ở khu vực chếch biển Baltic, gần giáp biên giới Nga với lời biện bạch là để bảo vệ Mỹ và châu Âu khỏi các mối đe dọa mang tên Iran. Nhưng thật trớ trêu khi để phòng thủ các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa của Iran hay CHDCND Triều Tiên ở phía Nam châu Âu, Mỹ lại đặt hệ thống phòng thủ tên lửa ở phía Bắc, chếch Đông, nơi cửa ngõ của Nga nhìn sang các nước châu Âu. Vì vậy cũng dễ hiểu vì sao hành động này của Mỹ và Ba Lan lại làm Nga giận dữ đến như vậy.
Một cuộc khẩu chiến, thậm chí là đe dọa đã diễn ra giữa Nga và Mỹ làm người ta lo ngại sẽ lặp lại một cuộc chiến tranh Lạnh mới trên thế giới. Tổng thống Nga Dmitry Medvedev đã cho biết: “Việc Mỹ triển khai hệ thống phòng thủ tên lửa tại châu Âu là nhằm vào Liên bang Nga”. Lời đe dọa mạnh mẽ nhất là của Phó Tổng tham mưu trưởng quân đội Nga Anatoly Nogovitsyn: “Với việc đồng ý cho đặt lá chắn tên lửa, Ba Lan đang tự biến họ thành mục tiêu. Điều này là chắc chắn 100%. Hệ thống đó sẽ trở thành mục tiêu bị tấn công”. Còn Mỹ mặc dù không có nhiều phản ứng trước những tuyên bố đầy cứng rắn này, song Tổng thống Mỹ G.Bush vẫn khẳng định quan hệ Nga-Mỹ sẽ không trở lại thời kỳ Chiến tranh lạnh, nhưng theo bình luận của báo Time, quan hệ Nga -Mỹ chắc chắn sẽ “rất lạnh giá”.
Tên lửa đạn đạo tầm ngắn của Mỹ trong một cuộc thử nghiệm ở Thái Bình Dương. Ảnh: AFP |
Những bằng chứng về việc triển khai hệ thống radar ở CH Czech hay hệ thống tên lửa ở Ba Lan đang dần biến những lo ngại của cộng đồng quốc tế về một cuộc chạy đua vũ trang trên toàn thế giới trở thành hiện thực. Bởi trước đó, trong những chuyến ngoại giao con thoi giữa Nga và Cuba, Nga cũng ám chỉ về những hợp tác quân sự với Cuba như mở một căn cứ do thám của Nga để tập hợp thông tin tình báo về Mỹ, triển khai máy bay ném bom của Nga ở Cuba, cách bờ biển Mỹ 145km hay thậm chí sẽ đưa tên lửa tới Cuba hướng vào Mỹ. Và đương nhiên khi cuộc chạy đua vũ trang càng quyết liệt thì Nga, một cường quốc về tên lửa, lại không dại gì đi cắt giảm kho vũ khí của mình. Nó sẽ dẫn đến một tiền lệ nguy hiểm, đặt nhiều quốc gia vào câu hỏi làm sao biết trước được tên lửa không hướng về phía mình và biện pháp duy nhất của họ chính là tự bảo vệ mình. Điều này càng khó thuyết phục các quốc gia như CHDCND Triều Tiên, Iran từ bỏ vũ khí hạt nhân khi những quốc gia nhỏ bé này không có gì khác để phòng vệ.
Tham vọng Đông tiến của NATO là một mối đe dọa khôn lường đối với an ninh của Nga khi Ukraine và Gruzia đều có mong muốn gia nhập tổ chức này, nay lại cộng thêm vấn đề lá chắn tên lửa của Mỹ khiến vành đai phía Tây của Nga bị đe dọa và làm bất ổn thêm tình hình an ninh ở châu Âu. Tuy nhiên Nga - cái gai trong mắt Mỹ còn lâu mới bị nhổ mà nó sẽ ngày càng phình to thành một lưỡi dao sắc nhọn mà bất kỳ quốc gia phương Tây nào cũng phải dè chừng.
Hệ thống phòng thủ tên lửa của Mỹ hoạt động như thế nào? Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia (NMD) ra đời năm 1997 với kinh phí lên tới 50-60 tỷ USD, bao gồm hệ thống báo động sớm gồm các loại radar mặt đất kết hợp với radar là các vệ tinh do thám hồng ngoại để phát hiện và theo dõi đường bay của tên lửa nếu nó hướng vào lãnh thổ Mỹ. Ngoài ra Mỹ còn có nhiều trạm radar ở Mỹ, Anh, Hàn Quốc với nhiệm vụ xác định tên lửa mang đầu đạn thật hay giả. Hệ thống thứ 2 trong NMD là hệ thống chỉ huy. Cuối cùng là hệ thống đánh chặn mặt đất, mỗi tên lửa đánh chặn gồm 3 tầng được dẫn hướng và tính toán giúp tên lửa bay đến phá hủy tên lửa mục tiêu. Nếu loạt tên lửa thứ nhất thất bại sẽ có loạt tên lửa kế tiếp xuất phát làm nhiệm vụ của mình. |
Thanh Hà
