Biển đảo Tổ quốc là một phần lãnh thổ thiêng liêng của cha ông để lại đã được giữ gìn bằng mồ hôi và xương máu của lớp lớp thế hệ thanh niên Việt Nam. Ngày 14/3/1988, 64 người con nước Việt đã ngã xuống vì biển đảo quê hương nhưng các anh không chết, vẫn mãi bất tử trong sự kính trọng và thương nhớ của đồng bào cả nước, của các thế hệ nối tiếp. Xin nhớ lại những ngày này 27 năm trước...

Rạng sáng ngày 14/3/1988, khi cán bộ, chiến sĩ ta chưa kịp ăn sáng đã thấy trên biển các tàu chiến Trung Quốc áp sát. Đó là các biên đội tàu chiến thật sự với hỏa lực mạnh, trong khi các tàu Việt Nam chỉ là loại tàu vận tải chở binh sĩ, vật liệu xây dựng, lương thực tiếp tế cho các đảo chứ không phải tàu chiến. Đặc biệt, đa số chiến sĩ trên tàu Việt Nam là công binh làm nhiệm vụ xây dựng đảo chứ không phải lính chiến đấu. Trước tình hình không cân sức này, các thuyền trưởng Vũ Huy Lễ, Vũ Phi Trừ, Lê Lệnh Sơn và Lữ đoàn phó Trần Đức Thông truyền đạt mệnh lệnh: Kiên cường giữ vững nhiệm vụ, tất cả sẵn sàng chiến đấu để giữ vững chủ quyền.
Những lá cờ Tổ quốc được cắm vào 2 đầu đảo bằng xà beng đục đá từ những cánh tay trần phần phật bay trên các đảo. Cờ chưa đóng được vào đá thì thân người là móng giữ cờ như cột mốc chủ quyền giữa trùng khơi. Lúc này đối phương điều thêm 2 tàu hộ vệ trang bị pháo 100mm đến hỗ trợ và yêu cầu bộ đội ta rút khỏi đảo Gạc Ma nhưng cờ Việt Nam vẫn tung bay đầy kiêu hãnh.
6 giờ sáng, đối phương thả 3 thuyền nhôm với 40 quân đổ bộ lên đảo Gạc Ma. Ỷ thế quân đông có vũ khí hơn hẳn, chúng xông lên giật cờ như nhổ cột mốc chủ quyền trên đảo. Thiếu úy Trần Văn Phương, hạ sĩ Nguyễn Văn Lanh cùng đồng đội quyết giữ cờ. Địch dùng lưỡi lê và bắn anh Lanh bị thương. Thiếu úy Trần Văn Phương xông lên tiếp tục giữ cờ và trúng đạn. Trước lúc hy sinh, anh còn hô: “Thà hy sinh chứ không chịu mất đảo. Hãy lấy máu của mình tô thắm cờ truyền thống của Quân chủng Hải quân”. Và máu các anh đã tô thắm lá cờ Tổ quốc trên biển đảo xa xôi.
Thất bại không chiếm được đảo trước vòng tay kết chặt quanh lá cờ Tổ quốc, cậy vũ khí mạnh trước những người lính chủ yếu là công binh, 7 giờ 30 phút, đối phương dùng 2 tàu bắn pháo 100mm bắn xối xả vào tàu 604 và những người lính tay không trên đảo. Sau mỗi loạt đạn, những người lính quần đùi, áo may ô vải cổ vuông đứng trên Gạc Ma nước ngập đầu gối lần lượt gục xuống...
Trên mặt biển, Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ đã bình tĩnh chỉ huy bộ đội trên tàu dùng các loại súng AK, RPD, B40 đánh trả quyết liệt buộc lính đối phương phải nhảy xuống biển bơi về tàu chúng. Trước hỏa lực quá mạnh của đối phương, tàu ta chìm dần xuống biển. Thuyền trưởng Vũ Phi Trừ, Lữ phó 146 Trần Đức Thông cùng một số cán bộ chiến sĩ đã anh dũng hy sinh.
Tại đảo Cô Lin, 6 giờ sáng ngày 14/3, tàu HQ 505 đã cắm 2 lá cờ trên đảo. Khi tàu 604 của ta bên Gạc Ma bị chìm, Thuyền trưởng tàu 505 Vũ Huy Lễ ra lệnh cho tàu nhổ neo, ủi bãi tức là lao vào bãi lấy con tàu làm cột mốc chủ quyền. Đối phương thấy thế điều 2 tàu tấn công tàu 505. Bất chấp hiểm nguy, HQ505 vẫn chạy hết tốc độ và trườn lên được bãi thì 2/3 tàu bốc cháy. Cờ đỏ sao vàng trên Cô Lin vẫn bay, chủ quyền vẫn thuộc về đất nước của những người con anh hùng lấy máu mình tô thắm lá cờ Tổ quốc!
Ngày ấy, 27 năm trước, dù chênh lệch phương tiện, vũ khí nhưng trái tim những người lính Hải quân Việt Nam vẫn cháy rực lòng yêu nước, dũng cảm kiên cường chiến đấu, hy sinh vì chủ quyền hải đảo của Tổ quốc. Len Đao và Cô Lin vẫn không lọt vào tay những kẻ xâm chiếm, cờ Tổ quốc vẫn ngạo nghễ bay giữa trùng khơi. Với chiến công oanh liệt, tàu HQ505 và thuyền trưởng Vũ Huy Lễ, Tiểu đội trưởng Nguyễn Văn Lanh đã được Nhà nước tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang. Các liệt sĩ Trần Văn Phương - Phó chỉ huy đảo Gạc Ma, Trần Đức Thông - Lữ đoàn phó 146, Vũ Phi Trừ - Thuyền trưởng HQ604 đã được phong danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

27 năm trôi qua nhưng 64 người con anh hùng của Tổ quốc đã ngã xuống vì biển đảo quê hương vẫn còn sống mãi. Các anh nằm lại giữa biển khơi đã thành những cột mốc thiêng chặn đứng những mưu toan của thế lực nước ngoài vì sự toàn vẹn lãnh thổ của cả dân tộc.
27 năm trôi qua vẫn nguyên vẹn một lời thề ngày 7/5/1988 của Đại tướng Lê Đức Anh, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng bấy giờ thay mặt đồng bào chiến sĩ cả nước: “Chúng ta xin thề trước hương hồn của tổ tiên ta, trước hương hồn của cán bộ, chiến sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc, xin hứa trước đồng bào cả nước, xin nhắn nhủ với các thế hệ mai sau: Quyết tâm bảo vệ bằng được Tổ quốc thân yêu của chúng ta, bảo vệ bằng được quần đảo Trường Sa - một phần lãnh thổ thiêng liêng của Tổ quốc thân yêu của chúng ta”.
Lê Quý Hiền
(Bài viết có sử dụng tư liệu của QCHQ)