Vô kinh chưa chắc là mãn kinh
Kinh nguyệt là một trong những dấu hiệu phản ánh hoạt động của hệ sinh sản nữ. Trong độ tuổi sinh sản, sự xuất hiện đều đặn của chu kỳ kinh nguyệt cho thấy buồng trứng vẫn đang hoạt động và cơ thể vẫn sản xuất nội tiết tố sinh dục nữ.
Nhiều chị em cho rằng khi kinh nguyệt ngừng xuất hiện liên tục trong vài tháng thì đó là dấu hiệu mãn kinh. Tuy nhiên, thực tế có rất nhiều nguyên nhân có thể dẫn đến vô kinh, đặc biệt ở phụ nữ dưới 45 tuổi. Phụ nữ dưới 40 tuổi vẫn đang trong giai đoạn hoạt động sinh dục. Nếu xuất hiện tình trạng mất kinh từ 1-2 tháng liên tiếp, chị em nên đi khám chuyên khoa phụ sản để được đánh giá nguyên nhân.
Sau khi thăm khám lâm sàng, bác sĩ sẽ chỉ định các xét nghiệm cần thiết nhằm loại trừ các nguyên nhân thường gặp như mang thai, rối loạn nội tiết, hội chứng buồng trứng đa nang, suy giáp, tăng prolactin máu, suy buồng trứng hoặc các bệnh lý phụ khoa khác.
Chỉ khi đã loại trừ toàn bộ các nguyên nhân gây vô kinh và thực hiện các xét nghiệm nội tiết chuyên sâu, đặc biệt là định lượng hormone FSH, bác sĩ mới có thể xác định người phụ nữ có đang rơi vào tình trạng suy buồng trứng sớm hoặc mãn kinh sớm hay không.
Vì vậy, việc tự kết luận bản thân mãn kinh khi mới mất kinh vài tháng là không chính xác và có thể khiến người bệnh bỏ lỡ cơ hội điều trị các bệnh lý tiềm ẩn.
Những dấu hiệu nhận biết mãn kinh sớm
Theo tiêu chuẩn quốc tế, mãn kinh xảy ra trước tuổi 45 được gọi là mãn kinh sớm. Trong đó, suy buồng trứng sớm hoặc mãn kinh trước tuổi 40 là tình trạng đặc biệt cần được quan tâm vì ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản cũng như sức khỏe toàn thân của phụ nữ.
Suy buồng trứng cũng có thể gây vô kinh
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến mãn kinh sớm. Một số trường hợp xuất hiện sau các can thiệp ngoại khoa trên buồng trứng như:
- Cắt bỏ một hoặc hai buồng trứng.
- Phẫu thuật bóc u nang buồng trứng.
- Điều trị ung thư bằng hóa trị hoặc xạ trị.
- Các tổn thương ảnh hưởng đến chức năng buồng trứng.
Bên cạnh đó, một số bất thường về di truyền hoặc bệnh lý tự miễn cũng có thể gây suy giảm chức năng buồng trứng từ rất sớm.
Ngay cả khi không có tiền sử phẫu thuật hay bệnh lý di truyền, phụ nữ mãn kinh ở tuổi 41 hoặc 42 vẫn được xếp vào nhóm mãn kinh sớm vì thời điểm này sớm hơn đáng kể so với tuổi mãn kinh trung bình của phụ nữ Việt Nam.
Người bị mãn kinh sớm thường có các biểu hiện tương tự phụ nữ mãn kinh ở độ tuổi thông thường, khoảng 49-55 tuổi.
Các triệu chứng thường gặp bao gồm:
- Rối loạn kinh nguyệt, kinh nguyệt thưa dần rồi mất hẳn.
- Bốc hỏa, nóng bừng mặt.
- Đổ mồ hôi về đêm.
- Mất ngủ hoặc ngủ không sâu giấc.
- Dễ cáu gắt, xúc động, lo âu.
- Giảm ham muốn tình dục.
- Khô âm đạo.
- Da khô, tóc khô và dễ gãy rụng.
- Đau nhức cơ xương khớp.
Ngoài ra, phụ nữ mãn kinh sớm cũng có nguy cơ xuất hiện các rối loạn chuyển hóa như tăng cân, tích lũy mỡ bụng, rối loạn mỡ máu hoặc đái tháo đường.
Tất cả những rối loạn thường gặp trong thời kỳ tiền mãn kinh và mãn kinh đều có thể xảy ra ở người suy buồng trứng sớm.
Mãn kinh sớm làm tăng nguy cơ mắc tăng huyết áp, xơ vữa động mạch
Điều đáng lo ngại nhất ở phụ nữ mãn kinh sớm không chỉ là việc mất khả năng sinh sản mà còn là khoảng thời gian thiếu hụt nội tiết tố sinh dục nữ kéo dài hơn nhiều so với người bình thường.
Estrogen có vai trò bảo vệ hệ tim mạch ở phụ nữ. Khi nội tiết tố này suy giảm, nguy cơ mắc các bệnh lý như tăng huyết áp, xơ vữa động mạch, bệnh mạch vành và đột quỵ sẽ tăng lên đáng kể.
Nhiều nghiên cứu cho thấy phụ nữ mãn kinh sớm có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn so với những người mãn kinh ở độ tuổi bình thường.
Estrogen giúp duy trì mật độ xương bằng cách hỗ trợ quá trình gắn canxi vào mô xương. Khi hormone này giảm sút, quá trình hủy xương diễn ra mạnh hơn quá trình tạo xương, dẫn đến loãng xương.
Người bệnh có thể bị đau nhức xương khớp, giảm chiều cao hoặc dễ gãy xương ngay cả khi chỉ gặp chấn thương nhẹ.
Tóm lại: Vô kinh không đồng nghĩa với mãn kinh. Chỉ khi được thăm khám đầy đủ và đánh giá bằng các xét nghiệm chuyên sâu, bác sĩ mới có thể xác định chính xác tình trạng sức khỏe sinh sản của người phụ nữ. Chủ động đi khám sớm chính là cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe lâu dài và nâng cao chất lượng cuộc sống.
