Vi phạm tràn lan
Khảo sát của cơ quan chức năng cho thấy, trên toàn quốc có khoảng 70 công ty kinh doanh gas, nhưng chỉ hơn 40 công ty đăng ký nhãn hiệu vỏ bình gas, còn lại 30% số lượng vỏ bình gas cung cấp ra thị trường là giả; nhãn hiệu… giả!
Vi phạm chủ yếu trên thị trường gas là việc các cơ sở sản xuất, thậm chí doanh nghiệp, tổ chức “đội quân” đi thu gom bình gas của các doanh nghiệp khác rồi tẩy xóa dấu hiệu, thương hiệu trên vỏ bình, sau đó chiết nạp gas và bán. Đại diện Công ty Kinh doanh khí hóa lỏng miền Bắc bức xúc và định danh hành vi này là “chiếm dụng bình gas” của các hãng khác.
Cũng theo đại diện doanh nghiệp này, đang có không ít đối tượng lập doanh nghiệp với chức năng “cải tạo, sửa chữa vỏ chai gas”, nhưng hoạt động chủ yếu lại là đi... chiếm dụng vỏ gas của hãng khác, sau đó cải tạo, thay “tai” bình, đóng lại số sêri, sơn hoặc dán logo, nhãn mác của hãng mình vào để tiêu thụ.
Không nhiều người biết rằng, đối với doanh nghiệp kinh doanh gas chân chính, bình gas là tài sản lớn nhất, chiếm 60-70% giá trị tài sản và khi mua, hãng gas phải đóng thuế, bảo hiểm trách nhiệm dân sự, chi phí quảng bá cho thương hiệu... Và phải mất nhiều năm, doanh nghiệp mới khấu hao được vốn đầu tư vào bình gas.
| Lực lượng chức năng xử lý 1 điểm sang chiết gas trái phép |
Hệ lụy từ bình gas giả
Sự “mất tích” vỏ bình và dịch vụ thu mua vỏ bình gas đang nở rộ hiện nay là để phục vụ “công nghệ” gian lận gas. Hoặc là các đối tượng chiết nạp gas kém chất lượng vào các bình gas mang thương hiệu uy tín rồi đem bán; hoặc cân thiếu trọng lượng gas, để “tội vạ” đâu doanh nghiệp có tên trên vỏ bình phải chịu.
Một đại diện Bộ KH-CN thông tin, có điểm chiết nạp lậu gas được tổ chức hết sức quy mô, thậm chí là thành lập hẳn dây chuyền chiết nạp lậu. Khảo sát của Bộ này cho thấy, có đến 64,28% cơ sở kinh doanh qua kiểm tra có gian lận về trọng lượng (khoảng 3%/bình gas), 7,14% sang chiết gas trái phép và hơn 10% bình gas hiện không qua kiểm định!
Mỗi năm Nhà nước thất thu nhiều tỷ đồng thuế từ hành vi sử dụng vỏ bình gas giả, đó là nhận định được Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công Thương đưa ra. Tuy nhiên, đáng lo ngại hơn nữa là nguy cơ thiệt hại về tính mạng con người do kinh doanh gas giả gây nên.
Việc “chế” bình gas giả sẽ khiến thay đổi kết cấu chịu tác động của vỏ bình; hành vi sang chiết gas lậu luôn thường trực nguy cơ cháy nổ. Theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC, riêng tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh hiện có tới gần 2.400 đại lý kinh doanh gas, và đó đều là những cơ sở trọng điểm có nguy cơ cháy nổ cao. Tuy nhiên, việc giám sát độ an toàn các cơ sở này lại đang là khó khăn lớn cho cơ quan chức năng do thiếu từ quy định pháp lý đến chế tài xử lý, kiểm tra.
| “Vô tư” thu mua vỏ bình gas |
Hội thảo cần đi đôi với hành động!
Tình trạng kinh doanh gas giả không phải bây giờ mới “nóng”. Doanh nghiệp “kêu”, người dân băn khoăn từ lâu lắm rồi, nhưng cơ quan quản lý, đặc biệt chế tài để “đánh” triệt để hiện tượng này vẫn… đang còn ở đâu đó. Từ rất lâu rồi, cơ quan quản lý chỉ biết áp dụng 1 Thông tư về hướng dẫn kinh doanh khí đốt hóa lỏng và 1 Quyết định về quy chế quản lý kỹ thuật an toàn về nạp khí hóa lỏng dầu mỏ vào chai.
Rất nhiều vấn đề như trạm chiết nạp gas, kho bể chứa gas, điều kiện vận chuyển, đăng ký kinh doanh gas... vẫn chưa có văn bản nào quy định. Một “cây gậy” được trông cậy hơn cả là Pháp lệnh bảo vệ người tiêu dùng thì phần đề cập về gas lại quá chung chung. Thế nên lãnh đạo Công ty liên doanh Khí hóa lỏng Việt Nam đã phải thốt lên, mức xử phạt các hành vi vi phạm trong kinh doanh gas hiện nay quá nhẹ, không đủ răn đe so với lợi nhuận mà đối tượng vi phạm thu được.
“Thật khó để chấm dứt được nạn chiếm dụng vỏ bình để sang chiết gas lậu, một khi hành lang pháp lý về việc quản lý vỏ bình gas còn chưa chặt chẽ, và các công ty kinh doanh gas chưa có biện pháp hữu hiệu nào bảo vệ thương hiệu của mình”, nhận định trên của một doanh nghiệp kinh doanh gas như một…”tiếng kêu ngỏ” gửi đến Bộ Công Thương, cơ quan đang soạn thảo Nghị định về kinh doanh gas để Chính phủ ban hành vào thời gian tới.