Như tin đã đưa, đầu tháng 12 năm ngoái, Thanh tra Chính phủ đã có kết luận thanh tra về cổ phần hóa Tổng công ty Xuất nhập khẩu xây dựng (Vinaconex). Ngay sau đó, Vinaconex cho rằng nhiều nội dung của kết luận thanh tra chưa thỏa đáng...
Ai đúng?
Liên quan đến cổ phần hóa tại Vinaconex, Thanh tra Chính phủ cho rằng về phương án cổ phần hóa thì doanh nghiệp đã tự trình Bộ Xây dựng để phê duyệt hơn 10 triệu cổ phần ưu đãi cho 7 Nhà đầu tư chiến lược khiến cho họ được hưởng lợi hơn 53 tỷ đồng. Kế đó, tại nội dung xác định giá trị doanh nghiệp đã dựa vào sổ sách kế toán của Tổng công ty. Nhưng sổ sách này lại chưa được Kế toán trưởng ký duyệt, xác định sai về mục đích sử dụng đất và thiếu giá trị quyền sử dụng đất với diện tích đất của Vinaconex tại khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính. Nhiều dự án khác đưa vào giá trị tài sản không cần dùng nhưng không dựa trên cơ sở giá trị tài sản. Chưa được sự chấp thuận bằng văn bản của đại diện chủ sở hữu vốn nhà nước... Riêng đối với dự án khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính thì không xác định giá trị quyền sử dụng đất với diện tích đất được giao để thực hiện dự án vào giá trị doanh nghiệp; Xây dựng vi phạm quy hoạch được UBND TP. Hà Nội phê duyệt; Chuyển nhượng không đúng thẩm quyền và không qua hình thức đấu giá 12.996 m2 tầng 1 các tòa nhà chung cư cao tầng, nhà cửa hàng, nhà văn phòng... Vinaconex và các đơn vị thành viên cũng chưa hoàn thành việc chuyển đổi từ hình thức giao đất sang thuê đất với hơn 588.000m2. Ngoài ra, nhiều công ty thành viên có vi phạm cũng được Thanh tra Chính phủ chỉ rõ, hậu quả là có nơi chưa hoàn thành được cổ phần hóa. Một số lãnh đạo các doanh nghiệp thành viên này bị đề nghị xử lý hình sự.
 Trụ sở của Vinaconex. |
Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị Bộ Tài chính ra quyết định thu của Vinaconex và các đơn vị thành viên về Ngân sách nhà nước số tiền hơn 1.400 tỷ đồng. Điều đáng quan tâm là thời điểm thanh tra là năm 2008, nhưng xem xét quá trình doanh nghiệp này cổ phần hóa từ năm 2006. Tại từng hạng mục, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ trách nhiệm cá nhân liên quan đến Chủ tịch HĐQT và Tổng Giám đốc Vinaconex thời kỳ đó là hai ông Phí Thái Bình và Nguyễn Văn Tuân.
Hầu như ngay sau khi có trong tay kết luận thanh tra, Vinaconex đã lên tiếng đề nghị Thanh tra Chính phủ xem xét lại kết luận của mình. Họ cho rằng một số nội dung còn chưa thỏa đáng và chưa rõ ràng, chưa được xem xét thấu đáo.
Như thế là còn chưa hết!
Đến ngày 11/2/2009, Tổng Thanh tra Chính phủ, ông Trần Văn Truyền đã có tiếng nói chính thức về việc này. Tại buổi Tổng kết công tác thanh tra năm 2008, Tổng Thanh tra Chính phủ Trần Văn Truyền cho biết, Vinaconex đã có phản ứng trước kết luận 1.400 tỷ đồng sai phạm tại đơn vị này. Song ông cho rằng con số này đúng nhưng chưa đủ. Theo Thanh tra Chính phủ số tiền này mới chỉ tính ở việc sau cổ phần hoá Vinaconex không nộp lại cho đơn vị quản lý vốn nhà nước hơn 800 tỷ. Tiền lãi phát sinh từ khoản này cũng tới hơn 200 tỷ đồng. 1.400 tỷ đồng này cũng gồm tiền sử dụng đất hay chuyển một số tài sản lẽ ra đơn vị này phải nộp vào ngân sách. Tính gộp tất cả các mặt khác thì con số này còn hơn nữa. Việc phản ứng là quyền của Vinaconex. Thanh tra Chính phủ sẽ chịu trách nhiệm về mặt pháp lý với những kết luận của mình. Tổng thanh tra Chính phủ cũng cho rằng con số đó chưa thể "kết" Vianconex tiêu cực, tham nhũng, tư túi số tiền này. Số tiền 800 tỷ cổ phần hóa không nộp, đơn vị này có lý do là ban đầu các cơ quan chức năng cho phép giữ lại nhưng sau đó lại yêu cầu nộp nhưng đơn vị không nộp. Xét về mặt pháp lý, việc này sai quy định. Tổng thanh tra nêu quan điểm "nhất quyết phải nộp lại”.
Trở lại với Vinaconex, trong một buổi làm việc với các phóng viên, đại diện doanh nghiệp này cho rằng các nội dung của kết luận thanh tra còn chưa rõ, chưa thỏa đáng và họ dẫn ra một số nội dung ví như việc sử dụng diện tích tầng 1 ở khu đô thị Trung Hòa - Nhân Chính. Thanh tra thì bảo đó là sở hữu của Hà Nội. Nhưng Vinaconex dẫn ra văn bản cho thấy chính Hà Nội thừa nhận đó là của Vinaconex nhưng không được thanh tra xem xét. Kế đó, vì là doanh nghiệp thực hiện thí điểm cổ phần hóa nên có nhiều nội dung mà Vinaconex thực hiện còn chưa có trong chủ trương, quyết sách của Chính phủ. Sau này đối chiếu lại thì có thể có những nội dung chưa chuẩn, điều đó đáng được bỏ qua hơn là phán xét.
Hiện nay, thông tin về việc xử lý sau thanh tra vẫn chưa được công khai từ các bên chịu trách nhiệm như Bộ Tài Chính và chính Vinaconex. Chúng tôi sẽ tiếp tục phản ánh với bạn đọc về vấn đề này khi có thông tin mới.
Bài, ảnh: Nguyễn Ngọc