Ngày 24/4, tại phường Vũng Tàu, Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TPHCM (Bộ Y tế) phối hợp chính quyền địa phương tổ chức Lễ phát động truyền thông Ngày Thế giới phòng chống sốt rét (25/4) với chủ đề: "Không còn bệnh sốt rét: Chúng ta quyết tâm – Chúng ta có thể".
Chương trình thu hút sự tham gia của lãnh đạo ngành y tế, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, trường học và đông đảo người dân.
Điểm nhấn của sự kiện là hoạt động đi bộ hưởng ứng, diễu hành xe đạp treo cờ phướn và xe tuyên truyền lưu động trên các tuyến phố, góp phần đưa thông điệp phòng chống sốt rét lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Theo ban tổ chức, hoạt động nhằm nâng cao nhận thức của người dân, huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị trong việc chủ động phòng bệnh, loại bỏ nơi sinh sản của muỗi – trung gian truyền bệnh sốt rét.
Sốt rét toàn cầu vẫn là thách thức, nguy cơ quay lại luôn hiện hữu
Phát biểu tại buổi lễ, TS. Đoàn Bình Minh – Phó Viện trưởng Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TPHCM – cho biết, Ngày Thế giới phòng chống sốt rét được Tổ chức Y tế thế giới (WHO) thiết lập từ năm 2007, là dịp để cộng đồng quốc tế tăng cường nỗ lực hướng tới mục tiêu không còn bệnh sốt rét.
Dù đã đạt nhiều tiến bộ, sốt rét vẫn là thách thức y tế toàn cầu. Ước tính năm 2024, thế giới ghi nhận khoảng 282 triệu ca mắc và 610.000 ca tử vong, trong đó khu vực châu Phi chiếm tới 95%.
"Những con số này cho thấy cuộc chiến chống sốt rét vẫn còn nhiều gian nan, chưa thể lơ là" - TS. Đoàn Bình Minh nhấn mạnh.
Diễu hành xe đạp treo cờ phướn và xe tuyên truyền lưu động trên các tuyến phố, góp phần đưa thông điệp phòng chống sốt rét lan tỏa sâu rộng trong cộng đồng.
Tại Việt Nam, tình hình đã cải thiện rõ rệt. Từ năm 2021 đến nay, số ca mắc duy trì ở mức dưới 500 ca mỗi năm, hầu như không có ca tử vong. Khu vực Nam Bộ và Lâm Đồng kiểm soát tốt, với số ca thấp, chủ yếu là ca ngoại lai, không ghi nhận ổ dịch nội địa.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, nguy cơ sốt rét quay trở lại vẫn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh: Di biến động dân cư, giao lưu qua biên giới; Biến đổi khí hậu ảnh hưởng đến môi trường sinh sản của muỗi Anopheles mosquito; Khó khăn kinh tế, xung đột và yếu tố nhân đạo trên thế giới.
"Việt Nam từng trải qua giai đoạn sốt rét bùng phát mạnh vào những năm 1990. Bài học đó cho thấy nếu chủ quan, bệnh hoàn toàn có thể quay trở lại bất cứ lúc nào" - TS. Đoàn Bình Minh cảnh báo.
Trước những thách thức đó, ngành y tế xác định mục tiêu loại trừ sốt rét tại Việt Nam vào năm 2030, đồng thời duy trì các biện pháp phòng chống bền vững.
Theo TS. Đoàn Bình Minh, Việt Nam hiện đã có đầy đủ công cụ để kiểm soát và tiến tới chấm dứt bệnh: Hệ thống giám sát dịch tễ; Năng lực chẩn đoán, điều trị; Các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh…
Vấn đề cốt lõi là phải duy trì đầu tư, không lơ là, đồng thời tăng cường phối hợp liên ngành và sự tham gia của cộng đồng.
"Cuộc chiến chống sốt rét không có biên giới, vì vậy cần sự chung tay của tất cả các cấp, các ngành và mỗi người dân" - lãnh đạo Viện nhấn mạnh.
Địa phương chủ động, không để phát sinh ca bệnh
Đại diện chính quyền địa phương, bà Trần Thị Bích Vân – Phó Chủ tịch UBND phường Vũng Tàu – cho biết, địa phương đã đạt được nhiều kết quả quan trọng trong phòng chống sốt rét và được công nhận loại trừ bệnh.
Tuy nhiên, nguy cơ vẫn còn, đặc biệt từ các ca ngoại lai. Do đó, địa phương xác định không được chủ quan, tiếp tục duy trì các biện pháp phòng chống.
Các cán bộ Viện Sốt rét – Ký sinh trùng – Côn trùng TPHCM là lực lượng nòng cốt phát động, chuyển tải các thông điệp phòng chống sốt rét.
UBND phường kêu gọi người dân và các đơn vị trên địa bàn tập trung thực hiện: Duy trì các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh, không để phát sinh ca bệnh;
Phát hiện sớm, điều trị kịp thời các trường hợp nghi ngờ; Tăng cường truyền thông, nâng cao ý thức tự bảo vệ; Phối hợp giám sát dịch tễ giữa y tế và các đoàn thể.
"Phòng chống sốt rét không chỉ là nhiệm vụ của ngành y tế mà là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân cần trở thành một 'chiến sĩ' trong cuộc chiến này" - bà Vân nhấn mạnh.
Với chủ đề năm 2026 "Không còn bệnh sốt rét: Chúng ta quyết tâm – Chúng ta có thể", lễ phát động không chỉ là hoạt động truyền thông thường niên mà còn là lời kêu gọi hành động mạnh mẽ.
Trong bối cảnh Việt Nam đang tiến gần mục tiêu loại trừ sốt rét, việc duy trì cảnh giác, củng cố hệ thống phòng chống và nâng cao nhận thức cộng đồng được xem là yếu tố then chốt.
Từ những bước chân đi bộ hưởng ứng, những đoàn xe tuyên truyền trên phố đến sự vào cuộc của từng người dân, thông điệp phòng chống sốt rét đang được lan tỏa rộng khắp – góp phần bảo vệ thành quả đã đạt được và hướng tới một tương lai không còn bệnh sốt rét.
