Từ hạng 89 vào năm ngoái, Việt Nam năm nay đã vượt 18 bậc, nhảy vọt lên vị trí thứ 71 trên bảng chỉ số về môi trường thương mại toàn cầu năm 2010. Đây là đánh giá vừa được Diễn đàn Kinh tế Thế giới công bố hôm 19/5.
Trong một diễn biến khác, cũng nhằm thúc đẩy thương mại quốc tế, Đại sứ Việt Nam tại Mỹ Lê Công Phụng đã tham dự Tuần lễ Thương mại thế giới lần thứ 34 được tổ chức tại thành phố Wichita thuộc bang Kansas của Mỹ từ ngày 19-21/5. Chủ đề của tuần lễ này là tăng cường mối quan hệ hiểu biết lẫn nhau giữa Wichita và các nước thành viên của Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN). Tại tuần lễ thương mại này, Đại sứ Lê Công Phụng đã điểm qua tình hình quan hệ Việt-Mỹ trong 15 năm qua, coi đó là một ví dụ điển hình của những nước đã từng là cựu thù trong quá khứ trở thành bạn bè và đối tác có quan hệ phát triển nhanh chóng, toàn diện. Đại sứ khẳng định Chính phủ Việt Nam đã và đang nhanh chóng cải thiện môi trường thương mại và đầu tư, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Mỹ đến Việt Nam tìm hiểu, triển khai các cơ hội kinh doanh. Nhiều đại diện doanh nghiệp, học giả và sinh viên của trường Đại học quốc gia Wichita đã tham dự tuần lễ này. Bộ trưởng Thương mại bang Kansas, ông Bill Thorton, và Thị trưởng thành phố Wichita, ông Carl Brewer đã khẳng định mong muốn tăng cường hơn nữa quan hệ giữa Wichita nói riêng và bang Kansas nói chung với các nước ASEAN, những nền kinh tế năng động và có mức tăng trưởng nhanh hiện nay. Trường kinh doanh Frank Barton thuộc trường Đại học quốc gia Wichita bày tỏ mong muốn được thiết lập quan hệ hợp tác và trao đổi sinh viên với các trường đại học của Việt Nam... |
Riêng đối với Việt Nam, WEF ghi nhận: "Việt Nam là một trong số các quốc gia đã cải thiện thứ hạng của mình một cách mạnh mẽ nhất, tăng 18 bậc để lên đến hạng 71''. Theo bà Margareta Drzeniek Hanouz, chuyên gia kinh tế cao cấp thuộc Mạng lưới Cạnh tranh toàn cầu (Global Competitiveness Network), đồng tác giả công trình nghiên cứu của Diễn đàn Kinh tế Thế giới thì đó là kết quả của việc Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào năm 2007.
Theo WEF, sự kiện môi trường thương mại của Việt Nam được cải thiện như được thấy trong bảng chỉ số ETI 2010, phản ánh việc thực hiện các cam kết mở cửa thị trường hàng hóa và dịch vụ mà Việt Nam đã đưa ra khi xin gia nhập WTO. Kết quả là hàng rào thuế quan của Việt Nam được hạ thấp, trong lúc các nhà xuất khẩu của Việt Nam lại có điều kiện thuận lợi hơn khi giao dịch với các thành viên khác của WTO.
Tuy nhiên, Diễn đàn Kinh tế Thế giới WEF cho rằng để phát triển hơn nữa Việt Nam nên cải tiến thủ tục hải quan và nâng cao hạ tầng cơ sở. Theo WEF, những nỗ lực cải thiện hiệu năng ngành thuế quan trong thời gian qua đã giúp cho Việt Nam lên được 10 hạng trong địa hạt ''hiệu quả của ngành hải quan''. Thế nhưng, vị trí của Việt Nam vẫn đứng thứ 107 trên 125 nước. Tương tự như vậy, thứ hạng 104 trong lĩnh vực "tính chất minh bạch trong việc quản lý cửa khẩu" cho thấy đây là phương diện cần phải được nhanh chóng cải thiện.
 Giao thông Việt Nam cần được cải thiện để thu hút đầu tư nước ngoài. |
Bản chỉ số ETI 2010 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới cũng nêu bật mối quan ngại thường xuyên được các doanh nhân ngoại quốc làm ăn với Việt Nam nhấn mạnh. Đó là tính chất yếu kém của hệ thống hạ tầng cơ sở, từ đường xá, sân bay, cho đến các bến cảng. Chi tiết các chỉ số liên quan đến Việt Nam trong mục hạ tầng cơ sở trong tài liệu của WEF cho thấy là Việt Nam đứng thứ 103 về tình trạng hệ thống giao thông, thứ 104 về mật độ sân bay, thứ 95 về chất lượng đường xá, và thứ 93 về việc thiếu vắng các bến cảng. Đối với Diễn đàn Kinh tế Thế giới, Việt Nam cần phải nâng cấp ngành giao thông vận tải nếu muốn thúc đẩy thương mại.
Một địa hạt khác cần bổ khuyết là lĩnh vực "môi trường kinh doanh". Theo nghiên cứu của WEF, nếu Việt Nam rất cởi mở đối với việc thu nhận đầu tư trực tiếp FDI, (hạng 26 trong bảng chỉ số ETI 2010) và khá rộng rãi trong lĩnh vực thu nhận lao động ngoại quốc (hạng 46), thì trái lại, Việt Nam còn khe khắt trong việc cho phép các doanh nghiệp 100% nước ngoài (hạng 102).
Nhìn chung, toàn cảnh Đông Nam Á, Việt Nam đứng vị trí thứ 71, Malaysia xếp thứ 30, Thái Lan thứ 60, và Indonesia thứ 62.
Song Hà (tổng hợp)