Ngày 21- 22/10, tại Manila, Philippines, Đoàn đại biểu Bộ Y tế Việt Nam do PGS.TS. Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, làm Trưởng đoàn tiếp tục tham dự Kỳ họp lần thứ 77 của Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Thúc đẩy kiểm soát tăng huyết áp, nâng cao hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu
Tại phiên thảo luận về kiểm soát tăng huyết áp, Việt Nam hoan nghênh Kế hoạch khu vực đẩy nhanh kiểm soát tăng huyết áp tại khu vực Tây Thái Bình Dương, đồng thời nhấn mạnh vai trò của chăm sóc sức khỏe ban đầu, bảo đảm tính liên tục trong điều trị và theo dõi kết quả bằng các chỉ số cụ thể.
Đoàn Bộ Y tế tham dự Kỳ họp lần thứ 77 Uỷ ban khu vực Tây Thái Bình Dương của WHO.
Theo khảo sát STEPS năm 2021, tỷ lệ tăng huyết áp ở người trưởng thành từ 18 đến 69 tuổi tại Việt Nam là 26,2%, tăng so với mức 18,9% năm 2015. Trong số những người mắc tăng huyết áp, 40,2% đã được chẩn đoán, 30,7% đang sử dụng thuốc và 11,2% được kiểm soát huyết áp dưới 140/90 mmHg.
Việt Nam đã triển khai chương trình HEARTS từ năm 2018, từng bước hoàn thiện chính sách, hướng dẫn chuyên môn và cơ chế quản lý bệnh không lây nhiễm tại tuyến y tế cơ sở. Tăng cường phát hiện sớm, điều trị liên tục và theo dõi người bệnh tại cộng đồng là những giải pháp quan trọng nhằm cải thiện tỷ lệ kiểm soát tăng huyết áp.
Việt Nam ủng hộ mục tiêu của WHO về mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ chẩn đoán, điều trị và kiểm soát tăng huyết áp trong khu vực, hướng tới các mục tiêu năm 2030. Đồng thời, Việt Nam đề nghị WHO tiếp tục hỗ trợ mở rộng các mô hình WHO PEN và HEARTS, tăng cường dự báo và bảo đảm cung ứng thuốc, phát triển năng lực nhân lực y tế, hài hòa các chỉ số theo dõi và thúc đẩy đánh giá hiệu quả kinh tế của các chương trình can thiệp.
Tăng cường tiêm chủng
Trong lĩnh vực tiêm chủng, Việt Nam khẳng định ủng hộ Chương trình Nghị sự Tiêm chủng 2030 (Immunization Agenda 2030 – IA2030) của WHO và các định hướng chuyên môn của Nhóm Tư vấn Kỹ thuật khu vực Tây Thái Bình Dương về tiêm chủng và các bệnh có thể phòng ngừa bằng vắc xin.
Việt Nam ưu tiên giảm số trẻ em chưa từng được tiêm chủng hoặc chưa được tiêm chủng đầy đủ, duy trì và nâng cao tỷ lệ bao phủ tiêm chủng, hướng tới loại trừ bệnh sởi và rubella, đồng thời mở rộng tiêm chủng theo vòng đời.
Các giải pháp trọng tâm bao gồm duy trì tiêm chủng thường xuyên miễn phí trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng; phấn đấu đạt tỷ lệ bao phủ trên 95% tại cấp xã, phường; tăng cường tiêm chủng bù cho trẻ em ở vùng sâu, vùng xa, miền núi và các khu vực khó tiếp cận; nâng cao chất lượng giám sát dịch bệnh và hiện đại hóa Hệ thống thông tin tiêm chủng quốc gia.
Bên cạnh đó, Việt Nam thúc đẩy đưa các vắc xin mới vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng theo lộ trình, tăng cường hợp tác với Gavi, WHO và các đối tác phát triển, đồng thời lồng ghép hoạt động tiêm chủng với hệ thống y tế cơ sở nhằm bảo đảm khả năng tiếp cận công bằng, liên tục và bền vững.
Việt Nam tích cực đóng góp cho các nội dung chuyên môn tại Kỳ họp lần thứ 77 của WHO khu vực Tây Thái Bình Dương.
Việt Nam tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường thực thi pháp luật, mở rộng môi trường không khói thuốc lá
Đối với công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam chia sẻ những kết quả đạt được trong xây dựng và thực thi chính sách phù hợp với Công ước khung của WHO về kiểm soát thuốc lá (WHO FCTC).
Việt Nam đã từng bước hoàn thiện khung pháp lý nhằm kiểm soát thuốc lá và các sản phẩm thuốc lá mới. Nghị quyết số 173/2024/QH15 của Quốc hội quy định cấm các hoạt động liên quan đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Việc tăng cường thực thi pháp luật, quản lý và xử lý vi phạm tiếp tục được chú trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
Theo số liệu được Việt Nam chia sẻ tại Kỳ họp, tỷ lệ hút thuốc ở nam giới trưởng thành giảm từ 47,4% năm 2010 xuống 41,1% năm 2021; tỷ lệ hút thuốc ở nữ giới duy trì ở mức khoảng 1%. Tỷ lệ hút thuốc trong nhóm thanh thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi cũng giảm từ 4,8% năm 2013 xuống 2,8% năm 2019.
Việt Nam khẳng định tiếp tục hoàn thiện chính sách, tăng cường thực thi pháp luật, mở rộng môi trường không khói thuốc và bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương, nhất là trẻ em, thanh thiếu niên, phụ nữ và người mắc bệnh nền. Đồng thời, Việt Nam nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong kiểm soát các sản phẩm thuốc lá mới và chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng.
Tại Kỳ họp, các quốc gia thành viên đã xem xét, thống nhất các định hướng hành động khu vực về kiểm soát tăng huyết áp, thúc đẩy tiến độ tiêm chủng, đẩy nhanh thực hiện mục tiêu kiểm soát thuốc lá đến năm 2030 và hướng dẫn sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm trong lĩnh vực y tế. Các văn kiện này góp phần định hướng hợp tác giữa WHO và các quốc gia, thúc đẩy ứng dụng các giải pháp dựa trên bằng chứng nhằm nâng cao hiệu quả phòng bệnh và bảo vệ sức khỏe người dân.
Việt Nam được bầu vào Ủy ban Chính sách và Điều phối của Chương trình HRP
Bên cạnh các nội dung chuyên môn, Kỳ họp xem xét nhiều vấn đề liên quan đến phối hợp giữa Đại hội đồng Y tế Thế giới, Ban Chấp hành WHO và các Ủy ban Khu vực; công nhận các tổ chức ngoài nhà nước; thành viên các cơ chế điều phối chương trình nghiên cứu chuyên ngành; cùng thời gian và địa điểm tổ chức các kỳ họp tiếp theo.
Một kết quả đối ngoại đáng chú ý là Việt Nam được các quốc gia thành viên khu vực Tây Thái Bình Dương đồng thuận bầu vào một trong ba ghế đại diện khu vực tại Ủy ban Chính sách và Điều phối (Policy and Coordination Committee – PCC) của Chương trình đặc biệt về Nghiên cứu, Phát triển và Đào tạo nghiên cứu về Sinh sản (Special Programme of Research, Development and Research Training in Human Reproduction – HRP), nhiệm kỳ từ ngày 01/01/2027 đến ngày 31/12/2029. Đây là lần thứ năm Việt Nam tham gia PCC.
PCC có chức năng xem xét kế hoạch, ngân sách, các đề xuất tài chính và tiến độ triển khai Chương trình HRP. Việc tham gia cơ chế này tạo điều kiện để Việt Nam đóng góp vào quá trình định hướng, điều phối và giám sát một chương trình nghiên cứu quốc tế quan trọng trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản, đồng thời tăng cường sự tham gia của Việt Nam vào các cơ chế hợp tác và quản trị y tế toàn cầu.
Thông qua việc tích cực tham gia các phiên thảo luận chuyên môn và cơ chế điều phối của WHO, Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò chủ động, trách nhiệm trong hợp tác y tế đa phương; đồng thời đóng góp vào việc xác định các ưu tiên chung của khu vực, thúc đẩy chia sẻ kinh nghiệm và tăng cường phối hợp quốc tế. Những nỗ lực này góp phần thực hiện các mục tiêu bao phủ chăm sóc sức khỏe toàn dân, củng cố y tế cơ sở và nâng cao chất lượng chăm sóc, bảo vệ sức khỏe nhân dân.
