Bộ Khoa học và Công nghệ vừa cho biết, vào lúc 18h30 ngày 29/9 theo giờ Việt nam, Tổ chức Sở hữu Trí tuệ Thế giới (WIPO) đã tổ chức lễ công bố Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2026 (GII) tại Geneva. Theo đó, Việt Nam được xếp hạng 43/139 quốc gia, nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm 2025. Tính từ năm 2016 đến nay, chỉ số GII của Việt Nam liên tục được cải thiện, tăng từ vị trí 59 lên 43, cải thiện 16 bậc.
Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu 2026 (GII) được công bố trong thời điểm các công nghệ tiên phong như trí tuệ nhân tạo (AI), điện toán lượng tử, sinh học tổng hợp và vật liệu tiên tiến đang chuyển từ phòng thí nghiệm ra thị trường, được kỳ vọng thúc đẩy cuộc chuyển đổi công nghiệp tiếp theo.
Việt Nam tăng 1 bậc chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu.
Năm 2026, Việt Nam tiếp tục có sự cải thiện thứ hạng đầu ra đổi mới sáng tạo tăng 2 bậc so với năm 2025, từ vị trí 37 lên 35, nhờ đó thứ hạng chung được cải thiện một bậc, đạt mục tiêu do Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết số 02/NQ-CP năm 2026.
Với chỉ số này, Việt Nam tiếp tục duy trì vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia thu nhập trung bình thấp. Quốc gia thu nhập trung bình thấp xếp trên Việt Nam là Ấn Độ với thứ hạng 38. Ngoài ra, có 2 quốc gia có thu nhập trung bình cao xếp trên Việt Nam là (Trung quốc xếp hạng 10, Malaysia xếp hạng 34), còn lại tất cả các quốc gia xếp trên Việt Nam đều là các quốc gia có nền công nghiệp phát triển, thuộc nhóm thu nhập cao. Trong khu vực ASEAN, Việt Nam tiếp tục vượt lên trên Thái Lan, đứng thứ 3 sau Singapore và Malaysia, vượt mục tiêu do Chính phủ đặt ra tại Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2026.
Trong Báo cáo GII 2026 của WIPO, Việt Nam được WIPO ghi nhận là một trong 7 quốc gia thu nhập trung bình cải thiện thứ hạng nhanh nhất tính từ năm 2013 (gồm Trung Quốc, Ấn Độ, Việt Nam, Thổ Nhĩ Kỳ, Philippines, Ma-rốc và Indonesia). Việt Nam cũng là một trong 3 quốc gia có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển (gồm Trung Quốc, Ấn Độ và Việt Nam). Trong 16 năm liền, Việt Nam luôn có kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn so với mức độ phát triển, cho thấy hiệu quả trong việc chuyển các nguồn lực đầu vào thành kết quả đầu ra đổi mới sáng tạo.
Với chủ đề "Tiếp sức cho doanh nhân ở tuyến đầu khoa học", GII 2026 tìm hiểu cách xây dựng hệ sinh thái giúp biến những đột phá khoa học thành doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp được hình thành từ kết quả nghiên cứu, có khả năng mở rộng các giải pháp ứng dụng trong thực tiễn. GII năm nay xếp hạng năng lực đổi mới sáng tạo của gần 140 nền kinh tế, chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu của từng nền kinh tế, đồng thời giới thiệu 100 cụm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới.
Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng, kết quả này đến từ tinh thần triển khai Nghị quyết số 57 rất quyết liệt trong hơn một năm vừa qua. Để đạt mục tiêu đưa Việt Nam vào nhóm 40 quốc gia dẫn đầu về Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) vào năm 2030 và nhóm 30 quốc gia dẫn đầu vào năm 2045, Việt Nam có rất nhiều việc phải làm.
Ông Vũ Hải Quân cho biết, kết quả phân tích Chỉ số Đổi mới sáng tạo của Việt Nam năm nay cho thấy một số hạn chế cần khắc phục.
Trước hết là chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt nhân lực chất lượng cao phục vụ các ngành công nghệ chiến lược. Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là đội ngũ có trình độ sau đại học.
Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh công bố khoa học quốc tế và tăng số lượng bằng sáng chế, những sản phẩm liên quan trực tiếp đến năng lực đổi mới sáng tạo.
Đặc biệt, doanh nghiệp cần tham gia mạnh mẽ hơn vào hoạt động đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển. Các doanh nghiệp Việt Nam cần tăng đầu tư về tài chính và nhân lực, từng bước đưa công nghệ và chuyển đổi số vào sản xuất, kinh doanh để nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị và năng suất lao động.
Theo ông Vũ Hải Quân, sự tham gia thực chất của doanh nghiệp là yếu tố quan trọng để thực hiện các mục tiêu về đổi mới sáng tạo đến năm 2030 và năm 2045.
