Năm 2010, EU tái khẳng định lập trường đầy kỳ vọng của mình trong việc hỗ trợ các Mục tiêu thiên niên kỷ (MDGs), trong đó tái khẳng định mục tiêu của EU là dành 0,7% tổng thu nhập quốc dân của khối cho ODA vào năm 2015. Trong buổi họp báo về Hợp tác phát triển của EU tại Việt Nam, ông Sean Doyle, Đại sứ, Trưởng phái đoàn EU tại Việt Nam đã trả lời phóng viên báo SK&ĐS xung quanh chính sách của EU với Việt Nam trong giai đoạn tới.Năm nay, con số tài trợ của EU dành cho
PV: EU đánh giá thế nào về hiệu quả sử dụng vốn tài trợ EU của Việt Nam? Việt Nam đạt gần 1 tỷ USD, khoảng 42% là viện trợ không hoàn lại, tăng so với năm ngoái. Năm nay là một năm đặc biệt trong hợp tác giữa hai bên. Thứ nhất, năm nay, Việt Nam sẽ thông qua kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm giai đoạn tiếp theo. Việt Nam đã trở thành một quốc gia có thu nhập trung bình. Trong quá trình lậpkế hoạch, EU tập trung hỗ trợ Việt Nam trong nỗ lực giảm nghèo, đặc biệt cho những cộng đồng nghèo nhất. EU đánh giá cao thành công của nền kinh tế Việt Nam. Chúng tôi sẽ thảo luận cùng các đối tác khác về việc lập kế hoạch chi tiêu hỗ trợ chính thức cho Việt Nam. Thứ hai, khi hiệu quả viện trợ tốt sẽ càng có cơ hội nhận nhiều tài trợ. Do Việt Nam là nước sử dụng viện trợ hiệu quả nhất nên Việt Nam là nước nhận được vốn tài trợ lớn nhất. Tháng 11 năm nay, tại Busan, Hàn Quốc sẽ diễn ra Diễn đàn cấp cao về Hiệu quả viện trợ và Việt Nam sẽ trình bày về hiệu quả viện trợ của mình tại đây.
Về lĩnh vực y tế, chúng tôi phối hợp với Ngân hàng Thế giới (WB) hỗ trợ trong lĩnh vực lập kế hoạch và đào tạo ở cấp quốc gia và cấp tỉnh. Chúng tôi vừa đưa các chuyên gia sang giúp Bộ Y tế hoạch định chính sách quốc gia để giúp việc điều phối nguồn ngân sách từ Bộ Tài chính tới các tỉnh địa phương, đảm bảo nguồn tài chính được thông suốt. Bên cạnh đó, chúng tôi cũng giúp các tuyến tỉnh thí điểm trong kế hoạch quốc gia mới này. EU sẽ dành một dự án 60 triệu USD để hỗ trợ y tế thông qua ngân sách cho Việt Nam.
 Đại sứ, Trưởng phái đoàn EU tại Việt Nam, ông Sean Doyle. |
PV:
Khi Việt Nam đã trở thành nước có thu nhập trung bình, tài trợ của EU sẽ thay đổi thế nào trong tương lai?EU sẽ tiếp tục hợp tác nâng cao năng lực đào tạo và trao đổi trí tuệ với đối tác Việt Nam. Xu hướng hợp tác và tài trợ sẽ chuyển dịch theo hướng giữa các doanh nghiệp với nhau hoặc đầu tư vào công nghệ cao, đầu tư cho các hiệp hội doanh nghiệp hoặc các tổ chức phi chính phủ (NGOs). Các khoản cho vay sẽ tăng lên, còn các khoản viện trợ không hoàn lại sẽ giảm đi. Trong quan hệ đối tác có nhiều vấn đề mà Việt Nam phải đương đầu cũng là vấn đề chung của khu vực và thế giới như an ninh lương thực, biến đổi khí hậu cũng có thể lan ra cả châu Âu. Vì vậy mà chúng tôi cùng với Việt Nam sẽ cùng đương đầu giải quyết.
Về thương mại, EU có một tài trợ tiếp theo trị giá 15 triệu euro sẽ bắt đầu từ năm sau. Đây là dự án thứ 4 trong lĩnh vực thương mại mà chúng tôi tài trợ, hỗ trợ Việt Nam trong quá trình đàm phán gia nhập cam kết WTO và các thoả thuận thương mại khác cũng như giúp các doanh nghiệp nhỏ và vừa đáp ứng các định mức, quy định của EU, giúp các doanh nghiệp giải quyết các vấn đề liên quan đến vệ sinh và an toàn thực phẩm. Từ nay đến năm 2015, chúng tôi coi lĩnh vực tư nhân là lĩnh vực rất quan trọng.
Báo cáo thường niên (Sách Xanh EU 2011) về Hợp tác phát triển của EU tại Việt Nam cho thấy vai trò then chốt của EU trong hợp tác phát triển củaViệt Nam. EU vẫn là một trong những nhà cung cấp viện trợ phát triển hàng đầu của Việt Nam và là nhà viện trợ không hoàn lại chính với tổng số 680 triệu euro (tương đương 972,3 triệu USD) cam kết dự kiến cho năm 2011 (chiếm trên 11% tổng cam kết tài trợ của các đối tác nước ngoài), trong đó bao gồm 42% không hoàn lại. Trong giai đoạn hiện nay, nhiều đối tác EU không rút tài trợ mà xem xét Việt Nam với vai trò một nước có thu nhập trung bình sẽ nảy sinh nhu cầu, thách thức mới gì? Các dòng tài trợ sẽ không thay đổi nhưng thành phần, cấu phần của tài trợ cũng như các nguyên tắc tài trợ có thay đổi. Các thành viên EU cam kết tài trợ cho Việt Nam trong năm 2011 gồm: Áo, Bỉ, Czech, Đan Mạch, Phần Lan, Pháp, Đức, Hungary, Ireland, Italy, Luxembourg, Hà Lan, Ba Lan, Tây Ban Nha, Thụy Điển, Anh và EC. Các ưu tiên của EU dành cho Việt Nam trong giai đoạn tới gồm: hỗ trợ giảm nghèo bền vững, ứng phó với biến đổi khí hậu, hỗ trợ cải cách y tế qua cách tiếp cận dựa vào chương trình nhằm đảm bảo việc cung cấp chăm sóc sức khoẻ thiết yếu. Trong năm 2011, EU dự định hỗ trợ một dự án thương mại mới để thuận lợi hóa hoạt động đầu tư, thương mại, đồng thời nâng cao khả năng tuân thủ các hiệp ước quốc tế và các chuẩn mực lao động, môi trường. EU sẽ tiếp tục hỗ trợ một công cụ giúp thúc đẩy đối thoại chiến lược và hợp tác trong các lĩnh vực được đề ra trong Hiệp định Hợp tác và Đối tác giữa Việt Nam và EU. Trong năm 2012, cùng với các nhà tài trợ khác, EU sẽ hướng tới một chương trình dựa vào tiếp cận dành cho hoạt động can thiệp giảm nghèo cụ thể. EU và Việt Nam cũng đã đánh giá các loại hình hợp tác khác nhau như phòng chống cúm gia cầm và cúm A, HIV/AIDS, hỗ trợ hội nhập khu vực, an toàn hạt nhân và khoa học công nghệ. |
NGUYỄN VÂN (Thực hiện)