Tại hội thảo đánh giá tác động của VN sau 2 năm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) do Văn phòng Tw Đảng, Văn phòng Chính phủ, Văn phòng Chủ tịch nước và Văn phòng Quốc hội vừa phối hợp tổ chức. Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Cẩm Tú cho rằng, việc đánh giá tác động đối với những biến đổi vĩ mô của nền kinh tế rất khó vì thực tế, việc cải cách kinh tế đã diễn ra từ trước khi VN gia nhập WTO. Tuy nhiên, mở cửa nền kinh tế theo cam kết hội nhập và gia nhập WTO là động lực dẫn đến việc tăng hiệu quả của nền kinh tế. Song đây cũng là một nguyên nhân gián tiếp làm cho các bất ổn trong nền kinh tế vĩ mô khó kiểm soát hơn.
Việc gia nhập WTO đem lại những kết quả như Chính phủ và nhiều nhà nghiên cứu kinh tế kỳ vọng - sự gia tăng niềm tin vào triển vọng phát triển kinh tế VN, xuất khẩu tăng mạnh, FDI đổ vào VN tăng đột biến, tính chặt chẽ trong quan hệ tương tác giữa cải cách trong nước với hội nhập… Thậm chí, một số chỉ số vượt xa mức dự báo như quy mô các luồng vốn trực tiếp và gián tiếp đổ vào VN, sự bùng phát các hoạt động tài chính, ngân hàng…
Năm 2007, vốn đầu tư nước ngoài FDI đạt hơn 8 tỷ USD, năm 2008 tới 11,3 tỷ USD. "Việc VN gia nhập WTO là tín hiệu cực kỳ tốt với cả nhà đầu tư nước ngoài và trong nước. Nước ngoài đánh giá VN rất cao, thể hiện qua các con số nói trên. TS. Đinh Văn Ân - Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Tw (CIEM) nhận xét.
Tuy nhiên, theo TS. Ân, không ai phủ nhận tốc độ tăng trưởng GDP năm 2008 và 2009 chậm lại do khủng hoảng toàn cầu. "Nhưng có phải chỉ do khủng hoảng? Việc không tranh thủ được thời cơ, không thu hút được đầu tư có hiệu quả, không giải quyết được 3 nút cổ chai là cơ chế chính sách, hạ tầng yếu kém và thiếu nguồn nhân lực chất lượng cũng là nguyên nhân. VN vẫn tiếp tục tăng trưởng nhưng chủ yếu nhờ tăng đầu tư (60%), chỉ có 20% là tăng năng suất lao động…".
TS. Trần Đình Thiên, quyền Viện trưởng Viện Kinh tế VN nhấn mạnh, VN đang bị cộng hưởng các khó khăn, từ tác động tiêu cực từ khủng hoảng toàn cầu trong khi độ mở kinh tế ngày càng rộng. Gần 2 năm khủng hoảng đã khiến nền kinh tế suy nhược nghiêm trọng trong khi các điểm yếu cơ cấu bên trong chưa được khắc phục. Mặc dù vậy, ông Thiên cho rằng cơ hội tăng trưởng vẫn còn rất lớn nếu biết tận dụng nền kinh tế tri thức. Bên cạnh đó, khu vực Đông Á vẫn tăng trưởng và liên kết mạnh, mở cơ hội để phát triển thị trường ngách. Nhật Bản vẫn tập trung đầu tư vào VN, tạo ra hiệu ứng "đầu tư tạo đầu tư", "đầu tư kéo đầu tư". Mỹ, nền kinh tế số một thế giới cũng tăng mạnh đầu tư vào VN.
Theo nguyên Bộ trưởng Bộ Thương mại Trương Đình Tuyển, muốn cạnh tranh được trên thị trường quốc tế, trước hết phải cạnh tranh được trên thị trường trong nước. Vì vậy, phải tạo ra các sản phẩm cạnh tranh trên cơ sở lợi thế so sánh dài hạn, đảm bảo quy mô kinh tế theo tầm nhìn liên vùng nhằm có thể tham gia vào các công đoạn có giá trị gia tăng cao, có lợi nhuận lớn trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Bảo Lam