Gánh nặng "kép" khi người cao tuổi, có bệnh nền nhiễm cúm
Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số với tốc độ thuộc nhóm nhanh trong khu vực. Cùng với sự gia tăng tuổi thọ là sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm như tim mạch, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), đái tháo đường… Thực tế điều trị cho thấy người cao tuổi, đặc biệt những người mắc nhiều bệnh nền, có nguy cơ diễn tiến nặng, phải nhập viện và điều trị hồi sức tích cực. Ngay cả sau giai đoạn cấp tính, người bệnh vẫn có thể chịu những ảnh hưởng kéo dài, làm suy giảm sức khỏe và chất lượng cuộc sống.
Các chuyên gia y tế chia sẻ về tác động của cúm trên người lớn tuổi và người có bệnh lý nền tại hội thảo khoa học ở TPHCM. Ảnh: Sanofi
Những thách thức này được các chuyên gia quan tâm bàn luận tại hội thảo khoa học về trao đổi và cập nhật thông tin về gánh nặng của cúm, những biến chứng của cúm ở người từ 60 tuổi trở lên và giải pháp dự phòng chuyên biệt dành cho người cao tuổi đã được tổ chức, thu hút sự tham gia của hơn 1.000 chuyên gia y tế do Viện Nghiên cứu Tâm Anh phối hợp với Công ty TNHH Sanofi Aventis Việt Nam tổ chức cùng với sự tham gia của đông đảo nhân viên y tế trong lĩnh vực điều trị và dự phòng.
Tại hội thảo, PGS.TS.BS Vũ Thị Thanh Huyền - Tổng thư ký Hội lão khoa Việt Nam chia sẻ, người từ 60 tuổi trở lên hiện chiếm khoảng 15% dân số Việt Nam, dự kiến đến năm 2036 sẽ chiếm hơn 20%. Đây là nhóm tập trung phần lớn gánh nặng bệnh mạn tính với khoảng 59% số bệnh nhân tim mạch, 55% số ca đột quỵ, 66% số trường hợp COPD và 42% người mắc đái tháo đường.
"Việc bệnh nền tập trung ở người cao tuổi khiến nhóm dân số này đối mặt với nguy cơ cao hơn về biến chứng, nhập viện và tử vong khi mắc cúm", PGS Thanh Huyền nhận định.
Thực tế, thời gian vừa qua, các bệnh viện cũng tiếp nhận nhiều người bệnh cao tuổi, mắc bệnh mạn tính nhập viện và diễn tiến nặng nhanh do cúm. Từ tháng 8/2026 đến nay, Bệnh viện Bãi Cháy (Quảng Ninh) ghi nhận 230 trường hợp mắc cúm A nhập viện điều trị, trong đó có nhiều người cao tuổi mắc bệnh mạn tính và gặp biến chứng viêm cơ tim.
Cụ ông có tiền sử tai biến mạch máu não, đang điều trị tăng huyết áp mắc cúm A nhanh chóng rơi vào biến chứng viêm phổi nặng, phải thở máy tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương. Ảnh: BVCC
Giữa tháng 10/2026, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng ghi nhận hai cụ ông, trong đó một người 72 tuổi, ở Hà Nội, có tiền sử tăng huyết áp và tai biến mạch máu não, bị viêm phổi nặng, phải hỗ trợ thở máy sau hai ngày ho, sốt do cúm A.
Giải pháp tăng cường bảo vệ người cao tuổi trước biến chứng nặng do cúm
Các chuyên gia nhấn mạnh, tại Việt Nam virus cúm có thể lưu hành quanh năm, khiến người dân, nhất là người cao tuổi có nguy cơ phơi nhiễm ở nhiều thời điểm khác nhau. Do vậy, tiêm phòng cúm hằng năm được xem là biện pháp chủ động và hiệu quả nhất để duy trì miễn dịch bảo vệ.
Cụ ông 72 tuổi, ở TPHCM tiêm vắc xin cúm tại VNVC Bình Thạnh phòng bệnh sau khi mắc bệnh cúm biến chứng viêm phổi phải điều trị hơn một tháng hết hơn 100 triệu đồng. Ảnh: Diệu Thuần
Các báo cáo tại hội thảo ghi nhận, vắc xin cúm liều tiêu chuẩn đã góp phần quan trọng trong công tác phòng bệnh nhiều năm qua và vẫn là nền tảng trong chiến lược tiêm chủng phòng cúm cho mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, thách thức đặt ra là hệ miễn dịch của người cao tuổi không còn hoạt động như ở người trẻ.
Theo PGS.TS Phạm Quang Thái – Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, Việt Nam có virus cúm lưu hành quanh năm, trong khi người cao tuổi thường có bệnh nền và đáp ứng miễn dịch suy giảm theo tuổi.
Các thử nghiệm ngẫu nhiên và tổng quan nghiên cứu cho thấy vắc xin cúm chuyên biệt được thiết kế chuyên biệt cho người cao tuổi có thể giảm thêm nguy cơ mắc cúm và kết cục nhập viện so với vắc xin cúm liều tiêu chuẩn ở người cao tuổi.
Từ góc độ y tế dự phòng, chiến lược bảo vệ người cao tuổi cần kết hợp nâng cao độ bao phủ tiêm chủng hằng năm với việc lựa chọn vắc xin phù hợp. Vắc xin cúm chuyên biệt dành cho người cao tuổi là một trong những lựa chọn có bằng chứng về hiệu quả bảo vệ bổ sung so với vắc xin liều tiêu chuẩn ở người lớn tuổi. Việc sử dụng cần tuân thủ chỉ định được phê duyệt tại Việt Nam và hướng dẫn chuyên môn hiện hành.
"Điều quan trọng trước hết là tăng tỷ lệ tiêm vắc xin cúm hằng năm, đồng thời lựa chọn loại vắc xin phù hợp với tuổi, chỉ định và nguy cơ của từng người để nâng cao hiệu quả dự phòng", PGS.TS Phạm Quang Thái kết luận.
Nhật Minh (VNVC)