Như Sức khỏe & Đời sống đã đưa tin, từ ngày 19-22/10 tại Manila, Philippines, đoàn đại biểu Bộ Y tế Việt Nam do PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế làm Trưởng đoàn đã tham dự Kỳ họp lần thứ 77 khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới (RCM77),
Mở đầu cuộc họp Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương của WHO vào ngày 20/10 là phiên thảo luận bàn tròn cấp Bộ trưởng có chủ đề "Cơ chế dự trữ thuốc thiết yếu khu vực và mua sắm tập trung". Phiên thảo luận là diễn đàn để các Bộ trưởng và lãnh đạo y tế cấp cao trao đổi kinh nghiệm, xác định các ưu tiên chung và thảo luận phương án hợp tác nhằm nâng cao khả năng tiếp cận các sản phẩm y tế thiết yếu, bảo đảm an ninh nguồn cung và tăng cường năng lực chuẩn bị, ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp.
Tại phiên thảo luận, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế, đã chia sẻ kinh nghiệm của Việt Nam trong phối hợp với WHO và các đối tác quốc tế để huy động thuốc giải độc phục vụ điều trị các trường hợp ngộ độc nghiêm trọng.
Thực tiễn tại Việt Nam cho thấy, đối với một số loại thuốc giải độc hiếm, có nhu cầu sử dụng thấp và khó dự báo, khả năng tiếp cận kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với tính mạng người bệnh, trong khi việc duy trì nguồn cung thường xuyên có thể gặp nhiều khó khăn.
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương - Thứ trưởng Bộ Y tế Việt Nam cùng thành viên đoàn tham dự Kỳ họp RCM77.
Tháng 3/2026, ba trẻ em trong cùng một gia đình bị ngộ độc nghiêm trọng nghi do botulinum, sau khi ăn cá muối chua tự làm. Đến tháng 8/2026, một trường hợp ngộ độc digoxin cũng rơi vào tình trạng nguy kịch. Đây đều là những tình huống cấp cứu đòi hỏi thuốc đặc hiệu trong thời gian ngắn, trong khi các thuốc giải độc tương ứng không có sẵn để cung ứng thông thường tại Việt Nam.
Trước yêu cầu cấp bách, Bộ Y tế đã phối hợp với WHO và các đối tác trong khu vực để xác định nguồn cung phù hợp, hỗ trợ vận chuyển và huy động thuốc phục vụ điều trị. Theo chia sẻ của Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương tại phiên thảo luận, thời gian từ khi triển khai phối hợp đến khi thuốc có mặt tại Việt Nam khoảng hai ngày. Đáng chú ý, cả ba bệnh nhi trong vụ ngộ độc botulinum đều hồi phục và được xuất viện sau điều trị.
Từ kinh nghiệm này, Việt Nam cho rằng cần kết hợp hiệu quả các cơ chế bảo đảm nguồn cung trong nước với hợp tác khu vực và quốc tế. Tùy đặc điểm của từng loại thuốc và điều kiện của mỗi quốc gia, các giải pháp có thể bao gồm xây dựng kho dự trữ chiến lược; dự trữ thuốc tại các bệnh viện được chỉ định; tăng cường khả năng huy động nguồn cung trong nước; hoặc thiết lập thỏa thuận với nhà cung ứng để bảo đảm khả năng cung cấp khi phát sinh nhu cầu cấp bách.
Việt Nam đồng thời nhấn mạnh hợp tác khu vực cần bổ trợ cho hệ thống cung ứng và dự trữ trong nước, không thay thế trách nhiệm chủ động chuẩn bị của mỗi quốc gia. Các lĩnh vực hợp tác tiềm năng khác bao gồm chia sẻ thông tin về tình trạng thiếu hụt thuốc và an ninh nguồn cung, phối hợp dự báo nhu cầu, trao đổi thông tin thị trường và xem xét các hình thức gộp nhu cầu, mua sắm tự nguyện đối với những sản phẩm có nhu cầu chung.
Các cơ chế này cần được xem xét thận trọng về tính khả thi, điều kiện pháp lý, tài chính và vận hành, bảo đảm phù hợp với hoàn cảnh và quyền quyết định của từng quốc gia. Việt Nam mong muốn những kinh nghiệm được chia sẻ tại kỳ họp sẽ đóng góp thiết thực vào quá trình trao đổi giữa các nước trong Khu vực Tây Thái Bình Dương, hướng tới nâng cao khả năng tiếp cận kịp thời các thuốc thiết yếu, đặc biệt trong những tình huống khẩn cấp.
Tăng cường hợp tác kỹ thuật và sử dụng hiệu quả nguồn lực của WHO
Đối với nội dung về Chương trình ngân sách của WHO, Việt Nam đã có tham luận đánh giá cao nỗ lực của WHO trong thúc đẩy công bằng y tế, tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống y tế và nâng cao năng lực chuẩn bị, ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp.
Đối với cập nhật Ngân sách chương trình WHO giai đoạn 2026–2027, Việt Nam hoan nghênh định hướng phân bổ nguồn lực sát với nhu cầu thực tế, bảo đảm cân đối giữa cấp toàn cầu, khu vực và quốc gia, đồng thời tăng tính linh hoạt trong tài trợ và triển khai hoạt động.
Đối với dự thảo Ngân sách chương trình WHO giai đoạn 2028–2029, Việt Nam ghi nhận định hướng tiếp tục cân đối nguồn lực giữa các cấp, tăng tính linh hoạt và nâng cao hiệu quả triển khai.
Đoàn Đại biểu Bộ Y tế tham dự Kỳ họp lần thứ 77 khu vực Tây Thái Bình Dương của Tổ chức Y tế Thế giới WHO.
Việt Nam đề xuất hoàn thiện hướng dẫn của WHO về ứng dụng AI trong y tế
Tại phiên thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) trong lĩnh vực y tế, Việt Nam nhất trí với đánh giá của WHO về tính cấp thiết của việc thúc đẩy ứng dụng công nghệ này trong bối cảnh dân số già hóa, gánh nặng bệnh không lây nhiễm gia tăng và tình trạng thiếu hụt, phân bố nhân lực y tế chưa đồng đều.
Việt Nam ủng hộ Dự thảo Hướng dẫn, đặc biệt đánh giá cao ba khung vận hành: ưu tiên ca sử dụng thực tiễn, hệ sinh thái tương xứng rủi ro và phát triển năng lực nhân sự duy trì nguyên tắc con người giữ vai trò phán quyết cuối cùng. Dù AI y tế trong nước mới ở giai đoạn đầu, Việt Nam kiến nghị WHO hoàn thiện 5 nội dung trọng tâm gồm: tiêu chí thử nghiệm có kiểm soát, cơ chế đánh giá tin cậy lẫn nhau, bảo mật dữ liệu xuyên biên giới, khung đánh giá công nghệ y tế (HTA for AI) và chuẩn hóa năng lực số cốt lõi.
Chia sẻ về tình hình trong nước, Việt Nam cho biết ứng dụng AI trong lĩnh vực y tế vẫn đang ở giai đoạn đầu, với nhiều sáng kiến thí điểm và các trường hợp ứng dụng có tiềm năng phát triển. Trên cơ sở nghiên cứu dự thảo Hướng dẫn và kinh nghiệm thực tiễn, Việt Nam đề nghị WHO tiếp tục hoàn thiện một số nội dung để hỗ trợ các quốc gia thành viên triển khai phù hợp với điều kiện và năng lực của mình.
Thông qua việc tham gia tích cực các nội dung tại Kỳ họp lần thứ 77 của Ủy ban Khu vực Tây Thái Bình Dương của WHO, Việt Nam tiếp tục khẳng định cam kết tăng cường hợp tác đa phương, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và đóng góp vào các sáng kiến chung của khu vực.
