Việt Nam - Australia hợp tác phát triển nền tảng công nghệ y sinh tiên tiến RNA

Sự hợp tác này hứa hẹn mang lại nhiều bước tiến trong nghiên cứu, sản xuất thuốc, vắc xin thế hệ mới phòng ung thư, cúm.

Lễ ký kết diễn ra vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia, ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), giữa bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024.

Đây cũng là lần đầu một viện nghiên cứu Việt Nam đạt được thỏa thuận này với Viện Nghiên cứu RNA thuộc Đại học New South Wales số 1 nước Australia theo bảng xếp hạng QS công bố ngày 18/6, chuyên nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA.

RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào, đồng thời là nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.

Hiện Viện RNA UNSW, Đại học New South Wales (Úc) đề xuất hai hướng nghiên cứu trọng điểm: phát triển vắc xin mRNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi, đại trực tràng, cũng như từng bước làm chủ chuỗi công nghệ RNA. Đây cũng là những nền tảng khoa học mà Viện Nghiên cứu Tâm Anh, Việt Nam quan tâm và có những hoạt động hợp tác quốc tế chuyên sâu trong nhiều năm nay, cụ thể về vắc xin ung thư và vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm.

Thỏa thuận đặt nền móng cho quan hệ hợp tác dài hạn giữa hai bên trong nghiên cứu khoa học, đào tạo nguồn nhân lực, phát triển công nghệ RNA, nghiên cứu tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng và chuẩn bị năng lực sản xuất các sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA.

Trong giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu, từng bước phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Trên cơ sở đó, các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước được triển khai tại Việt Nam.

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney - ông Nguyễn Thanh Tùng, cho biết sự kiện có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.

"Đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước", bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, chia sẻ. Theo đó, hợp tác mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ RNA, qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của một trong những công nghệ sinh học phát triển nhanh trên thế giới.

Đặc biệt, hợp tác với làm chủ nền tảng công nghệ lõi RNA giúp rút ngắn quá trình nghiên cứu, tăng khả năng mở rộng sản xuất và chủ động ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp, qua đó củng cố năng lực tự chủ và an ninh y tế quốc gia.

Theo Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, Việt Nam đang có cơ hội trở thành động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại châu Á - Thái Bình Dương. Chính phủ Việt Nam cũng thể hiện rõ định hướng phát triển công nghệ RNA thông qua các chính sách gần đây, trong đó có Quyết định 1657/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Giáo sư Pall Thordarson đánh giá Viện Nghiên cứu Tâm Anh là ứng viên sáng giá để xây dựng quan hệ đối tác nhằm tạo ra tác động lâu dài, thực chất đối với sự phát triển nghiên cứu và công nghệ RNA ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nếu Viện RNA UNSW mang đến năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ RNA thì Viện Nghiên cứu Tâm Anh cùng Hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC có nền tảng để đưa công nghệ vào nghiên cứu và phát triển thực tế tại Việt Nam.

Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, hiện là trung tâm khoa học y sinh Việt Nam có năng lực khoa học tiên tiến, được đầu tư lớn về cơ sở nghiên cứu, có đội ngũ chuyên gia, nghiên cứu sinh giỏi chuyên môn nghiên cứu và lâm sàng y sinh, đồng thời có mạng lưới hợp tác quốc tế mật thiết với nhiều trung tâm khoa học lớn của Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Nhật Bản…

Tâm Anh cũng thiết lập quan hệ hợp tác với Đại học Stanford (Mỹ), ký kết hợp tác với Đại học Oxford (Anh) và tham gia các thử nghiệm lâm sàng tiên tiến.

Hợp tác với Viện RNA UNSW mở ra tiềm năng khi các nhà khoa học trong nước cùng nghiên cứu công nghệ lõi ngay từ giai đoạn đầu, phát triển các vắc xin và thuốc mới an toàn hơn, từng bước làm chủ công nghệ RNA, củng cố an ninh y tế quốc gia và đóng góp vào chuỗi đổi mới sáng tạo y sinh toàn cầu.

Thu Hà