Thế nhưng khi nói đến điều chỉnh viện phí hình như đang động đến một vấn đề “nhạy cảm”! Cũng đúng thôi bởi người nộp viện phí toàn là những người đang đau đớn vì bệnh tật trong mình. Hơn nữa, các cơ sở y tế cũng toàn là những người mang thiên chức cao cả được nhân dân tôn trọng gọi là “thầy” nên chuyện tiền nong nghe có vẻ không được “thơ” cho lắm!
Thế nhưng lại có một cái đúng khác cũng không kém phần quan trọng. Ngay bộ đội đánh giặc vì nghĩa lớn cũng cần có trang bị vũ khí khí tài hiện đại và cần được “ăn no” để “đánh thắng”. Thầy thuốc là những chiến sĩ áo trắng trên mặt trận chống bệnh tật “xâm lược và tiêu diệt cơ thể, giữ sức khỏe bình yên cho cả xã hội” hiện nay thế nào?
Xin thưa, mức thu một lần khám bệnh hiện nay là 3 ngàn đồng/lượt, bệnh viện tuyến huyện là 1-2 ngàn đồng/lượt liệu có đủ mua găng tay, xà phòng chưa kể giá điện nước và nhà cửa, bàn ghế, máy móc trang thiết bị y tế không có khoản nào để duy tu, bảo dưỡng. Quy định viện phí từ năm 1995 và đến năm 2006, Chính phủ có Nghị định 43 “cho phép” bệnh viện công lập tự chủ về tài chính được giữ lại một phần viện phí để trả lương và bảo dưỡng máy móc. Sự “tự chủ về tài chính” này với giá viện phí 1-3 ngàn đồng/lượt khám quả là một sự thách đố. Thử làm một phép tính cụ thể: một bệnh viện tuyến huyện có quy mô khoảng 100 giường bệnh, hiện thu tiền khám bệnh 1-2 ngàn đồng/lần khám, một ngày có khoảng 150 người khám, thu được 300.000 đồng; tiền giường một ngày tối đa là 9.000 đồng, nếu có 100 bệnh nhân thì thu tối đa 900.000 đồng. Như vậy tổng cộng một ngày, cả bệnh viện thu 1,2 triệu đồng trong khi riêng tiền điện, nước, xử lý chất thải để vận hành bệnh viện trong ngày đã hết khoảng 3-5 triệu đồng. Nói dễ hiểu hơn như bà con vẫn nói thì “3 ngàn đồng bây giờ mua được gì?”.
Với viện phí hiện nay thì chính người dân là người phải chịu thiệt thòi nhất bởi viện phí là một trong những yếu tố quan trọng thúc đẩy xã hội hóa y tế, tạo điều kiện để các bệnh viện, nhất là bệnh viện tuyến dưới có kinh phí để triển khai những dịch vụ mới, kỹ thuật cao... “Có thực mới vực được đạo”, một mặt bằng viện phí hợp lý với thực tế sẽ là nguồn lực để tăng cường đầu tư cho y tế tạo điều kiện thuận lợi để chăm sóc sức khỏe tốt hơn cho người dân. Mặt khác, điều chỉnh mặt bằng viện phí sẽ tăng chi trả bảo hiểm y tế cho người bệnh và người bệnh phấn khởi hơn. Các dịch vụ kỹ thuật cao điều trị cho người bệnh, trần bảo hiểm y tế thanh toán cũng nâng lên và người bệnh sẽ được chi trả nhiều dịch vụ kỹ thuật cao hơn.