Đối với viêm xoang cấp tính, nếu được chẩn đoán sớm và điều trị đúng cách, bệnh hoàn toàn có khả năng khỏi dứt điểm, niêm mạc xoang có thể phục hồi về trạng thái bình thường. Trong khi đó, viêm xoang mạn tính thường khó điều trị triệt để hơn do niêm mạc xoang đã bị tổn thương kéo dài, dễ tái phát.
Tuy nhiên, nhờ sự phát triển của y học hiện đại, người bệnh vẫn có thể kiểm soát tốt tình trạng viêm xoang, giảm tần suất tái phát và trong một số trường hợp có thể điều trị triệt để bằng phẫu thuật. Điều quan trọng là không nên để bệnh kéo dài, tái đi tái lại mà cần thăm khám và điều trị sớm tại cơ sở y tế chuyên khoa.
Nguy kịch vì chữa viêm xoang theo "bài thuốc" trên mạng
Mới đây, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai tiếp nhận một trường hợp bệnh nhân nam 63 tuổi bị ngộ độc khí CO nặng, tổn thương tim và bỏng vùng mặt do tự chữa viêm xoang theo "bài thuốc" lan truyền trên mạng xã hội.
Theo lời người nhà, bệnh nhân bị viêm xoang nhiều năm, nghe theo hướng dẫn trên Facebook nên tự đốt hỗn hợp gồm sọ dừa, lá đinh lăng và sừng trâu trong ống bơ để xông mũi. Ông trùm kín chăn để hít khói xông, sau đó được phát hiện trong tình trạng bất tỉnh bên cạnh lò đốt.
Bệnh nhân được chuyển từ tuyến dưới lên Trung tâm Chống độc trong tình trạng hôn mê sâu, suy hô hấp và bỏng vùng mặt. Kết quả xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh cho thấy bệnh nhân bị ngộ độc khí CO (carbon monoxide) nghiêm trọng. Khí độc này gây tổn thương tim, tiêu cơ vân và đe dọa trực tiếp đến não bộ. Các bác sĩ đã phải áp dụng phác đồ hồi sức tích cực để xử trí ngộ độc và điều trị tổn thương bỏng.
Dấu hiệu nhận biết viêm xoang
Viêm xoang là tình trạng viêm niêm mạc lót bên trong các hốc xoang quanh mũi, gây phù nề, ứ đọng dịch, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn hoặc nấm phát triển.
Không phải mọi trường hợp viêm xoang đều giống nhau. Trên thực tế, nhiều người thường nhầm lẫn các triệu chứng của viêm xoang với cảm cúm thông thường, dẫn đến tự ý điều trị tại nhà không đúng cách, làm bệnh kéo dài và nặng hơn.
Tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp chữa viêm xoang truyền miệng hoặc lan truyền trên mạng xã hội khi chưa có cơ sở khoa học và chưa được kiểm chứng.
Các biểu hiện thường gặp của viêm xoang bao gồm:
- Viêm xoang cấp tính: Nghẹt mũi, chảy mũi nhầy hoặc mủ, đau hoặc căng tức vùng mặt, có thể kèm sốt. Các triệu chứng thường kéo dài dưới 12 tuần.
- Viêm xoang mạn tính: Nghẹt mũi kéo dài trên 12 tuần, chảy dịch mũi đặc, giảm hoặc mất khứu giác, đau đầu âm ỉ. Những trường hợp kèm polyp mũi thường có triệu chứng nặng nề hơn và việc điều trị cũng khó khăn hơn.
Điều trị viêm xoang
Tùy vào từng người bệnh cụ thể, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp. Điều trị viêm xoang thường bao gồm thuốc giảm đau, thuốc kháng viêm và kháng sinh (khi có bằng chứng nhiễm khuẩn) nhằm làm giảm các triệu chứng như đau đầu, căng tức vùng má và trán, nghẹt mũi.
Nếu các triệu chứng như đau đầu, ho, nghẹt mũi kéo dài trong vài tuần, người bệnh có thể được chỉ định sử dụng kháng sinh theo đơn của bác sĩ. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc kéo dài hoặc lạm dụng kháng sinh.
Trong trường hợp các biện pháp điều trị nội khoa không mang lại hiệu quả, bác sĩ có thể cân nhắc chỉ định phẫu thuật. Phẫu thuật giúp làm sạch các hốc xoang, loại bỏ polyp mũi hoặc điều chỉnh vách ngăn mũi bị lệch, từ đó cải thiện tình trạng thông khí và dẫn lưu dịch xoang.
Nếu các phương pháp trên vẫn không mang lại kết quả như mong muốn, người bệnh có thể được chỉ định làm thêm các xét nghiệm chuyên sâu nhằm xác định nguyên nhân dị ứng – một yếu tố thường gặp gây viêm xoang mạn tính.
Chăm sóc mũi xoang đúng cách – yếu tố then chốt trong điều trị
Điều trị viêm xoang cần tuân thủ nguyên tắc chăm sóc mũi xoang hằng ngày, sử dụng thuốc đúng chỉ định và can thiệp thủ thuật hoặc phẫu thuật khi cần thiết. Nếu chỉ tập trung xử lý triệu chứng tạm thời mà bỏ qua nguyên nhân nền, bệnh rất dễ tiến triển thành mạn tính và tái phát nhiều lần.
Chăm sóc tại chỗ đóng vai trò nền tảng, giúp các phương pháp điều trị khác phát huy hiệu quả tốt hơn. Một số biện pháp đã được chứng minh trong thực hành lâm sàng gồm:
- Rửa mũi bằng dung dịch muối: Việc rửa mũi đều đặn giúp loại bỏ dịch nhầy, bụi bẩn, dị nguyên và giảm mật độ vi khuẩn trong hốc mũi. Nhiều nghiên cứu cho thấy rửa mũi cải thiện rõ rệt triệu chứng ở cả viêm mũi xoang cấp và mạn tính. Khi thực hiện, cần sử dụng nước vô trùng, nước cất hoặc nước đã đun sôi để nguội nhằm phòng ngừa nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Duy trì độ ẩm không khí: Sử dụng máy tạo ẩm và kê cao đầu khi ngủ giúp giảm nghẹt mũi, cải thiện giấc ngủ và hạn chế khô niêm mạc mũi.
- Tuyệt đối không tự ý áp dụng các phương pháp chữa viêm xoang truyền miệng hoặc lan truyền trên mạng xã hội khi chưa có cơ sở khoa học và chưa được kiểm chứng.
- Khi xuất hiện các dấu hiệu như ngạt mũi, chảy dịch mũi, giảm khả năng ngửi, ho kéo dài hoặc đau đầu âm ỉ vùng dưới ổ mắt, vùng trán, vùng chẩm sau gáy…, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được thăm khám, chẩn đoán chính xác và điều trị phù hợp.
Ai là người dễ mắc viêm xoang?
Những đối tượng có nguy cơ cao mắc viêm xoang cấp và mạn tính bao gồm:
- Người có vách ngăn mũi lệch
- Người có polyp mũi
- Người mắc hen phế quản
- Người có nhiễm trùng răng, nướu
- Người có hệ miễn dịch suy giảm
- Người có cơ địa dị ứng
- Người thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm như khói thuốc lá, khói bụi
Để phòng ngừa và giảm thiểu các triệu chứng viêm xoang, người dân cần chú ý phòng tránh các nhiễm trùng đường hô hấp trên, hạn chế tiếp xúc với người đang bị cảm cúm, rửa tay đúng cách trước khi ăn và giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh.
Ngoài ra, cần tránh xa môi trường khói thuốc và không khí ô nhiễm để hạn chế kích ứng đường hô hấp. Lưu ý các yếu tố gây dị ứng như lông chó mèo, phấn hoa, nước hoa… Sử dụng máy tạo độ ẩm để duy trì độ ẩm không khí phù hợp, đồng thời vệ sinh máy thường xuyên nhằm ngăn ngừa nấm mốc phát triển.
