Viêm loét dạ dày – tá tràng: Dùng thuốc đúng cách để bảo vệ niêm mạc

1. Biện pháp điều trị viêm loét dạ dày tá tràng bằng thuốc

Viêm loét dạ dày là một trong những vấn đề sức khỏe phổ biến hiện nay, ảnh hưởng đến nhiều người. Việc lựa chọn phương pháp điều trị dựa trên triệu chứng lâm sàng, nguyên nhân và mức độ bệnh. Tuy vậy, vẫn có những nguyên tắc và mục tiêu điều trị chung cần tuân thủ.

Nguyên tắc điều trị viêm loét dạ dày tá tràng

• Dựa vào thăm khám lâm sàng và các xét nghiệm cận lâm sàng để xác định nguyên nhân gây bệnh (có hoặc không có vi khuẩn HP), đồng thời đánh giá mức độ tổn thương.
• Khôi phục sự cân bằng giữa các yếu tố gây hại và yếu tố bảo vệ niêm mạc dạ dày.
• Hỗ trợ làm lành tổn thương niêm mạc, đồng thời kiểm soát các triệu chứng đi kèm.

Trên cơ sở đó, bác sĩ sẽ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Tuy nhiên, dù ở trường hợp nào, điều trị cũng cần kết hợp giữa thuốc và điều chỉnh lối sống, bao gồm chế độ ăn uống, nghỉ ngơi và sinh hoạt hợp lý.

Mục tiêu điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng

• Loại bỏ vi khuẩn HP: Với các trường hợp có nhiễm Helicobacter pylori, điều trị cần tập trung diệt trừ vi khuẩn để giải quyết nguyên nhân gây bệnh.
• Giảm yếu tố gây loét: Sử dụng thuốc ức chế tiết axit hoặc trung hòa axit dạ dày nhằm hạn chế tổn thương niêm mạc.
• Tăng cường yếu tố bảo vệ niêm mạc: Dùng thuốc bao phủ niêm mạc và kích thích tiết chất nhầy, giúp bảo vệ và phục hồi lớp niêm mạc dạ dày.

Các nhóm thuốc điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng

Điều trị viêm loét dạ dày – tá tràng tập trung vào ba mục tiêu chính: Diệt vi khuẩn HP (nếu có), giảm tiết axit và bảo vệ niêm mạc để vết loét nhanh lành.

Điều trị tiệt trừ vi khuẩn HP

Nếu xét nghiệm dương tính với Helicobacter pylori, người bệnh sẽ được chỉ định phác đồ phối hợp kháng sinh theo hướng dẫn của bác sĩ. Việc loại bỏ vi khuẩn này giúp giảm nguy cơ tái phát và hạn chế biến chứng, trong đó có ung thư dạ dày. Các kháng sinh thường được sử dụng gồm: clarithromycin, amoxicillin, metronidazol, levofloxacin...

Nhóm giảm tiết, ức chế axit

- Thuốc ức chế bơm proton (PPI): Đây là nhóm thuốc được sử dụng phổ biến nhất trong điều trị viêm loét dạ dày. Thuốc hoạt động bằng cách ức chế quá trình tiết axit của tế bào niêm mạc dạ dày, từ đó giúp giảm tổn thương và tạo điều kiện cho vết loét lành lại. Một số hoạt chất thường dùng như omeprazol, lansoprazole, pantoprazole, esomeprazole, dexlansoprazole…

- Thuốc kháng histamin H2: Nhóm thuốc này giúp giảm tiết axit dạ dày thông qua việc ức chế thụ thể histamin H2. Thường được chỉ định trong các trường hợp bệnh nhẹ hoặc triệu chứng chưa phức tạp, đặc biệt có tác dụng giảm tiết axit vào ban đêm. Các thuốc phổ biến gồm cimetidin, famotidine, ranitidine…

- Thuốc trung hòa axit dạ dày: Nhóm thuốc này có tác dụng trung hòa lượng axit dư thừa trong dạ dày, giúp giảm nhanh các triệu chứng như đau rát, ợ nóng, khó chịu. Thành phần thường gặp như nhôm hydroxit, magie trisilicate, canxi cacbonat… Tuy nhiên, đây chỉ là thuốc điều trị triệu chứng, không giải quyết nguyên nhân gây bệnh. Việc sử dụng kéo dài có thể gây tác dụng phụ như buồn nôn, đầy hơi, táo bón hoặc tiêu chảy.

Thuốc bảo vệ niêm mạc dạ dày

Sucralfate là thuốc thường được sử dụng để bảo vệ niêm mạc. Khi vào dạ dày, thuốc tạo lớp màng bao phủ ổ loét, giúp ngăn axit và các yếu tố gây hại tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc, từ đó hỗ trợ quá trình lành vết loét.

Lưu ý trong sử dụng thuốc

Việc dùng thuốc cần tuân thủ đúng chỉ định của bác sĩ, không tự ý phối hợp hoặc kéo dài thời gian sử dụng. Điều trị hiệu quả thường cần kết hợp giữa thuốc và điều chỉnh lối sống, bao gồm chế độ ăn uống, sinh hoạt và kiểm soát căng thẳng.

2. Hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày tá tràng tại nhà

Chế độ ăn: Dinh dưỡng là một phần không thể tách rời trong phác đồ điều trị bệnh lý dạ dày tá tràng. Người bệnh cần thực hiện nguyên tắc ăn đúng giờ, không để bụng quá đói và cũng không nên ăn quá no. Khi ăn, nên nhai kỹ để thức ăn được nghiền nhỏ, giảm bớt gánh nặng co bóp cho dạ dày.

Nên ưu tiên các loại thực phẩm mềm, dễ tiêu như cháo, súp, bánh mì và các loại rau củ luộc chín. Các loại thực phẩm có tính kiềm như sữa, trứng giúp trung hòa axit rất tốt. Ngược lại, người bệnh cần tránh xa các tác nhân gây kích ứng mạnh như ớt, hạt tiêu, các loại quả chua, đồ uống có gas và cà phê đặc. Đặc biệt, việc từ bỏ rượu bia và thuốc lá là điều kiện bắt buộc nếu muốn vết loét nhanh chóng hồi phục.

Quản lý căng thẳng: Việc quản lý căng thẳng cũng đóng vai trò then chốt trong điều trị viêm loét dạ dày tá tràng. Stress làm kích thích hệ thần kinh thực vật tăng tiết axit dạ dày. Người bệnh nên dành thời gian nghỉ ngơi, tập các bài tập hít thở sâu, yoga hoặc nghe nhạc để giữ tinh thần luôn thoải mái. Ngủ đủ giấc giúp cơ thể phục hồi năng lượng và hỗ trợ quá trình làm lành các tổn thương trong đường tiêu hóa.

Theo dõi bệnh: Người bệnh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu biến chứng của viêm loét dạ dày tá tràng. Nếu xuất hiện tình trạng đau bụng dữ dội, nôn ra máu đỏ tươi hoặc máu đen như bã cà phê, hoặc đi ngoài phân đen nát, cần phải đưa người bệnh đi cấp cứu ngay lập tức. Đây là những biểu hiện của xuất huyết tiêu hóa, nếu không được xử trí kịp thời sẽ đe dọa trực tiếp đến tính mạng.

Mời độc giả xem thêm video: