Phân loại viêm amidan
Dựa vào thời gian diễn tiến và mức độ nghiêm trọng, viêm amidan được chia thành các dạng sau:
- 1. Viêm amidan cấp tính
Là tình trạng viêm nhiễm khởi phát đột ngột tại mô amidan, với các biểu hiện như đau họng, sốt cao, amidan sưng đỏ, có mủ, khó nuốt, hạch cổ sưng. Nguyên nhân chủ yếu do vi khuẩn hoặc virus. Đây là dạng viêm amidan phổ biến nhất, thường kéo dài từ 7 - 10 ngày.
- 2. Viêm amidan mạn tính
Xảy ra khi tình trạng viêm kéo dài hoặc tái phát nhiều lần, khiến amidan bị tổn thương nặng. Những trường hợp viêm amidan cấp không được điều trị đúng cách có nguy cơ cao tiến triển thành mạn tính. Người bệnh thường có các triệu chứng như đau họng âm ỉ, khàn tiếng, hôi miệng, amidan sưng to, nhiều mủ, sốt tái diễn, cảm giác vướng khi nuốt thức ăn hoặc uống nước.
- 3. Viêm amidan quá phát
Là tình trạng amidan to bất thường nhưng không có biểu hiện viêm cấp, có thể gây ảnh hưởng đến hô hấp và giấc ngủ như khó thở, nuốt vướng, ngủ ngáy, ngưng thở khi ngủ, thở bằng miệng khi ngủ.
Triệu chứng của viêm amidan
Triệu chứng viêm amidan có thể khác nhau tùy mức độ bệnh và nguyên nhân gây viêm. Một số biểu hiện thường gặp gồm:
- Đau họng, rát họng, đau tăng khi nuốt
- Amidan sưng đỏ, có mủ trắng hoặc vàng
- Sốt từ nhẹ đến cao
- Khó nuốt, chán ăn
- Hạch bạch huyết vùng cổ sưng to
- Giọng khàn, có thể mất tiếng
- Hôi miệng do mủ tích tụ
- Ho khan hoặc ho có đờm, kèm nghẹt mũi, sổ mũi
Viêm amidan là bệnh lý tai mũi họng thường gặp ở cả trẻ em và người lớn.
Viêm amidan tái phát nhiều lần có nên cắt không?
Viêm amidan là bệnh lý tai mũi họng thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Phần lớn các trường hợp viêm amidan cấp có thể điều trị khỏi bằng thuốc và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, không ít người gặp tình trạng viêm amidan tái phát nhiều lần, gây ảnh hưởng đáng kể đến sức khỏe và sinh hoạt.
Nguyên nhân khiến viêm amidan dễ tái phát
Viêm amidan tái phát là tình trạng amidan bị viêm lặp đi lặp lại trong năm, dù đã điều trị nhưng không dứt điểm. Người bệnh thường xuyên gặp các triệu chứng như đau họng, sốt, nuốt đau, hôi miệng, amidan sưng to, nhiều hốc mủ hoặc bã đậu.
Viêm amidan được coi là tái phát nhiều khi:
- Xảy ra từ 5 - 7 lần/năm hoặc nhiều hơn, kéo dài trong ít nhất 1 - 2 năm liên tiếp
- Các đợt viêm kéo dài, đáp ứng kém với điều trị nội khoa
- Giữa các đợt viêm, amidan vẫn to, nhiều hốc, dễ ứ đọng vi khuẩn
Những yếu tố làm bệnh dễ tái phát gồm:
- Sức đề kháng kém (trẻ nhỏ, người cao tuổi, người mắc bệnh mạn tính)
- Môi trường ô nhiễm, khói bụi, khói thuốc lá
- Thời tiết thay đổi, đặc biệt vào mùa lạnh hoặc giao mùa
- Vệ sinh răng miệng kém
- Cấu trúc amidan nhiều hốc
- Điều trị không triệt để, tự ý ngưng thuốc khi thấy đỡ triệu chứng
Viêm amidan tái phát có nguy hiểm không?
Nếu không được điều trị đúng cách, viêm amidan tái phát nhiều lần có thể gây ra các biến chứng nguy hiểm như:
- Áp xe quanh amidan, gây đau dữ dội, khó nuốt, khó thở
- Viêm tai giữa, viêm xoang do vi khuẩn lan rộng
- Biến chứng toàn thân như viêm cầu thận cấp, thấp tim, viêm khớp do liên cầu khuẩn
- Rối loạn giấc ngủ, đặc biệt ở trẻ em do amidan quá phát
- Ảnh hưởng lâu dài đến chất lượng cuộc sống, học tập và công việc
Khi nào nên cân nhắc cắt amidan?
Cắt amidan không phải là chỉ định thường quy cho mọi trường hợp. Phẫu thuật chỉ nên thực hiện khi có chỉ định rõ ràng, bao gồm:
- Viêm amidan tái phát nhiều lần, điều trị nội khoa không hiệu quả
- Viêm amidan mạn tính, nhiều hốc mủ, gây hôi miệng kéo dài
- Áp xe quanh amidan tái diễn
- Amidan quá phát gây khó thở, nuốt nghẹn, ngưng thở khi ngủ
- Viêm amidan gây biến chứng tim, thận, khớp
- Nghi ngờ u ác tính amidan (hiếm gặp)
Cắt amidan có ảnh hưởng đến sức đề kháng không?
Nhiều người lo ngại việc cắt amidan sẽ làm suy giảm sức đề kháng. Thực tế hệ miễn dịch của cơ thể còn được đảm nhiệm bởi nhiều cơ quan khác như VA, hạch bạch huyết, lách… Vì vậy, khi cắt amidan đúng chỉ định, sức đề kháng chung không bị ảnh hưởng đáng kể.
Ngược lại, việc loại bỏ ổ viêm mạn tính còn giúp giảm nguy cơ nhiễm trùng tái phát, góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể.
Chăm sóc và phòng ngừa viêm amidan tái phát
Để hạn chế viêm amidan tái phát, người bệnh nên:
- Giữ ấm vùng cổ họng, nhất là khi thời tiết lạnh
- Vệ sinh răng miệng sạch sẽ, súc họng nước muối loãng
- Hạn chế đồ lạnh, cay nóng, rượu bia
- Không hút thuốc lá, tránh khói bụi
- Tăng cường sức đề kháng bằng chế độ ăn uống đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý
- Khám tai mũi họng định kỳ nếu có tiền sử viêm amidan mạn tính
Tóm lại: Viêm amidan tái phát nhiều lần không chỉ gây khó chịu mà còn tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị đúng cách. Cắt amidan không phải là lựa chọn bắt buộc cho mọi trường hợp, nhưng là giải pháp cần thiết khi amidan trở thành ổ viêm mạn tính, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và chất lượng cuộc sống. Người bệnh nên thăm khám tại cơ sở y tế chuyên khoa để được tư vấn và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.
