Khác với phần lớn các vụ thử diễn ra dưới lòng đất hoặc kích nổ từ tháp, khinh khí cầu, những thử nghiệm thả bom trực tiếp từ máy bay có người lái rất ít khi được thực hiện, do rủi ro cao và giá trị khoa học hạn chế. Trong số đó, việc sử dụng tiêm kích, thay vì máy bay ném bom chuyên dụng lại càng hiếm hơn.
Máy bay Su-7 thực hiện ném bom hạt nhân. (Nguồn: YT)
Đoạn video được cho là liên quan đến một cuộc thử nghiệm của Liên Xô vào năm 1962, khi một chiếc Sukhoi Su-7 mang theo bom hạt nhân chiến thuật và thực hiện nhiệm vụ tại bãi thử Semipalatinsk, khu vực thử nghiệm hạt nhân chính của Liên Xô (nay thuộc Kazakhstan).
Theo các tài liệu được công bố, phi công A.I. Shein đã điều khiển chiếc Su-7 thực hiện một động tác đặc biệt gọi là "ném qua vai" – một kỹ thuật phổ biến thời đó. Máy bay sẽ lao lên góc cao, thả bom khi đang ngẩng mũi, sau đó nhanh chóng lộn vòng và rút lui để tránh sóng xung kích từ vụ nổ. Đây là cách giúp tiêm kích có thể tấn công mục tiêu mà không cần bay thẳng vào khu vực nguy hiểm.
Quả bom được sử dụng được cho là loại 244N, một trong những vũ khí hạt nhân chiến thuật đầu tiên của Liên Xô được thiết kế riêng cho máy bay phản lực siêu âm. Sau khi được thả, quả bom phát nổ ở độ cao khoảng 240 mét, tạo ra vụ nổ với sức công phá khoảng 11 kiloton.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng đoạn video có thể không ghi lại quả bom hạt nhân thật, mà là loại bom mô phỏng IAB-500. Loại bom này được thiết kế để tái hiện đặc tính bay và hiệu ứng nổ của vũ khí hạt nhân, sử dụng hỗn hợp nhiên liệu đặc biệt để tạo quả cầu lửa và "đám mây hình nấm" tương tự.
Dù vậy, nhiều chi tiết trong video, bao gồm việc lắp đặt camera ghi hình trực tiếp dưới cánh máy bay, cho thấy đây rất có thể là một phần của cuộc thử nghiệm thật, hoặc ít nhất là được thực hiện trong điều kiện sát với thực chiến.
Thực tế, việc thả bom hạt nhân từ máy bay chiến đấu tiềm ẩn nhiều rủi ro. Không chỉ đòi hỏi tính toán chính xác về tốc độ, độ cao và quỹ đạo, nó còn đặt phi công vào nguy cơ bị ảnh hưởng trực tiếp nếu thoát ly không kịp. Chính vì vậy, sau khi Hiệp ước cấm thử vũ khí hạt nhân một phần (Partial Test Ban Treaty) được ký kết, phần lớn các vụ thử hạt nhân đã chuyển xuống lòng đất.
Trong khi đó, các cường quốc dần chuyển sang các phương thức triển khai an toàn và hiệu quả hơn, như tên lửa hoặc máy bay ném bom chuyên dụng. Chẳng hạn Mỹ, chưa từng thử nghiệm thả bom hạt nhân chiến thuật thật từ tiêm kích, dù nhiều loại máy bay của họ có khả năng mang loại vũ khí này. Một trường hợp hiếm hoi là vụ phóng tên lửa không đối không mang đầu đạn hạt nhân AIR-2 Genie từ tiêm kích F-89 năm 1957.
Với Liên Xô, các vũ khí như 244N sau đó tiếp tục được phát triển thành nhiều biến thể hiện đại hơn và trang bị cho các dòng máy bay như MiG-21 hay Su-7, trước khi được thay thế bởi các thế hệ bom mới trong thập niên 1980.
