Thời gian này, lượng xe ôtô ở Hà Nội tăng đột biến làm cho hạ tầng giao thông bị quá tải, nghiêm trọng nhất là việc thiếu trầm trọng chỗ đậu xe ôtô trên các tuyến phố. Đây lại là cơ hội cho nhiều kẻ vô công rồi nghề chiếm dụng vỉa hè, lòng đường để trông xe trái với quy định của Nhà nước. Hàng ngày, cả tỷ đồng tiền trông xe trái phép này đang chảy vào túi những ai, Nhà nước bị thất thoát, chủ xe bức xúc nhưng những kẻ thu tiền giữ xe bất hợp lý này lại ngang nhiên hành nghề mà chưa xử lý dứt điểm.
Xe đậu ở đâu, ở đấy có người thu tiền
Điển hình nhất là tại hồ Láng Thượng nằm trên đường Chùa Láng, Hà Nội, vốn là hồ nghỉ thoáng mát. Có hẳn biển trông giữ xe của UBND phường thế nhưng chẳng được trông giữ, bán vé đúng với quy cách. Theo quan sát của chúng tôi thì xe ôtô đậu la liệt mà không ai xử lý, người đàn bà bán nước trà đá giăng giây thừng để trông giữ xe tự phát. Trường hợp anh Nguyễn Văn Tính chở vợ con vào Bệnh viện Nhi khám, đậu xe sát với quán nước, đến lúc ra lấy xe thì bị bà chủ đòi 20.000đ, anh hỏi lại tiền gì thì được trả lời, trả tiền chỗ để xe và giữ xe. Anh Tính cãi: "Xe để dưới lòng đường, tôi ngồi đây sao phải trả tiền?". Người đàn bà bảo: "Anh tưởng được phép đỗ xe ở đây ạ, có tôi đấy chứ". Không muốn giằng co nhỡ việc, anh đành trả tiền và không ngừng thắc mắc sự vô lý với những người có xe con đang đậu, họ đều chung câu trả lời, chúng tôi đậu thường xuyên nên chỉ phải trả 10.000đ (!).
Không riêng gì con phố này, còn nhiều phố lớn khác của Hà Nội, khi người đi ôtô đỗ bên lề đường là có kẻ tự xưng bảo vệ trông xe. Thế nhưng lại không băng đỏ, không vé, cứ ngang nhiên thu tiền của chủ xe. Còn tại cửa Bưu điện Từ Liêm, rất gần với công an phường, thế nhưng mỗi người đi xe ôtô đỗ ngay dưới vạch vôi vào bưu điện thì phải trả 10.000đ cho một người tự xưng là bảo vệ. Khi chủ xe hỏi vé thì anh ta bảo, vào bưu điện một chút thì cần gì vé, nếu lấy vé thì 20.000đ. Để đỡ bị mất thêm tiền, nhiều chủ xe đành ngậm ngùi trả cho xong chuyện. Ngược vào trong phố lớn, tại đường Kim Mã, nơi gần các ngân hàng lớn, một chủ xe khác tên là Tùng đỗ xe thì bị một thanh niên trông băm trợn chạy lại nói: "Anh cho xin 20.000đ". Anh Tùng hỏi: "Tôi có gửi xe đâu". Anh Tùng lại nhận được sự hạ giá: "Vậy 10.000đ, ok chưa?". Anh Tùng bức xúc hỏi cho ra nhẽ thì nhận được câu trả lời: "Anh dừng trong vạch vôi thì phải trả tiền". Nghe cãi cọ, mấy kẻ ngồi gần đấy cũng hầm hè chực xông lại với gã thanh niên kia. Để khỏi xảy ra chuyện chẳng lành, anh Tùng đành móc 10.000đ ra trả mà không nhận được biên lai thu tiền hay vé xe nào trừ cái lườm đầy ác ý của những gã thu tiền đậu xe kia.
Hiện nay, nhiều điểm trông giữ xe ôtô trái phép tự mọc lên trên các tuyến phố giữa lòng Hà Nội gây bức xúc. Thế nhưng, điều ngược đời là càng ở phố lớn, giá gửi xe trái phép này càng tăng, như một luật bất thành văn không đổi, ai đi xe cũng phải tuân theo nếu muốn đậu xe. Ngay như phố Lý Thường Kiệt, họ tự trưng dụng lòng đường, vỉa hè làm bãi đậu xe. Hiện tượng nổi bật nhất là bãi giữ xe trái phép ở vỉa hè phố Lý Thường Kiệt, điểm đối diện với đường 19-12, vốn là nơi không được phép đỗ, dừng xe. Thế nhưng theo quan sát của chúng tôi, tại đây xe đỗ ngổn ngang, không lề lối. Cứ khi có xe đỗ là có người phụ nữ mặc áo xanh lao đến thu tiền với giá 10.000đ/xe. Khi phóng viên hỏi chị trông xe cho ai, chị ta buông câu chống chế: "Cho thành phố...". Theo quan sát, các xe đến đây dừng lại có việc đều bị chị ta thu mỗi xe 10.000đ. Theo lời một lái xe tắc xi tên là Hải muốn đậu tại đây trên 1 tiếng thì anh phải chi ra 10.000đ và tất nhiên là không nhận được biên lai thu tiền hay vé xe để về thanh toán với công ty.
 Trước cổng Bưu điện Từ Liêm, xe ôtô đã bị thu tiền trái phép. |
Hàng tỉ đồng “chảy” đi đâu?
Được biết, phố Lý Thường Kiệt cũng như nhiều phố trung tâm khác, không được phép đỗ xe, nhưng thời gian này việc đỗ xe vi phạm luật giao thông đang trở nên phổ biến. Điều bất hợp lý là ở đâu cũng có kẻ tự xưng trông xe để thu tiền bất chính. Mỗi con phố, một ngày có hàng trăm xe đỗ, đều bị thu từ 10.000 - 20.000đ. Với hàng trăm con phố như vậy, phố nào cũng có bãi đỗ xe trái phép mọc lên nhan nhản, nói như cánh lái xe ôtô thì Hà Nội hiện này bùng phát việc xe ôtô đỗ đâu có người giữ và thu tiền đấy. Theo một người chuyên trông xe trái phép trên đường Thái Hà làm phép tính với chúng tôi thì mỗi ngày anh ta thu từ 2 đến 4 trăm ngàn tiền công trông xe. Như vậy, cũng trên tuyến đường này, như bao tuyến phố khác, có tới hơn chục điểm trông xe tự phát như vậy thì lượng tiền là rất lớn. Với lượng tiền này, tính ra cả tháng những chủ xe ở Hà Nội phải trả cả tỷ bạc. Thế nhưng bất hợp lý là số tiền trên không được nộp vào ngân sách nhà nước theo đúng luật mà bị những kẻ tự xưng trông xe đút túi làm của riêng.
Trao đổi với chúng tôi, một cán bộ Thanh tra Giao thông Hoàn Kiếm cho biết: Việc trông xe kiểu tự phát, thu tiền trên là trái với quy định nhưng vẫn chưa thể kiểm soát hết được. Ngay trên quận Hoàn Kiếm, bất cứ tuyến phố nào có vạch đỗ cho xe ôtô là ở đó có những kẻ giữ xe trái phép. Đồng nghĩa với việc cứ mỗi điểm trông xe trái phép Nhà nước thất thu từ vài trăm đến tiền triệu/ngày. Nhiều người thắc mắc, tại sao việc trông giữ xe trái phép diễn ra ngang nhiên, ai cũng biết mà chính quyền địa phương phường, quận lại không biết. Phải chăng số tiền thu giữ xe trái phép ấy không chỉ chảy vào túi những kẻ trông xe trái phép kia? Nhiều người còn nghi ngờ, để dẫn đến việc làm ngơ cho những kẻ trông giữ xe trái phép rất có khả năng số tiền trên còn được chia nhỏ, chảy vào túi những kẻ khác?
Cần giải pháp triệt để
Với cung cách quản lý lỏng lẻo các bãi trông giữ xe ôtô ở Hà Nội hiện nay đang tạo cơ hội cho nhiều kẻ kiếm tiền bất chính. Vẫn biết, định kỳ các ban ngành chức năng như Sở Giao thông Công chính, Sở Tài chính, công an, tự vệ... kiểm tra định kỳ các bãi trông giữ xe, nhưng không vì thế mà mức độ vi phạm giảm, hiện tượng vi phạm thu quá giá, nâng giá, vi phạm an toàn giao thông và đặc biệt là bãi giữ xe trái phép vẫn mọc lên như nấm sau mưa, nói theo cách giản đơn là không thể quản lý. Đã đến lúc phải đề ra cách thức mới quản lý các bãi gửi xe. Có thể tham khảo như cách của các nước trong khu vực đã thực hiện như bán vé xe theo tháng, hoặc thu tiền theo kỳ khi chủ xe đi đăng kiểm. Đối với xe từ ngoại thành vào thành phố thì bán vé theo thời gian, ngày hoặc 2, 3 ngày theo nhu cầu của chủ phương tiện.
Hiện trạng này không chỉ riêng ở Hà Nội mà TP. Hồ Chí Minh và một số đô thị khác cũng đã “bán” lòng đường, vỉa hè như thế này. Hy vọng cơ quan chức năng sẽ tìm ra giải pháp để quản lý các bãi giữ xe sao cho người dân không bị mất tiền vô lý và ngân sách Nhà nước cũng không bị thất thoát theo cách như trên.
Bài và ảnh: Thành Nam