Thực tế này được các chuyên gia nêu ra tại Hội nghị Da liễu Thẩm mỹ miền Nam – SCAD 2026 do Bệnh viện Da Liễu TPHCM tổ chức mới đây, như một "điểm nghẽn" trong thực hành chăm sóc da hiện nay.
'Khoảng trống' trong chống nắng hiện nay
Theo ThS.BSNT Phạm Ngân Giang (Bệnh viện Da liễu TPHCM), trong nhiều năm, chống nắng tập trung vào việc bảo vệ da khỏi tia cực tím (UV), đặc biệt là UVB và UVA – những yếu tố chính gây cháy nắng, lão hóa và ung thư da.
Các chỉ số quen thuộc như SPF hay PA cũng được xây dựng xoay quanh khả năng chống lại hai loại tia này.
ThS.BSNT Phạm Ngân Giang (Bệnh viện Da Liễu TPHCM).
Tuy nhiên, ánh nắng mặt trời không chỉ có UV.
Theo các báo cáo chuyên môn, ánh sáng nhìn thấy, nhất là ánh sáng xanh năng lượng cao (HEVL, bước sóng 400–450 nm), cũng có khả năng gây tổn thương da đáng kể.
Không giống UV, ánh sáng này hiện diện liên tục trong môi trường sống hằng ngày, từ ánh nắng tự nhiên đến các thiết bị điện tử.
Các nghiên cứu cho thấy ánh sáng nhìn thấy có thể góp phần tạo ra lượng lớn gốc tự do trong da, đồng thời gây tổn thương DNA và thúc đẩy quá trình lão hóa.
Đáng chú ý, khi kết hợp với tia UVA, tác động của ánh sáng xanh có thể mạnh hơn, làm tăng nguy cơ rối loạn sắc tố.
Đây được xem là một "khoảng trống" trong các sản phẩm chống nắng truyền thống – vốn chủ yếu tập trung vào UV.
Hệ quả là: Da vẫn sạm màu dù chống nắng đều đặn; Nám dễ tái phát; Tăng sắc tố sau viêm kéo dài, khó cải thiện.
Ở người châu Á, tình trạng này càng phổ biến do đặc điểm da dễ tăng sắc tố hơn.
Xu hướng bảo vệ da toàn phổ ánh sáng
Trước thực tế đó, các nghiên cứu gần đây tập trung vào việc mở rộng khả năng bảo vệ của kem chống nắng sang dải ánh sáng nhìn thấy.
Một số bộ lọc thế hệ mới như TriAsorB (PBDT) hay BDBP (HAA299) được ghi nhận có khả năng hấp thu không chỉ tia UV mà còn một phần ánh sáng xanh năng lượng cao.
Một làn da được bảo vệ tốt không phải nhờ loại kem đắt tiền nhất, mà nhờ việc duy trì chống nắng đều đặn, đúng cách và lâu dài.
Dữ liệu bước đầu cho thấy, các công thức có bổ sung những hoạt chất này có thể: Giảm đáng kể tình trạng tăng sắc tố do ánh sáng xanh; Hạn chế tổn thương DNA khi tiếp xúc ánh sáng.
Tuy nhiên, bác sĩ nội trú Phạm Ngân Giang cũng lưu ý đây không phải là "giải pháp thay thế hoàn toàn", mà là hướng bổ sung để hoàn thiện chiến lược bảo vệ da.
Dù công nghệ có cải tiến, hiệu quả chống nắng trong thực tế vẫn phụ thuộc lớn vào thói quen của người dùng.
Chuyên gia dẫn kết quả khảo sát trên các bác sĩ da liễu cho thấy phần lớn đều thống nhất rằng: Hiệu quả của kem chống nắng không nằm ở chỉ số cao hay thấp, mà ở việc có được sử dụng đúng và đủ hay không.
Trong khi đó, nhiều sai lầm vẫn phổ biến: Bôi lượng quá ít so với khuyến cáo; Không thoa lại trong ngày; Chỉ dùng khi ra nắng trực tiếp; Bỏ qua chống nắng trong môi trường trong nhà.
Đáng lưu ý, ánh sáng xanh có thể xuyên qua cửa kính và phát ra từ màn hình, khiến làn da vẫn chịu tác động ngay cả khi không ra ngoài.
Chống nắng không còn là việc "ra nắng mới làm"
Từ góc độ chuyên môn, chuyên gia cho rằng, chống nắng hiện nay được nhìn nhận như một phần của chăm sóc da hằng ngày, tương tự rửa mặt hay dưỡng ẩm.
Việc lựa chọn sản phẩm cần dựa trên: Loại da và tình trạng da; Môi trường làm việc, sinh hoạt; Khả năng duy trì sử dụng lâu dài.
Che chắn, đội nón, đeo kính…khi ra đường vẫn giữ vai trò quan trọng trong giảm tổng lượng bức xạ tác động lên da.
Bên cạnh đó, các biện pháp vật lý như che chắn, đội nón, đeo kính… vẫn giữ vai trò quan trọng trong giảm tổng lượng bức xạ tác động lên da.
Những cập nhật từ thực hành da liễu cho thấy, chống nắng đang chuyển từ cách tiếp cận "chống tia UV" sang "bảo vệ toàn phổ ánh sáng".
Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn không nằm hoàn toàn ở sản phẩm, mà ở thói quen.
Một làn da được bảo vệ tốt không phải nhờ loại kem đắt tiền nhất, mà nhờ việc duy trì chống nắng đều đặn, đúng cách và lâu dài.
