Sân chơi không quá rộng, vợt nhẹ, luật chơi tương đối dễ tiếp cận, tạo điều kiện để người chơi vận động, giao lưu và cải thiện sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, đằng sau cảm giác "dễ chơi" là những động tác tăng tốc, dừng đột ngột, xoay người, cúi thấp và đổi hướng liên tục. Nếu thể lực chưa phù hợp hoặc khởi động không đầy đủ, người chơi có thể gặp chấn thương, thậm chí những biến cố sức khỏe nghiêm trọng.
1. Vì sao pickleball dễ gây chấn thương ở tuổi trung niên?
Pickleball đòi hỏi người chơi liên tục di chuyển ngắn, bước ngang, tiến lên phía trước, lùi lại và thay đổi hướng để đón bóng. Khi bóng rơi gần lưới, người chơi thường phải cúi thấp, bước dài hoặc lao người về phía trước. Khi đổi hướng, bàn chân có thể bám trên mặt sân trong khi thân người tiếp tục xoay, tạo lực xoắn lên cổ chân và khớp gối.
Pickleball đang trở thành môn thể thao được nhiều người lựa chọn, đặc biệt ở nhóm tuổi trung niên. Ảnh MH
Ở tuổi trung niên, cơ thể bắt đầu có những thay đổi sinh lý nhất định: khối lượng và sức mạnh cơ có thể giảm dần, gân cơ kém đàn hồi hơn, khả năng thăng bằng và phản xạ không còn nhanh như thời trẻ. Những thay đổi này không giống nhau ở tất cả mọi người, nhưng có thể làm giảm khả năng thích nghi khi cơ thể phải tăng tốc hoặc đổi hướng đột ngột.
Một vấn đề khác là nhiều người ít vận động trong thời gian dài nhưng khi tham gia pickleball lại chơi liên tục nhiều trận, với cường độ cao. Cơ, gân và dây chằng chưa kịp thích nghi với tải vận động mới sẽ dễ bị quá tải. Đây là lý do người mới chơi, người quay lại thể thao sau thời gian nghỉ dài cần đặc biệt thận trọng.
2. Những chấn thương thường gặp cần cảnh giác
Các nghiên cứu về chấn thương pickleball ghi nhận nhiều tổn thương ở chi dưới, đặc biệt là bong gân, căng cơ, rách gân và gãy xương. Một nghiên cứu phân tích các trường hợp đến cấp cứu tại Mỹ giai đoạn 2013–2022 cho thấy té ngã là cơ chế chấn thương phổ biến nhất. Người lớn tuổi có nguy cơ gãy xương cao hơn, trong khi các động tác dừng đột ngột, lao người và đổi hướng có thể gây tổn thương cơ, dây chằng ở người chơi trẻ hơn.
Ở tuổi trung niên, cần lưu ý một số dạng chấn thương:
- Cổ chân và bàn chân: Bước hụt, xoay bàn chân hoặc tiếp đất không vững có thể gây bong gân cổ chân, tổn thương dây chằng. Gân Achilles cũng có thể bị viêm, rách hoặc đứt khi người chơi tăng tốc đột ngột.
- Khớp gối: Động tác đổi hướng khi bàn chân đang cố định, dừng đột ngột hoặc bước dài có thể gây căng dây chằng, tổn thương sụn chêm và làm nặng thêm tình trạng thoái hóa khớp gối có sẵn.
- Vai và khuỷu tay: Đánh bóng lặp đi lặp lại, vung vợt quá sức hoặc sai kỹ thuật có thể gây quá tải gân chóp xoay vai, viêm gân và đau vùng khuỷu tay.
- Cơ lưng và vùng thắt lưng: Xoay thân người liên tục, cúi nhặt bóng và đánh bóng trong tư thế không thuận lợi có thể gây căng cơ, đau lưng, nhất là ở người đã có bệnh lý cột sống.
- Ngoài ra, té ngã khi cố cứu bóng có thể gây chấn thương cổ tay, vai, đầu hoặc gãy xương. Người có loãng xương, thoái hóa khớp hoặc tiền sử chấn thương càng cần chú ý.
3. Đề phòng biến cố tim mạch
Pickleball cũng là hoạt động thể lực làm tăng nhịp tim và nhu cầu oxy của cơ thể. Với người có bệnh tim mạch tiềm ẩn hoặc chưa được kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn mỡ máu, việc gắng sức đột ngột có thể làm tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
Đau tức ngực, khó thở bất thường, hồi hộp dữ dội, choáng váng hoặc ngất khi chơi là những dấu hiệu cảnh báo cần dừng vận động và được đánh giá y tế ngay. Nếu có đau ngực kéo dài, ngất hoặc khó thở nghiêm trọng, cần gọi cấp cứu 115. Không nên cố chơi tiếp với suy nghĩ chỉ cần nghỉ một lúc là sẽ hết.
4. Chơi pickleball thế nào để an toàn và hiệu quả?
Đánh giá sức khỏe trước khi bắt đầu. Người ít vận động lâu ngày, có bệnh tim mạch, hô hấp, đái tháo đường, thoái hóa khớp hoặc từng chấn thương nên trao đổi với bác sĩ về khả năng vận động và mức độ phù hợp. Không phải ai cũng cần làm tất cả các xét nghiệm tim mạch trước khi chơi, nhưng người có triệu chứng hoặc nguy cơ cần được đánh giá theo chỉ định.
Chuẩn bị thể lực và khởi động đúng cách. Nên dành khoảng 10–15 phút để đi bộ nhanh, vận động khớp cổ chân, gối, hông, vai và thực hiện các động tác khởi động động. Tập thêm sức mạnh cơ đùi, cơ mông, cơ bắp chân, cơ bụng – lưng và các bài tập thăng bằng sẽ giúp cơ thể kiểm soát chuyển động tốt hơn.
Ở tuổi trung niên, điều quan trọng không phải là đánh nhanh, chơi lâu hay thắng nhiều trận, mà là duy trì vận động phù hợp với thể lực. Ảnh AI
Tăng cường độ từ từ. Người mới chơi nên bắt đầu bằng những buổi ngắn, ưu tiên kỹ thuật và di chuyển có kiểm soát, sau đó mới tăng thời gian và số buổi. Không nên chơi liên tục nhiều trận ngay từ đầu hoặc cố chạy cứu những quả bóng ngoài khả năng với tới.
Sử dụng trang phục và thiết bị phù hợp. Chọn giày thể thao có độ bám tốt, hỗ trợ cổ chân và phù hợp với mặt sân; không nên dùng dép hoặc giày chạy bộ đã mòn đế. Kiểm tra mặt sân khô, sạch, không trơn trượt; uống đủ nước, nghỉ giữa các trận và tránh chơi khi thời tiết quá nóng.
Không xem nhẹ đau và mệt bất thường. Đau tăng dần, sưng khớp, hạn chế vận động hoặc đau kéo dài sau khi chơi là lý do cần nghỉ và thăm khám. Đau đột ngột kèm tiếng "rắc", mất khả năng chống chân hoặc không thể nhấc tay cần được đánh giá sớm.
Thông điệp dành cho cộng đồng: Pickleball là môn thể thao có lợi cho sức khỏe nếu được chơi đúng cách. Ở tuổi trung niên, điều quan trọng không phải là đánh nhanh, chơi lâu hay thắng nhiều trận, mà là duy trì vận động phù hợp với thể lực. Hãy kiểm tra sức khỏe khi cần thiết, khởi động đầy đủ, tăng cường độ từ từ, tập sức mạnh và thăng bằng, sử dụng giày phù hợp và dừng chơi khi có dấu hiệu bất thường. Chơi thể thao để khỏe hơn, không nên vì quá hứng khởi mà biến sân chơi thành nơi khởi đầu của chấn thương.
