Vì sao nhiều nam giới khó cương sau kỳ nghỉ Tết?

Sau kỳ nghỉ Tết, không ít nam giới rơi vào tình trạng khó cương, giảm ham muốn hoặc "trên bảo dưới không nghe". Nhiều người cho rằng đó chỉ là mệt mỏi tạm thời. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, rối loạn cương xuất hiện sau giai đoạn ăn uống – sinh hoạt đảo lộn có thể là hệ quả của những thói quen rất phổ biến nhưng ít ai chú ý.

Rối loạn cương dương (Erectile Dysfunction – ED) được định nghĩa là tình trạng không đạt hoặc không duy trì được độ cương đủ để thực hiện quan hệ tình dục. Khi hiện tượng này kéo dài trên 3 tháng, nam giới nên đi khám. Tuy nhiên, ngay cả rối loạn cương ngắn hạn sau Tết cũng là tín hiệu cảnh báo về sức khỏe tim mạch và nội tiết.

Bia rượu – 'thủ phạm' hàng đầu

Trong những ngày Tết, lượng rượu bia tiêu thụ thường tăng đột biến. Ethanol trong rượu có tác dụng ức chế hệ thần kinh trung ương. Khi sử dụng nhiều, nó làm giảm tín hiệu từ não xuống dương vật – yếu tố quyết định quá trình cương.

Về mặt sinh lý, sự cương cứng phụ thuộc vào lưu lượng máu đến thể hang. Rượu bia gây giãn mạch tạm thời nhưng lại làm giảm phản xạ thần kinh và giảm sản xuất testosterone khi dùng kéo dài. Điều này dẫn đến:

• Khó đạt độ cương tối đa.
• Thời gian cương ngắn.
• Giảm ham muốn.
• Xuất tinh sớm hoặc khó xuất tinh

Lạm dụng rượu lâu dài còn làm tăng nguy cơ rối loạn cương mạn tính và tổn thương gan, ảnh hưởng đến chuyển hóa hormone nam.

Thức khuya, thiếu ngủ và suy giảm testosterone

Những buổi tụ họp, du xuân, xem phim xuyên đêm khiến nhịp sinh học bị đảo lộn. Testosterone – hormone quyết định ham muốn và khả năng cương – được sản xuất nhiều nhất vào ban đêm, đặc biệt trong giấc ngủ sâu.

Thiếu ngủ liên tục 3–5 ngày có thể làm giảm đáng kể nồng độ testosterone buổi sáng. Hậu quả là:

• Giảm cương tự phát vào sáng sớm.
• Mệt mỏi, giảm năng lượng.
• Giảm hứng thú tình dục

Ngoài ra, thiếu ngủ làm tăng cortisol (hormone stress). Cortisol cao kéo dài gây co mạch và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng bơm máu vào dương vật.

Ăn uống dư thừa – tăng mỡ bụng và kháng insulin

Tết là thời điểm của bánh chưng, thịt mỡ, đồ chiên rán và nước ngọt. Khi tiêu thụ quá nhiều năng lượng trong thời gian ngắn, cơ thể dễ rơi vào tình trạng tăng mỡ nội tạng và kháng insulin.

Kháng insulin làm tổn thương lớp nội mạc mạch máu – nơi sản xuất nitric oxide, chất giúp giãn mạch và tạo sự cương cứng. Khi nitric oxide giảm, dòng máu đến dương vật kém đi, gây khó cương.

Rối loạn cương do chuyển hóa có liên quan chặt chẽ đến:

• Tiền đái tháo đường.
• Tăng huyết áp.
• Rối loạn mỡ máu.
• Đặc biệt, nam giới mắc Đái tháo đường type 2 có nguy cơ rối loạn cương cao gấp nhiều lần so với người khỏe mạnh.

Căng thẳng đầu năm và áp lực công việc

Sau kỳ nghỉ dài, nhiều người trở lại guồng quay công việc với áp lực doanh số, tài chính, gia đình. Stress tác động mạnh đến hệ thần kinh giao cảm – hệ chịu trách nhiệm cho phản ứng "chiến đấu hoặc bỏ chạy".

Trong trạng thái căng thẳng, cơ thể ưu tiên máu cho tim và cơ bắp, thay vì cơ quan sinh dục. Điều này khiến quá trình cương khó diễn ra.

Ngoài ra, lo lắng về "khả năng đàn ông" sau một lần thất bại có thể tạo ra vòng xoắn tâm lý, làm tình trạng rối loạn cương trở nên nặng hơn.

Ít vận động – tuần hoàn máu suy giảm

Kỳ nghỉ dài thường đi kèm với việc ngồi nhiều, lái xe đường dài hoặc tụ họp liên tục. Thiếu vận động làm giảm lưu thông máu và tăng nguy cơ hình thành mảng xơ vữa động mạch.

Rối loạn cương thực chất là một dạng rối loạn mạch máu nhỏ. Các nghiên cứu cho thấy ED có thể xuất hiện sớm hơn 3–5 năm trước khi phát hiện bệnh tim mạch.

Nam giới sau 40 tuổi nếu xuất hiện rối loạn cương sau Tết không nên chủ quan, đặc biệt khi kèm theo:

• Tăng cân nhanh.
• Tăng huyết áp.
• Đau tức ngực khi gắng sức

Khi nào cần đi khám?

Rối loạn cương tạm thời trong vài ngày có thể cải thiện khi điều chỉnh lối sống. Tuy nhiên, nên đi khám nam khoa nếu:

• Tình trạng kéo dài trên 4 tuần.
• Không còn cương buổi sáng.
• Giảm ham muốn rõ rệt.
• Có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường.
• Việc thăm khám giúp đánh giá hormone testosterone, đường huyết, mỡ máu và chức năng tim mạch.

Làm gì để cải thiện sau Tết?

1. Hạn chế rượu bia

Giảm dần và tránh uống quá 2 đơn vị cồn/ngày. Tốt nhất nên ngưng hoàn toàn trong 2–4 tuần để cơ thể hồi phục.

2. Ngủ đủ 7–8 giờ

Đi ngủ trước 23h để tối ưu sản xuất testosterone.

3. Tập luyện ít nhất 150 phút/tuần

Đi bộ nhanh, bơi lội, đạp xe hoặc tập tạ giúp cải thiện lưu thông máu và tăng testosterone tự nhiên.

4. Kiểm soát cân nặng

Giảm 5–10% trọng lượng có thể cải thiện đáng kể chức năng cương.

5. Giữ tinh thần thoải mái

Tránh tự tạo áp lực. Chia sẻ với bạn đời để giảm lo lắng tâm lý.

Thông điệp dành cho nam giới

Rối loạn cương sau Tết không chỉ là vấn đề "phòng the" mà còn có thể là dấu hiệu cảnh báo sức khỏe chuyển hóa và tim mạch. Những thói quen tưởng như vô hại như thức khuya, uống bia rượu và ít vận động lại có thể gây ảnh hưởng đáng kể.

Chủ động điều chỉnh lối sống ngay từ những tuần đầu năm không chỉ giúp cải thiện phong độ mà còn bảo vệ sức khỏe lâu dài.