Vì sao người huyết áp thấp không nên uống Omega-3?

Hỏi: Thưa bác sĩ, Omega-3 thường được khuyến nghị tốt cho tim mạch và huyết áp, nhưng tôi lại thấy thông tin cho rằng người bị huyết áp thấp không nên sử dụng. Vậy cơ chế nào khiến Omega-3 có thể ảnh hưởng bất lợi đến người huyết áp thấp? Trong trường hợp nào thì vẫn có thể dùng, và cần lưu ý gì để tránh rủi ro? (Nguyễn Thị Phương, Tuyên Quang).

Trả lời: Omega-3 là nhóm acid béo không no (chủ yếu gồm EPA và DHA) đã được chứng minh có lợi cho hệ tim mạch, thần kinh và chống viêm. Tuy nhiên, việc sử dụng Omega-3 đặc biệt dưới dạng thực phẩm chức năng liều cao có thể ảnh hưởng đến huyết áp, do đó người có huyết áp thấp cần sử dụng một cách thận trọng. 

Omega 3 có làm giảm huyết áp không? Omega-3 (đặc biệt là EPA và DHA) nổi tiếng với khả năng làm sạch mạch máu và giảm viêm. Omega-3 không chống chỉ định tuyệt đối ở người huyết áp thấp, nhưng có thể làm giảm huyết áp thêm, nhất là khi dùng liều cao hoặc phối hợp với các thuốc/hợp chất khác có tác dụng hạ áp. Nhưng chính cơ chế bảo vệ tim mạch này lại là lý do khiến người huyết áp thấp cần phải thận trọng.

Cơ chế gây hạ huyết áp của Omega-3

Cơ chế hoạt động của Omega-3 tác động lên huyết áp thông qua hai con đường chính. Omega-3 có thể làm giảm huyết áp thông qua nhiều cơ chế sinh học:

• Tăng sản xuất nitric oxide (NO): NO gây giãn cơ trơn thành mạch, làm giảm sức cản ngoại vi từ đó góp phần hạ huyết áp.
• Cải thiện chức năng nội mô mạch máu: Giúp mạch máu đàn hồi tốt hơn, giảm tình trạng co mạch.
• Tác dụng chống kết tập tiểu cầu (mức độ nhẹ): Làm giảm độ đặc của máu, hỗ trợ lưu thông nhưng cũng có thể làm giảm nhẹ huyết áp.
• Giảm viêm và stress oxy hóa: Gián tiếp cải thiện chức năng tim mạch và điều hòa huyết áp.

Mức độ hạ huyết áp của Omega-3 thường nhẹ đến trung bình (khoảng 2–5 mmHg) ở người bình thường hoặc tăng huyết áp, nhưng ở người có huyết áp thấp sẵn có, hiệu ứng này có thể trở nên đáng kể về mặt triệu chứng.

• Giãn mạch máu: Omega-3 kích thích sản xuất nitric oxide, một chất giúp thư giãn và làm giãn nở các mạch máu. Khi mạch máu giãn ra, áp lực của dòng máu lên thành mạch giảm xuống, dẫn đến hạ huyết áp.
• Giảm độ nhớt của máu: Axit béo này có đặc tính chống kết tập tiểu cầu (làm loãng máu nhẹ). Máu lưu thông dễ dàng hơn làm giảm lực cản trong hệ thống tuần hoàn, từ đó kéo chỉ số huyết áp xuống thấp hơn.

Rùi ro tiềm ẩn khi người huyết áp thấp dùng Omega-3

Người huyết áp thấp khi nạp một lượng lớn Omega-3 thường qua thực phẩm chức năng liều cao có thể đối mặt với các tình trạng:

• Chóng mặt và hoa mắt: Do lưu lượng máu lên não không đủ vì áp suất quá thấp.- hạ huyết áp tư thế.
• Mệt mỏi kéo dài: Huyết áp không đủ để vận chuyển oxy và dưỡng chất đến các cơ quan một cách hiệu quả. gây mất tập trung.
• Nguy cơ ngất xỉu: Đặc biệt nguy hiểm khi thay đổi tư thế đột ngột hoặc khi đang vận hành máy móc, phương tiện giao thông.

Thực tế, không phải người huyết áp thấp là phải "tuyệt giao" hoàn toàn với Omega-3. Axit béo này vẫn cần thiết cho mắt và não bộ. Vấn đề nằm ở liều lượng. Sau đây là khuyến nghị của bác sĩ dành cho mọi người khi bổ sung Omega-3:

Bị huyết áp thấp có uống được Omega-3 không?

Nếu bạn thuộc nhóm đối tượng có huyết áp thấp hoặc ở mức gần thấp hãy ghi nhớ các nguyên tắc sau trước khi bổ sung viên uống Omega-3:

• Tham khảo ý kiến của bác sĩ: Tuyệt đối không tự ý dùng liều cao nếu đang điều trị các bệnh lý liên quan đến tuần hoàn.
• Ưu tiên thực phẩm tự nhiên: Thay vì dùng viên uống, hãy bổ sung thông qua khẩu phần ăn 2 bữa cá béo mỗi tuần.
• Theo dõi chỉ số: Nếu bắt đầu dùng thực phẩm chức năng, hãy đo huyết áp định kỳ để sớm nhận diện các biến động tiêu cực.
• Lưu ý sự tương tác: Omega-3 có thể cộng hưởng tác dụng với các loại thảo dược cũng có tính hạ áp như tỏi, gừng hoặc chiết xuất hạt nho.

Việc bổ sung lợi hay hại đôi khi chỉ cách nhau bởi một liều lượng. Hiểu rõ cơ chế của Omega-3 sẽ giúp người huyết áp thấp tận dụng được lợi ích của nó mà không phải đánh đổi bằng sự an toàn của bản thân.

Huyết áp bao nhiêu được coi là thấp?

Chỉ số huyết áp được thể hiện qua hai con số: huyết áp tâm thu (số trên) và huyết áp tâm trương (số dưới). Một người được xác định là có huyết áp thấp khi chỉ số đo được rơi vào các ngưỡng sau:

• Chỉ số đo lường: Huyết áp tâm thu dưới 90 mmHg và/hoặc huyết áp tâm trương dưới 60 mmHg.
• Cách đọc: Thường được gọi ngắn gọn là mức 90/60 mmHg.

Tuy nhiên, con số không phải là tất cả. Có những người vốn có cơ địa huyết áp thấp tự nhiên nhưng cơ thể vẫn vận hành bình thường. Trạng thái này chỉ thực sự trở thành vấn đề bệnh lý khi đi kèm với các triệu chứng lâm sàng do não và các cơ quan không nhận đủ máu, cụ thể như:

• Hoa mắt, chóng mặt, đặc biệt là khi thay đổi tư thế đột ngột (từ nằm sang đứng).
• Cảm giác buồn nôn, vã mồ hôi lạnh, da nhợt nhạt.
• Khó tập trung, hơi thở nhanh và nông.
• Trường hợp nặng có thể gây ngất xỉu hoặc mất ý thức tạm thời.

Việc nắm rõ ngưỡng huyết áp của bản thân sẽ giúp bạn thận trọng hơn khi lựa chọn các loại thực phẩm bổ sung có tính năng hỗ trợ hạ áp như Omega-3. Omega-3 là dưỡng chất có lợi cho tim mạch, nhưng không phải “càng nhiều càng tốt”. Ở người huyết áp thấp, đặc biệt có triệu chứng, việc bổ sung liều cao có thể làm trầm trọng tình trạng hạ huyết áp.

Việc sử dụng cần cá thể hóa, dựa trên: Mức huyết áp nền, triệu chứng lâm sàng, liều lượng sử dụng và các thuốc đi kèm. Nguyên tắc quan trọng với người bệnh là hãy ưu tiên thực phẩm tự nhiên, tránh lạm dụng thực phẩm chức năng và theo dõi huyết áp trong quá trình sử dụng.

Đừng vội sử dụng dầu cá, đây là những cách bổ sung Omega 3 tự nhiên cho cơ thể bạn nên biết

SKĐS - Omega-3 là dưỡng chất quan trọng cho tim mạch và não bộ, nhưng không nhất thiết phải bổ sung bằng dầu cá. Nhiều thực phẩm tự nhiên quen thuộc vẫn có thể cung cấp Omega-3 nếu được lựa chọn và sử dụng hợp lý trong bữa ăn hằng ngày