Thưởng thức trà khi còn nóng không phải là vấn đề đáng lo ngại nếu đồ uống đã nguội đến mức dễ chịu. Ngược lại, thói quen uống trà khi vừa rót, còn bốc hơi nóng… có thể gây bỏng miệng, cổ họng, khiến thực quản phải tiếp xúc nhiều lần với nhiệt độ cao. Các nghiên cứu đã ghi nhận mối liên quan giữa việc thường xuyên uống đồ uống rất nóng làm tổn thương và nguy cơ ung thư thực quản.
1. Uống trà quá nóng có thể gây tổn thương thực quản
Thực quản là đoạn nối họng với dạ dày, có nhiệm vụ vận chuyển thức ăn và đồ uống xuống hệ tiêu hóa. Mặt trong thực quản được bao phủ bởi lớp niêm mạc, giúp bảo vệ các mô bên dưới trước những tác động từ thức ăn, đồ uống đi qua.
Khi uống chất lỏng ở nhiệt độ quá cao, nhiệt có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản. Mức độ tổn thương phụ thuộc vào nhiệt độ, thời gian tiếp xúc và mức độ phơi nhiễm. Nếu tình trạng này lặp đi lặp lại, các tế bào niêm mạc có thể phải trải qua quá trình tổn thương và phục hồi nhiều lần. Đây là một trong những cơ sở sinh học được các nhà khoa học xem xét khi nghiên cứu mối liên quan giữa việc uống đồ uống rất nóng và ung thư thực quản.
Nguy cơ này không chỉ liên quan đến trà. Cà phê, nước nóng, súp và những loại chất lỏng khác nếu được uống ở nhiệt độ quá cao đều có thể gây tổn thương do nhiệt. Yếu tố cần quan tâm là nhiệt độ của đồ uống khi tiêu thụ, không phải riêng thành phần của trà hay cà phê.
Uống trà khi vừa rót, còn nóng có thể khiến thực quản phải tiếp xúc nhiều lần với nhiệt độ cao gây tổn thương thực quản.
2. Uống đồ uống rất nóng có làm tăng nguy cơ ung thư thực quản?
Mối liên quan giữa việc thường xuyên uống đồ uống rất nóng và ung thư thực quản đã được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), thuộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá. Năm 2016, IARC kết luận rằng việc uống đồ uống rất nóng ở nhiệt độ trên 65°C có khả năng gây ung thư cho người và xếp yếu tố này vào nhóm 2A (probably carcinogenic to humans).
Theo IARC, kết luận trên dựa trên những bằng chứng dịch tễ học ở người cho thấy mối liên quan giữa việc tiêu thụ đồ uống rất nóng và ung thư thực quản, cùng với những kết quả nghiên cứu thực nghiệm trên động vật. Trong đó, các nghiên cứu ở người ghi nhận mối liên quan chủ yếu với ung thư biểu mô tế bào vảy của thực quản.
Một giả thuyết sinh học được đưa ra là nhiệt độ cao có thể gây tổn thương niêm mạc thực quản. Khi tình trạng tổn thương và sửa chữa mô diễn ra lặp lại trong thời gian dài, những thay đổi ở tế bào có thể xuất hiện, góp phần vào quá trình phát triển ung thư. Dù vậy, cơ chế này vẫn cần được nghiên cứu thêm và không thể xem là lời giải thích duy nhất cho bệnh.
Cần lưu ý, phân loại nhóm 2A của IARC thể hiện mức độ bằng chứng về khả năng gây ung thư, không cho biết một người phải uống bao nhiêu tách trà nóng hoặc duy trì thói quen trong bao lâu mới mắc bệnh. Cơ quan này cũng chưa xác định được tỷ lệ ung thư thực quản có thể quy cho việc uống đồ uống rất nóng. Như vậy, không nên đánh đồng việc uống trà thông thường với nguy cơ ung thư. Mối quan tâm chính là thói quen thường xuyên uống chất lỏng ở nhiệt độ rất cao.
Những yếu tố nguy cơ khác của ung thư thực quản cần lưu ý:
Bên cạnh việc tiêu thụ đồ uống rất nóng, ung thư thực quản còn liên quan đến nhiều yếu tố nguy cơ khác. Theo Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ (NCI), hút thuốc lá và sử dụng rượu là những yếu tố nguy cơ quan trọng của ung thư biểu mô tế bào vảy thực quản. Việc sử dụng thuốc lá kéo dài và uống nhiều rượu có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.
Ngoài ra, các yếu tố nguy cơ còn khác nhau tùy theo loại ung thư thực quản. Chẳng hạn, trào ngược dạ dày - thực quản kéo dài và tình trạng Barrett thực quản có liên quan đến nguy cơ ung thư biểu mô tuyến thực quản.
Do đó, phòng ngừa ung thư thực quản cần được thực hiện từ nhiều phía, trong đó có việc không hút thuốc, hạn chế hoặc tránh uống rượu và điều chỉnh những thói quen ăn uống có thể gây hại.
3. Nên uống trà ở nhiệt độ nào?
Theo định nghĩa của IARC, đồ uống rất nóng là những loại đồ uống được tiêu thụ ở nhiệt độ trên 65°C. Đây là ngưỡng được sử dụng trong đánh giá khả năng gây ung thư, không phải khuyến nghị rằng mọi đồ uống dưới 65°C đều an toàn tuyệt đối.
Hiện không có một mức nhiệt độ duy nhất được xác định là an toàn cho tất cả mọi người trong mọi điều kiện. Vì vậy, thay vì cố gắng uống trà ở một nhiệt độ chính xác, người dùng nên chú ý đến cảm giác khi thưởng thức.
Một số thói quen đơn giản có thể giúp hạn chế tổn thương do nhiệt:
- Không uống trà ngay sau khi pha: Nên để trà nguội bớt trước khi uống, đặc biệt khi nước vừa được đun sôi hoặc rót trực tiếp từ bình giữ nhiệt.
- Tránh uống khi trà còn quá nóng: Không nên cố nhấp từng ngụm khi đồ uống gây bỏng rát ở môi, miệng hoặc cổ họng.
- Không chỉ chú ý đến trà: Cần áp dụng nguyên tắc tương tự với cà phê, súp, nước dùng và những loại đồ uống nóng khác.
- Duy trì thói quen uống phù hợp: Nên thưởng thức đồ uống ở nhiệt độ dễ chịu, tránh tạo thói quen uống chất lỏng quá nóng trong thời gian dài.
Để trà nguội bớt trước khi uống là một thay đổi nhỏ nhưng có ý nghĩa trong việc hạn chế tiếp xúc với nhiệt độ cao. Bên cạnh đó, không hút thuốc, tránh lạm dụng rượu và quan tâm đến những biểu hiện bất thường của đường tiêu hóa cũng là những biện pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe thực quản.
Bài viết mang tính chất tham khảo.
Mời bạn xem thêm video:
Những loại trà giúp giảm các triệu chứng cảm cúm (P2)
