Đây cũng là thời điểm trẻ em trở lại trường học, người dân gia tăng tiếp xúc trong không gian kín, làm nguy cơ lây nhiễm càng cao. Những người có sức đề kháng yếu như trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người mắc bệnh nền thường là nhóm dễ bị ảnh hưởng hơn.
1. Giao mùa vì sao dễ phát sinh bệnh truyền nhiễm?
Sự thay đổi nhiệt độ và độ ẩm có thể ảnh hưởng đến khả năng bảo vệ tự nhiên của niêm mạc đường hô hấp, trong khi một số virus đường hô hấp có điều kiện thuận lợi để tồn tại và lây truyền. Trẻ em đi học, sinh hoạt tập thể và tiếp xúc gần cũng làm virus dễ lan truyền từ người này sang người khác.
Khi thời tiết chuyển từ Hè sang Thu, nhiệt độ, độ ẩm và các yếu tố môi trường thay đổi tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều tác nhân gây bệnh đường hô hấp và bệnh truyền nhiễm phát triển, lây lan. Ảnh minh họa AI
Các bệnh thường được quan tâm trong giai đoạn này gồm cúm, nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), một số bệnh đã rất thường gặp do vi khuẩn như do phế cầu, ho gà; bên cạnh đó cộng đồng hết sức lưu ý khi sởi vẫn liên tục rải rác xuất hiện, sốt xuất huyết, tay chân miệng, COVID-19 có dấu hiệu gia tăng ở các tỉnh phía Bắc, một số các bệnh truyền nhiễm khác thủy đậu, viêm não Nhật Bản, kể cả bệnh do Não mô cầu vẫn xuất hiện.
Mặc dù không phải cứ giao mùa là chắc chắn mắc bệnh. Nhưng nguy cơ mắc bệnh khi giao mùa tăng lên là có và phụ thuộc vào tác nhân đang lưu hành, mức độ tiếp xúc, miễn dịch của từng người và điều kiện môi trường.
2. Vaccine – "lá chắn" chủ động trước khi bệnh xuất hiện
Trong các biện pháp phòng bệnh, tiêm vaccine có vai trò đặc biệt quan trọng đối với những bệnh đã có vaccine phòng ngừa. Vaccine giúp hệ miễn dịch nhận diện tác nhân gây bệnh và tạo trí nhớ miễn dịch trước khi cơ thể gặp virus hoặc vi khuẩn thật sự.
Trẻ em cần được rà soát lịch tiêm chủng để bảo đảm đã tiêm đủ các vaccine trong chương trình tiêm chủng và các vaccine được khuyến cáo theo tuổi, đặc biệt vaccine phòng sởi, sởi – rubella, sởi - quai bị - rubella, bạch hầu – ho gà – uốn ván-bại liệt- Hib, phế cầu, cúm, thủy đậu, viêm não Nhật Bản, viêm gan A, viêm gan B ... theo chỉ định và lịch tiêm hiện hành.
Đối với người cao tuổi, cần đặc biệt quan tâm vaccine cúm hằng năm, phế cầu và các vaccine khác tùy tiền sử tiêm chủng, tuổi và bệnh nền. Đây là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh nặng, nhập viện và tử vong khi mắc các bệnh nhiễm trùng đường hô hấp.
Phụ nữ mang thai cần được tư vấn tiêm chủng phù hợp, trong đó vaccine cúm có thể được sử dụng trong thai kỳ và giúp bảo vệ cả mẹ và trẻ trong những tháng đầu đời. Vaccine Tdap (bạch hầu – uốn ván – ho gà) trong thai kỳ có vai trò quan trọng trong truyền kháng thể bảo vệ trẻ sơ sinh trước bệnh ho gà, vaccine phòng RSV tiêm cho mẹ trong 3 tháng cuối của thai kỳ để tạo miễn dịch phòng bệnh RSV cho con trong những ngày tháng đầu đời.
Người mắc bệnh nền như bệnh tim mạch, bệnh phổi mạn tính, đái tháo đường, bệnh thận, suy giảm miễn dịch… nên được bác sĩ đánh giá tình trạng tiêm chủng để bổ sung những vaccine cần thiết. Trong nhóm này, phòng bệnh bằng vaccine đặc biệt có ý nghĩa vì nguy cơ biến chứng khi mắc bệnh truyền nhiễm thường cao hơn người khỏe mạnh.
Gia đình cũng cần bảo đảm dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vận động phù hợp và kiểm soát tốt các bệnh nền. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh để phòng bệnh virus. Ảnh Thanh Sơn
3. Không chỉ vaccine, cần một "hàng rào" phòng bệnh nhiều lớp
Tiêm vaccine không thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng lây nhiễm. Khi giao mùa, cần duy trì rửa tay thường xuyên, che miệng khi ho và hắt hơi, thông khí nơi ở và lớp học, hạn chế tiếp xúc gần với người đang mắc bệnh hô hấp. Trẻ mắc bệnh cần được nghỉ ngơi hạn chế tiếp xúc với người khác cho đến khi giảm nguy cơ lây nhiễm.
Gia đình cũng cần bảo đảm dinh dưỡng, ngủ đủ giấc, vận động phù hợp và kiểm soát tốt các bệnh nền. Không nên tự ý sử dụng kháng sinh để phòng bệnh virus.
Khuyến cáo của chuyên gia: Giao mùa không phải là nguyên nhân duy nhất gây bùng phát bệnh truyền nhiễm, nhưng là thời điểm cần tăng cường cảnh giác. Đừng chờ dịch xuất hiện mới bắt đầu phòng bệnh. Hãy kiểm tra ngay lịch tiêm chủng của từng thành viên trong gia đình, đặc biệt là trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền. Tiêm vaccine đúng lịch, đủ liều và chủ động trước mùa bệnh là một trong những biện pháp quan trọng nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh, biến chứng, nhập viện và tử vong.
Xem thêm video được quan tâm
3 thời điểm vàng đi bộ đối với người cao tuổi, bí quyết sống khoẻ | SKĐS