Đau răng là một trong những cơn đau gây khó chịu và ảnh hưởng đến giấc ngủ nhiều nhất. Thực tế cho thấy, không ít người ban ngày chỉ cảm thấy âm ỉ nhẹ, nhưng khi đêm xuống, cơn đau trở nên dữ dội, nhói buốt, thậm chí lan lên tai, thái dương hoặc nửa đầu.
Vì sao đau răng thường tăng nặng vào ban đêm? Và đâu là những nguyên nhân phổ biến xuất phát từ bệnh lý răng miệng?
Phần lớn các trường hợp đau răng về đêm liên quan đến các tổn thương trong khoang miệng, đặc biệt là tình trạng viêm nhiễm chưa được điều trị kịp thời.
Vì sao đau răng nặng hơn khi về đêm?
Có nhiều lý do khiến cơn đau trở nên rõ rệt hơn vào ban đêm:
- Khi nằm xuống, lượng máu dồn lên vùng đầu và mặt nhiều hơn, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh tại vị trí răng đang viêm.
- Không gian yên tĩnh, ít yếu tố gây xao nhãng khiến người bệnh cảm nhận cơn đau rõ ràng hơn.
- Nhiệt độ môi trường giảm có thể làm răng nhạy cảm hơn, đặc biệt ở những trường hợp lộ ngà hoặc tụt nướu.
Nếu tình trạng này tái diễn nhiều lần, rất có thể nguyên nhân xuất phát từ các bệnh lý răng miệng tiềm ẩn.
1. Sâu răng
Sâu răng là bệnh lý phổ biến trong cộng đồng, do vi khuẩn trong mảng bám gây ra. Sau mỗi bữa ăn, nếu vệ sinh răng miệng không kỹ, vi khuẩn sẽ phân hủy đường và tinh bột còn sót lại, sản sinh acid ăn mòn men răng.
Giai đoạn đầu, sâu răng chỉ gây ê buốt nhẹ khi ăn đồ ngọt hoặc uống nước lạnh. Tuy nhiên, khi tổn thương lan qua lớp men và ngà răng, tiến sát buồng tủy, dây thần kinh bị kích thích, người bệnh có thể xuất hiện:
- Đau âm ỉ kéo dài
- Đau tăng khi nhai hoặc cắn
- Nhạy cảm với nóng, lạnh
Khi sâu răng đã chạm đến tủy, cơn đau thường dữ dội hơn vào ban đêm, khiến người bệnh khó ngủ hoặc thức giấc giữa chừng.
2. Viêm tủy răng
Viêm tủy răng là biến chứng thường gặp của sâu răng không được điều trị.
Khi vi khuẩn xâm nhập vào buồng tủy - nơi chứa mạch máu và dây thần kinh - phản ứng viêm xảy ra trong một không gian kín, làm tăng áp lực nội tủy.
Biểu hiện điển hình gồm:
- Đau nhói từng cơn
- Đau lan lên thái dương, tai hoặc hàm đối diện
- Đau tăng mạnh về đêm
- Cơn đau có thể xuất hiện tự phát, không cần kích thích
Ở giai đoạn viêm tủy cấp, người bệnh thường mô tả cảm giác "giật từng hồi", kéo dài nhiều phút, thậm chí hàng giờ. Nếu không điều trị kịp thời, tủy có thể hoại tử và dẫn đến biến chứng nghiêm trọng như áp xe răng.
Đau răng không chỉ gây khó chịu mà còn có xu hướng tăng nặng khi về đêm.
3. Áp xe răng
Áp xe răng là tình trạng nhiễm trùng lan từ tủy xuống vùng chóp chân răng, hình thành túi mủ. Đây là biến chứng nặng của sâu răng hoặc viêm tủy không được xử lý.
Triệu chứng thường gặp:
- Đau nhức dữ dội, liên tục
- Sưng mặt hoặc sưng nướu
- Có thể kèm sốt, mệt mỏi
- Hơi thở có mùi hôi
Cơn đau do áp xe thường không giảm khi thay đổi tư thế và có xu hướng nặng hơn về đêm. Nếu không được điều trị sớm, nhiễm trùng có thể lan rộng sang vùng mặt, cổ, thậm chí gây biến chứng toàn thân nguy hiểm.
4. Viêm nướu và viêm nha chu
Viêm nướu là giai đoạn đầu của bệnh nha chu, xảy ra khi mảng bám tích tụ lâu ngày quanh cổ răng. Nếu không được làm sạch, vi khuẩn sẽ gây viêm mô nướu.
Biểu hiện gồm:
- Nướu sưng đỏ, dễ chảy máu khi chải răng
- Hôi miệng
- Đau âm ỉ vùng lợi
Khi tiến triển thành viêm nha chu, mô nâng đỡ răng bị phá hủy, nướu tụt xuống làm lộ chân răng. Phần chân răng không được bao phủ bởi men răng nên rất nhạy cảm với nhiệt độ và lực tác động, gây đau nhức, đặc biệt khi thời tiết lạnh hoặc về đêm.
Viêm nha chu kéo dài còn có thể khiến răng lung lay và mất răng nếu không được điều trị.
5. Mọc răng khôn
Răng khôn thường mọc ở độ tuổi 17 - 25. Do cung hàm không đủ chỗ, răng khôn dễ mọc lệch, mọc ngầm hoặc chen chúc, chèn ép răng kế cận.
Tình trạng này có thể gây:
- Đau nhức vùng hàm phía sau
- Sưng lợi trùm răng khôn
- Khó há miệng
- Đau lan lên tai hoặc thái dương
Cơn đau thường tăng khi nhai và rõ rệt hơn vào ban đêm. Nếu lợi bị viêm, vi khuẩn dễ tích tụ, gây nhiễm trùng tái đi tái lại.
6. Tụt nướu
Tụt nướu xảy ra khi mô lợi co rút, làm lộ phần chân răng. Nguyên nhân có thể do chải răng quá mạnh, viêm nha chu kéo dài hoặc lão hóa.
Do chân răng không có lớp men bảo vệ, người bệnh dễ nhạy cảm với:
- Nước lạnh hoặc đồ nóng
- Thực phẩm chua, ngọt
- Không khí lạnh vào ban đêm
Cảm giác thường gặp là ê buốt, đau nhói thoáng qua nhưng tái diễn nhiều lần, ảnh hưởng đến sinh hoạt và giấc ngủ.
Khi nào cần đi khám?
Đau răng không nên xem nhẹ, đặc biệt khi xuất hiện các dấu hiệu sau:
- Đau kéo dài hơn 1 - 2 ngày
- Sưng mặt hoặc sưng nướu
- Sốt, mệt mỏi
- Răng đổi màu bất thường
- Hơi thở hôi kéo dài
Khi có các triệu chứng trên, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời. Việc trì hoãn có thể khiến tổn thương lan rộng, làm tăng chi phí và thời gian điều trị.
Xử trí tạm thời tại nhà
Trong khi chờ đi khám, người bệnh có thể:
- Súc miệng bằng nước muối ấm
- Vệ sinh răng nhẹ nhàng
- Tránh ăn đồ quá nóng, lạnh hoặc quá cứng
- Kê cao đầu khi nằm để giảm áp lực máu lên vùng răng đau
Không tự ý sử dụng kháng sinh hoặc lạm dụng thuốc giảm đau khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Tóm lại: Đau răng về đêm không chỉ gây mất ngủ mà còn là dấu hiệu cảnh báo các bệnh lý răng miệng đang tiến triển. Phát hiện và điều trị sớm không chỉ giúp giảm đau hiệu quả mà còn bảo tồn răng thật, hạn chế biến chứng nguy hiểm.
Để phòng ngừa đau răng, cần:
- Chải răng đúng cách ít nhất 2 lần/ngày
- Sử dụng chỉ nha khoa làm sạch kẽ răng
- Hạn chế đồ ngọt và thức uống có gas
- Khám răng định kỳ 6 tháng/lần
- Điều trị sớm các bệnh lý răng miệng
- Chăm sóc răng miệng đúng cách và khám định kỳ chính là chìa khóa bảo vệ sức khỏe lâu dài.
