Vì sao cứ đứng lên là choáng váng, tim đập thình thịch?

Bạn vừa ngồi làm việc hàng giờ trước máy tính, đứng dậy lấy cốc nước và bất ngờ thấy choáng váng, tim đập dồn dập như vừa chạy bộ?

Nhiều người cho rằng đó chỉ là dấu hiệu thiếu máu, huyết áp thấp hoặc làm việc quá sức. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, nguyên nhân có thể liên quan đến Hội chứng nhịp tim nhanh tư thế đứng (POTS – Postural Orthostatic Tachycardia Syndrome).

Đây là một rối loạn của hệ thần kinh tự chủ khiến cơ thể gặp khó khăn trong việc điều chỉnh tuần hoàn khi thay đổi tư thế. Điều đáng chú ý là tình trạng này đang được ghi nhận ngày càng nhiều ở người trẻ, dân văn phòng và những người làm việc tĩnh tại kéo dài.

Hội chứng POTS: Vì sao chỉ đứng lên cũng khiến tim đập thình thịch?

Thông thường khi chuyển từ ngồi hoặc nằm sang đứng:

• Máu có xu hướng dồn xuống chân.
• Mạch máu co lại để đẩy máu lên não.
• Tim tăng nhịp nhẹ để duy trì tuần hoàn.

Quá trình này diễn ra trong vài giây và hầu như chúng ta không nhận thấy.

Tuy nhiên ở người mắc POTS:

• Hệ thần kinh tự chủ phản ứng không hiệu quả.
• Máu ứ lại nhiều hơn ở phần dưới cơ thể.
• Não nhận được ít máu hơn tạm thời.
• Tim phải tăng nhịp mạnh để bù trừ.

Kết quả là người bệnh cảm thấy:

• Hoa mắt.
•  Chóng mặt.
•  Tim đập nhanh.
•  Run tay.
•  Mệt lả.
• Khó tập trung.
•  Cảm giác sắp ngất.

Các triệu chứng thường xuất hiện rõ nhất khi đứng lâu hoặc chuyển tư thế đột ngột.

Lý do POST thường bị bỏ sót

Một trong những lý do khiến POTS thường bị bỏ sót là vì triệu chứng khá giống nhiều tình trạng khác.

Người bệnh thường được giải thích rằng:

• Do căng thẳng.
• Do thiếu ngủ.
• Do thiếu máu.
• Do lo âu.

Trong khi thực tế, đây là một rối loạn liên quan đến khả năng điều hòa huyết động của cơ thể.

Nếu hệ thống điều khiển hoạt động kém:

• Máu xuống chân nhiều hơn.
• Não thiếu tưới máu tạm thời.
• Tim buộc phải tăng tốc.

Đó là lý do nhiều người cảm thấy tim đập dữ dội dù không hề vận động mạnh.

Vì sao dân văn phòng dễ gặp tình trạng POTS?

Không phải ai làm văn phòng cũng mắc POTS.

Tuy nhiên một số yếu tố có thể làm triệu chứng nặng hơn:

Ngồi lâu liên tục

•  Giảm hoạt động cơ bắp chân.
•  Giảm hiệu quả bơm máu trở về tim.

Uống ít nước

Nhiều người: Uống cà phê nhiều. Uống nước quá ít. Điều này khiến thể tích tuần hoàn giảm.

Thiếu vận động

Ngồi nhiều làm giảm khả năng thích nghi của hệ tim mạch với thay đổi tư thế.

Căng thẳng kéo dài

Stress không gây ra POTS trực tiếp nhưng có thể làm các triệu chứng trở nên rõ rệt hơn.

Dấu hiệu nào cần chú ý?

• Tim đập nhanh khi đứng dậy.
• Hoa mắt kéo dài vài giây đến vài phút.
• Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
• Đứng lâu thấy khó chịu.
• Hay phải ngồi xuống để đỡ chóng mặt.
• Khó tập trung khi đứng.
• Triệu chứng giảm khi nằm xuống.

Nếu nhiều dấu hiệu xuất hiện thường xuyên, nên được đánh giá y khoa thay vì tự kết luận là thiếu máu.

Vai trò của nước và điện giải: Giải pháp đơn giản nhưng quan trọng

Một trong những biện pháp hỗ trợ được áp dụng phổ biến là tối ưu hóa thể tích tuần hoàn.

Điều này giúp cơ thể có nhiều "nguồn dự trữ" hơn khi chuyển tư thế.

Vì sao điện giải quan trọng?

Natri đóng vai trò giữ nước trong hệ tuần hoàn.

Nếu uống nước nhưng thiếu điện giải:

• Nước có thể được đào thải nhanh.
• Hiệu quả duy trì thể tích máu giảm.

Đây là lý do một số người được khuyến nghị tăng lượng nước và natri theo chỉ định bác sĩ.

Những việc có thể làm ngay để giảm triệu chứng

1. Uống đủ nước trong ngày

• Chia nhỏ lượng nước.
• Uống đều từ sáng đến tối.
•  Không đợi khát mới uống.
•  Tăng cường khi trời nóng hoặc vận động.

2. Bổ sung điện giải hợp lý

Có thể từ:

•  Dung dịch điện giải theo hướng dẫn.
•  Thực phẩm chứa natri phù hợp.
• Chế độ ăn được cá nhân hóa.

Không nên tự ý dùng lượng lớn muối nếu có bệnh tim mạch hoặc tăng huyết áp

3. Đứng dậy đúng cách

Thay vì:  Bật dậy đột ngột. Hãy:

• Ngồi vài giây.
• Cử động chân nhẹ.
•  Đứng lên từ từ

4. Kích hoạt cơ bắp chân

Bắp chân được ví như "trái tim thứ hai".

Thực hiện

•  Nhón gót 10–20 lần.
• Đi bộ ngắn mỗi giờ.
• Co duỗi cổ chân.
• Tránh ngồi bất động quá lâu

5. Tập luyện tăng sức bền

Khi nào cần đi khám?

POTS không phải là nguyên nhân duy nhất gây chóng mặt khi đứng.

Cần đánh giá y tế nếu:

• Ngất.
• Đau ngực.
• Khó thở.
• Tim đập rất nhanh kéo dài.
• Sụt cân bất thường.
• Triệu chứng ngày càng nặng.

Bác sĩ có thể cần loại trừ:

• Thiếu máu.
• Bệnh tuyến giáp.
• Rối loạn nhịp tim.
• Huyết áp thấp.
• Các bệnh thần kinh tự chủ khác.

Lưu ý: Không phải ai hoa mắt khi đứng dậy cũng mắc POTS. Việc tăng nước và điện giải chỉ là một phần trong chiến lược kiểm soát triệu chứng và cần được cá nhân hóa. Người bệnh không nên tự chẩn đoán hoặc tự bổ sung lượng lớn muối mà chưa được đánh giá y khoa, đặc biệt nếu có bệnh lý tim mạch, thận hoặc tăng huyết áp.

Đứng lên không nên là một thử thách mỗi ngày

Cảm giác choáng váng, tim đập thình thịch hay sắp ngất khi chỉ đơn giản đứng dậy không phải là điều bình thường mà cơ thể cần chấp nhận.

Ở nhiều người trẻ và dân văn phòng, đó có thể là tín hiệu cho thấy hệ thần kinh tự chủ và tuần hoàn đang gặp khó khăn trong việc thích nghi với thay đổi tư thế.

Tin tốt là việc nhận biết sớm, duy trì đủ nước, tối ưu điện giải, tăng vận động và được đánh giá đúng chuyên khoa có thể giúp cải thiện đáng kể chất lượng cuộc sống.

Đột nhiên chóng mặt, hoa mắt khi ngồi phòng điều hoà hãy thử ngay mẹo nhỏ này

SKĐS - Khi đột ngột chóng mặt, hoa mắt do ngồi phòng điều hòa quá lạnh hoặc chênh lệch nhiệt độ lớn (say điều hòa), bạn hãy áp dụng ngay các mẹo sau để giảm triệu chứng nhanh chóng.