Bộ Giáo dục và Đào tạo công bố dự thảo thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông (lớp 1, 6, 10) để lấy ý kiến rộng rãi trong công luận. Trong đó, điểm đáng chú ý là yêu cầu đảm bảo học sinh được học gần nhà và đề xuất thi tuyển sinh vào lớp 10 với hai môn Ngữ văn và Toán, giảm một môn so với quy định hiện hành.
Lý giải về điểm mới này, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, việc giảm số môn thi xuống còn hai môn xuất phát từ nhiều yêu cầu thực tiễn.
Thứ nhất, qua đánh giá, rà soát cho thấy số học sinh tham gia kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 sẽ giảm và nhiều tỉnh sẽ không tổ chức thi tuyển trong thời gian tới.
Thứ hai, điều này thực hiện tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là không dùng các kỳ thi để gạt bỏ cơ hội học tập, bảo đảm quyền được học tập và giảm tối đa áp lực thi cử, đặc biệt là kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.
Tinh thần đó được thể hiện trong kỹ thuật và nội dung tuyển sinh, khi các địa phương có thể lựa chọn xét tuyển, kết hợp thi tuyển với xét tuyển hoặc thi tuyển nhằm bảo đảm giảm áp lực kỳ thi.
Mặt khác, việc giảm môn thi còn nhằm đáp ứng yêu cầu thực hiện giáo dục toàn diện. Nếu sử dụng kỹ thuật tổ chức kỳ thi để quy định môn thi, vô hình trung sẽ định hướng học sinh học theo môn thi, từ đó ảnh hưởng đến việc lựa chọn nghề nghiệp.
Việc giảm số môn thi hướng đến mục tiêu để học sinh học toàn diện, không xem kỳ thi là mục tiêu cuối cùng mà coi quá trình học tập là cơ hội phát hiện năng lực bản thân; kỳ thi chỉ là thời điểm áp dụng trong một số tình huống bắt buộc nhằm tuyển sinh đúng đối tượng.
Vì vậy, việc điều chỉnh này mang nhiều ý nghĩa: giảm áp lực thi cử, hướng đến giáo dục toàn diện, không dùng kỳ thi để gây áp lực cho học sinh và tránh vô tình định hướng các em lựa chọn ngành nghề theo môn thi.
Thí sinh dự thi lớp 10 năm 2026 tại Hà Nội. Ảnh: TL
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo từng ban hành quy định kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập gồm ba môn; trong đó hai môn bắt buộc là Toán, Ngữ văn và môn thi thứ ba được thay đổi sau mỗi ba năm nhằm hạn chế tình trạng học lệch.
Đến tháng 8 vừa qua, khi Bộ công bố định hướng tham vấn ý kiến các địa phương về phương án thi hai môn, dư luận đã xuất hiện nhiều luồng quan điểm trái chiều. Một bộ phận phụ huynh và học sinh đã đầu tư học Ngoại ngữ từ sớm tỏ ra băn khoăn trước nguy cơ giảm vai trò của môn Tiếng Anh trong bối cảnh đẩy mạnh đưa Tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, trong khi nhóm còn lại ủng hộ phương án giảm tải áp lực thi cử.
Ngày 23/10/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo chính thức đăng tải dự thảo Thông tư ban hành Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp giáo dục phổ thông để lấy ý kiến rộng rãi đến hết ngày 1/11. Đáng chú ý, dự thảo quy định phương thức thi tuyển vào lớp 10 gồm hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định tâm lý cho học sinh chủ động học tập, đồng thời tối ưu hóa nguồn lực tổ chức kỳ thi của các địa phương.
Về quy định, thời lượng làm bài thi môn Ngữ văn là 120 phút, môn Toán từ 90 đến 120 phút. Yêu cầu về nội dung thi tuyển bám sát và không vượt quá yêu cầu cần đạt của Chương trình Giáo dục phổ thông cấp THCS. Đối với công tác tuyển sinh vào trường THPT chuyên, học sinh phải tham dự các môn thi chung cùng một môn thi chuyên tương ứng. Đề thi môn chuyên được xây dựng riêng theo chương trình môn học cấp THCS, bảo đảm phân hóa và tuyển chọn đúng học sinh có năng khiếu đặc thù.
