Khi nhiệt độ xuống thấp kết hợp với độ ẩm cao do mưa lạnh, cơ thể con người rất khó thích nghi kịp thời, dẫn đến tình trạng dễ mắc cảm lạnh, cảm cúm và các bệnh lý đường hô hấp. Lúc này, việc chủ động tăng cường các hoạt động giúp cơ thể điều tiết và thích ứng với hoàn cảnh là vô cùng cấp thiết. Bác sĩ Phan Thị Thu Thảo (Khoa Khám bệnh – Bệnh viện Y học cổ truyền Trung ương) cho biết, nguyên tắc vàng đầu tiên để bảo vệ sức khỏe là phải giữ ấm. Người dân cần đặc biệt chú trọng che chắn các bộ phận nhạy cảm như vùng đầu, cổ và lưng. Bên cạnh trang phục, bác sĩ Thảo cũng gợi ý các biện pháp hỗ trợ từ bên ngoài như thường xuyên súc miệng nước muối, vệ sinh mũi họng sạch sẽ và kết hợp xoa bóp, vận động nhẹ nhàng các huyệt đạo để khí huyết lưu thông.
Chanh gừng mật ong có thể giúp làm ấm cơ thể trong những ngày lạnh.
Đặc biệt, từ góc độ dinh dưỡng và y học cổ truyền, việc sử dụng các loại đồ uống có tính nhiệt như chanh gừng mật ong được xem là giải pháp nâng cao thể trạng đơn giản nhưng hiệu quả cao ngay tại nhà.
Chanh gừng mật ong có tác dụng gì?
Chanh gừng mật ong từ lâu đã là thức uống quen thuộc trên bàn trà của nhiều gia đình Việt trong mùa đông. Tuy nhiên, ít ai hiểu tường tận rằng sự kết hợp này chính là một bài thuốc chữa cảm lạnh tại nhà hữu hiệu.
Theo phân tích của bác sĩ Phan Thị Thu Thảo, nước chanh gừng mật ong mang lại tác động kép: vừa giúp giảm ho, long đờm, vừa có khả năng làm ấm cơ thể nhanh chóng từ bên trong. Điều quan trọng nhất để bài thuốc chanh gừng mật ong này phát huy tác dụng là người dùng phải uống khi nước còn ấm. Nhiệt độ của nước kết hợp với tinh dầu trong gừng sẽ giúp kích thích toát mồ hôi, giải cảm hiệu quả.
Gừng tươi và gừng khô: Dùng sao cho đúng?
Xét về dược tính, cả gừng và mật ong đều là những nguyên liệu có tính ấm (ôn), phù hợp với đại đa số mọi người để xua tan cái lạnh. Tuy nhiên, trong Đông y, việc sử dụng gừng lại có sự phân chia tinh tế dựa trên cách bào chế:
- Gừng tươi: Có tác dụng chính là chống nôn, kích thích tiêu hóa. Loại này thường được ưu tiên sử dụng để điều trị cảm lạnh giai đoạn đầu, hoặc các trường hợp ngộ độc tiêu hóa do ăn hải sản (vốn có tính hàn).
- Gừng khô: Có tính nóng hơn, tác dụng chính là ôn trung, dùng để điều trị các chứng lạnh sâu bên trong cơ thể (tỳ vị hư hàn).
Bên cạnh gừng, quế hay mật ong cũng là một vị thuốc có tính ấm mà người bệnh có thể kết hợp hoặc thay thế để giữ ấm cơ thể khi bị cảm lạnh.
Bác sĩ khuyến cáo nên sử dụng chanh gừng mật ong khi còn ấm để phát huy tối đa hiệu quả.
Ai nên dùng và ai cần tránh?
Không phải ai cũng thích hợp dùng loại đồ uống này. Bác sĩ Thảo chỉ rõ nhóm đối tượng nên duy trì uống chanh gừng mật ong bao gồm: Những người có biểu hiện chân tay lạnh, sắc mặt nhợt nhạt, thần sắc kém, thường xuyên thấy mệt mỏi, uể oải. Ngoài ra, nếu bạn gặp tình trạng rối loạn tiêu hóa như tiêu chảy, dễ bị đi ngoài do lạnh bụng, một ly chanh gừng mật ong sẽ giúp cải thiện tình trạng này đáng kể.
Dù tốt đến đâu, chanh gừng mật ong vẫn là một bài thuốc, và đã là thuốc thì cần dùng đúng người, đúng bệnh. Bác sĩ Phan Thị Thu Thảo đưa ra khuyến cáo đặc biệt đối với những nhóm sau cần hạn chế hoặc tham khảo ý kiến chuyên gia nếu muốn uống chanh gừng mật ong:
- Người có cơ địa nhiệt: Những ai hay bị nóng trong, dễ ra mồ hôi, thường xuyên cảm thấy háo nước, khô khát hoặc cơ thể đang nổi mụn nhọt thì không nên dùng nhiều gừng và mật ong, vì tính nóng của gia vị này có thể làm tình trạng nặng thêm.
- Người đang sốt cao: Khi thân nhiệt đang quá cao, việc dùng thêm đồ uống có tính nhiệt là không phù hợp.
- Đối tượng nhạy cảm: Trẻ em dưới 2 tháng tuổi và phụ nữ mang thai cần hết sức thận trọng và nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho cả mẹ và bé.
Nếu biết cách sử dụng đúng chanh gừng mật ong sẽ thực sự trở thành người bạn đồng hành tin cậy, giúp bạn và gia đình đi qua mùa mưa rét một cách khỏe mạnh.
