Vì sao Agribank nợ BHXH Việt Nam hơn 600 tỷ đồng?

Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa quyết định khởi tố bị can, thực hiện lệnh khám xét, lệnh bắt tạm giam đối với ông Vũ Quốc Hảo, nguyên Tổng Giám đốc Công ty Cho thuê tài chính II (ALCII), Ngân hàng NN&PTNT (Agribank) vì liên quan đến khoản lỗ 3.000 tỷ đồng mới được Kiểm toán Nhà nước kết luận.

Ngoài ông Hảo, cơ quan điều tra cũng khởi tố bị can, thực hiện lệnh khám xét, lệnh bắt tạm giam Tôn Quang Việt, nguyên Phó phòng ALCII và ông Đặng Văn Hai, Chủ tịch Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc Công ty TNHH Xây dựng và thương mại Quang Vinh, về tội “lợi dụng chức vụ quyền hạn trong khi thi hành công vụ”.

Kiểm toán Nhà nước chỉ ra nhiều sai phạm liên quan đến ALCII. Năm 2009, ALCII kinh doanh thua lỗ 3.000 tỷ đồng và có khả năng lỗ tiềm ẩn đối với khoản tiền đầu tư tài sản cho thuê trị giá gần 4.600 tỷ đồng.

Kết thúc kiểm toán, Kiểm toán Nhà nước xác định còn nhiều sai phạm trong các khâu quản lý và sử dụng tài sản, nguồn vốn như nợ, tài sản cố định, xây dựng cơ bản, góp vốn đầu tư; trong quản lý thu nhập, chi phí, trong hoạt động tín dụng. Kiểm toán Nhà nước đã kiến nghị Ngân hàng NN&PTNT nộp ngân sách nhà nước gần 220 tỷ đồng tiền thuế được phát hiện tăng thêm và trên 55 tỷ đồng tiền hỗ trợ lãi suất sai quy định và các khoản thu khác.

ALCII là doanh nghiệp thành viên hạch toán độc lập của Agribank, ALCII có trụ sở chính tại thành phố Hồ Chí Minh và các chi nhánh tại nhiều tỉnh, thành phố phía Nam với chức năng chủ yếu là cho thuê tài chính, thực hiện bảo lãnh trong những trường hợp có liên quan đến lĩnh vực cho thuê tài chính, hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp để đầu tư trang thiết bị, đổi mới máy móc, công nghệ. Hiện ALCII đang cho khoảng 650 doanh nghiệp trong và ngoài nước thuê trang thiết bị máy móc với trên 1.200 dự án thuê trị giá hơn 1.200 tỷ đồng.

Khi dư nợ cho vay của ALCII đã vượt 1.600 tỷ đồng, công ty vẫn được Agribank bảo lãnh cho vay vốn tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam 400 tỷ đồng với mục đích trả nợ cho Agribank. Đến ngày 31/12/2009, ALCII đã huy động từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam 1.010 tỷ đồng, vượt quá 610 tỷ đồng so với hạn mức bảo lãnh của Ngân hàng NN&PTNT và không thực hiện trả nợ. Tuy nhiên, điều đáng nói là không hiểu vì lý do gì mà trong khi Ngân hàng NN&PTNT chỉ bảo lãnh cho vay vốn tại Bảo hiểm xã hội Việt Nam 400 tỷ đồng nhưng Bảo hiểm xã hội Việt Nam lại tăng lên hơn 610 tỷ đồng. Theo đánh giá của Kiểm toán Nhà nước, việc cho vay như trên dẫn tới nguy cơ mất vốn quỹ bảo hiểm xã hội. Tuy nhiên, trả lời báo chí mới đây, ông Phó Tổng Giám đốc BHXH Việt Nam - Nguyễn Đình Khương đã khẳng định, Agribank phải trả nợ thay ACLII vì có sự bảo lãnh của lãnh đạo Ngân hàng NN&PTNT tại bản thỏa thuận số 01 (ngày 25/12/2003) giữa Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Ngân hàng NN&PTNT về vay vốn bảo lãnh. Theo Điều 2 của bản thỏa thuận này, Ngân hàng NN&PTNT phải chịu trách nhiệm toàn bộ về việc vay, sử dụng và hoàn trả vốn, lãi đúng kỳ hạn của tất cả các hợp đồng do Ngân hàng NN&PTNT  trực tiếp đi vay hoặc các chi nhánh cấp I, các công ty trực thuộc Ngân hàng NN&PTNT ký kết với Bảo hiểm xã hội Việt Nam do Tổng Giám đốc Agribank ký bảo lãnh. Cũng theo bản thỏa thuận số 01, trong trường hợp các chi nhánh cấp I, các công ty trực thuộc bảo lãnh không thực hiện đúng các điều khoản do Ngân hàng NN&PTNT  bảo lãnh ký kết trong hợp đồng thì Ngân hàng NN&PTNT sẽ phải chịu trách nhiệm thực hiện đúng các nghĩa vụ đã cam kết trong hợp đồng với BHXH Việt Nam.  

Hải Long