Ngay trên trục đường dẫn lên Cảng hàng không Thọ Xuân – tuyến giao thông được kỳ vọng mở ra không gian phát triển mới cho tỉnh Thanh Hóa – một bên đường đã hoàn thiện, xe cộ lưu thông thuận tiện, trong khi nhiều khu vực ven tuyến còn lại lại rơi vào cảnh hoang hóa, nhếch nhác và thiếu sức sống. Hai dự án giao thông kết nối Cảng hàng không Thọ Xuân dang dở suốt nhiều năm.
Các trụ cầu bê tông dựng dang dở, dầm thép hoen gỉ theo thời gian. Nhiều đoạn nền đường chưa hoàn thiện bị cỏ dại xâm lấn, có nơi mọc cao quá đầu người. Những cống thoát nước nằm lộ thiên, phơi mình giữa nắng mưa nhưng không phát huy công năng. Các đoạn đã giải phóng mặt bằng chỉ được đổ đất từng khúc rồi bỏ dở, xe cộ chưa thể lưu thông. Dọc tuyến, nhiều ống cống bê tông đúc sẵn nằm ngổn ngang, hoen gỉ bởi nắng mưa…
Cỏ dại mọc um tùm.
Đây là thực trạng của hai dự án thành phần thuộc tuyến đường nối TP Thanh Hóa (cũ) với Cảng hàng không Thọ Xuân. Sau gần 7 năm triển khai, nhiều hạng mục vẫn dang dở, xuống cấp theo thời gian, trong khi người dân sống trong vùng ảnh hưởng phải chịu cảnh thấp thỏm, bị hạn chế quyền sử dụng tài sản và sinh kế.
Ông Lê Trọng Thế, người dân xã Hợp Tiến có nhà và đất nằm trong diện ảnh hưởng của dự án cho biết, gia đình bị tác động ngay từ thời điểm kiểm kê phục vụ giải phóng mặt bằng. Trước đây, căn nhà của ông được cho thuê làm trường mầm non, mang lại nguồn thu ổn định mỗi năm. “Nhà cửa không được sửa chữa, muốn làm thêm gì cũng không được. Muốn vay vốn ngân hàng để làm ăn cũng không thể vì tài sản đã nằm trong diện GPMB”, ông Thế chia sẻ.
Vật liệu và một số hạng mục nằm ngổn ngang.
Không riêng gia đình ông Thế, nhiều hộ dân khác cũng rơi vào cảnh đất đai bị “treo”, không thể xây dựng, sửa chữa hay thế chấp vay vốn để phát triển kinh tế. Nhiều kế hoạch sản xuất, sinh hoạt vì thế bị đình trệ suốt nhiều năm.
Tại xã Xuân Du, ông Phạm Xuân Minh cho biết hệ thống hạ tầng thi công dang dở đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất của người dân. “Cống thoát nước làm rồi lại lấp, cứ mưa xuống là ngập. Ao hồ không dám thả cá vì nước tràn. Đầu tư hàng trăm triệu đồng mà giờ không thể sử dụng được”, ông Minh nói.
Thiếu vốn và khó khăn trong GPMB khiến dự án chậm tiến độ.
Theo Sở Xây dựng Thanh Hóa, dự án đoạn từ cầu Nỏ Hẻn đến đường tỉnh 514 có chiều dài 12,1km, đi qua các xã Đồng Tiến, An Nông, Tân Ninh, Xuân Du và Hợp Tiến. Dự án được đầu tư theo quy mô 6 làn xe, với tổng mức đầu tư dự kiến điều chỉnh lên 1.502 tỷ đồng, tăng 530 tỷ đồng so với phê duyệt ban đầu do chi phí giải phóng mặt bằng tăng cao.
Đến nay, khối lượng xây lắp đạt khoảng 46%; gần 4km mặt đường đã được thảm bê tông nhựa, 7,6km nền đường đã thi công và 5/6 cầu hoàn thành đến bản mặt cầu. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng vẫn chậm khi mới bàn giao được 8,11/12,1km, đạt khoảng 67% chiều dài toàn tuyến. Hiện vẫn còn gần 4km chưa được bàn giao mặt bằng để thi công.
Những nhịp cầu sắt thép hoen gỉ.
Đối với dự án đoạn từ đường tỉnh 514 đến đường vào Cảng hàng không Thọ Xuân, tuyến đường có chiều dài 11km, đi qua các xã Hợp Tiến, Thọ Ngọc, Thọ Bình và Sao Vàng. Tổng mức đầu tư dự kiến điều chỉnh lên 1.837 tỷ đồng, tăng 727 tỷ đồng so với phê duyệt ban đầu. Tuy nhiên, giá trị xây lắp hiện mới đạt khoảng 19%. Dự án mới hoàn thành và đưa vào sử dụng 1,3km đoạn qua xã Sao Vàng, trong khi nhiều hạng mục còn lại vẫn thi công dang dở do thiếu mặt bằng. Đến nay, các địa phương mới bàn giao được 3,13/11km mặt bằng tuyến chính và phạm vi thi công 5/6 cầu. Công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Trong đó, xã Thọ Bình là địa phương có tỷ lệ bàn giao thấp nhất, mới đạt khoảng 5,2% chiều dài tuyến đi qua địa bàn. Người dân trong khu vực GPMB mong dự án sớm triển khai.
Theo Sở Xây dựng Thanh Hoá, khó khăn lớn nhất hiện nay của cả 2 dự án là các vướng mắc liên quan đến việc xử lý đất giao không đúng thẩm quyền; các trường hợp đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nhưng vượt hạn mức đất ở.
Sau khi kiểm tra thực địa, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái nhấn mạnh: Đây là 2 dự án giao thông có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với chiến lược phát triển hạ tầng của tỉnh, góp phần tăng cường kết nối giữa trung tâm hành chính, kinh tế của tỉnh với Cảng hàng không Thọ Xuân, mở rộng không gian phát triển và tạo động lực thu hút đầu tư trong giai đoạn tới.
Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái kiểm tra thực địa 2 dự án.
Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa yêu cầu các địa phương xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách; tập trung đẩy mạnh tuyên truyền, vận động, đối thoại để người dân đồng thuận, ủng hộ chủ trương của tỉnh. Đồng thời, giao UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành liên quan chủ động phối hợp, khẩn trương tháo gỡ dứt điểm những khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách, nhất là các vấn đề liên quan đến đất đai, tái định cư, xác định nguồn gốc đất… bảo đảm đúng quy định pháp luật, công khai và minh bạch. Bên cạnh đó, Bí thư Tỉnh ủy giao UBND tỉnh chỉ đạo Sở Tài chính Thanh Hóa tham mưu bố trí nguồn vốn thực hiện dự án; đồng thời yêu cầu kiểm điểm, làm rõ nguyên nhân khiến dự án kéo dài, dang dở và đội vốn để rút kinh nghiệm trong triển khai các dự án đầu tư khác trên địa bàn, tránh tái diễn tình trạng tương tự.
Hai dự án gồm đoạn đường giao thông từ cầu Nỏ Hẻn đến đường tỉnh 514 và đoạn từ đường tỉnh 514 đến Cảng hàng không Thọ Xuân đều được HĐND tỉnh Thanh Hóa quyết định chủ trương đầu tư từ tháng 7/2019, UBND tỉnh Thanh Hóa phê duyệt trong tháng 10/2019.
Tổng diện tích đất phải thu hồi hơn 100 héc-ta, nhưng đến nay vẫn còn hàng chục héc-ta chưa hoàn tất bồi thường, hỗ trợ, tái định cư. Theo kế hoạch, các dự án sẽ hoàn thành vào năm 2023. Tuy nhiên, hiện tiến độ đã phải điều chỉnh lùi đến năm 2027.
