Trong số báo 129 ra ngày 14/8/2010, bài phỏng vấn Giám đốc Trung tâm Phòng chống và Kiểm soát dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) tại Việt Nam, chúng tôi đã đề cập đến khía cạnh liệu thông tin về vi khuẩn siêu kháng thuốc (NDM-1) có phải là một con bài trong chiến lược kinh doanh của các hãng dược phẩm. Để giúp bạn đọc nắm rõ hơn vấn đề này SK&ĐS xin giới thiệu thông tin đăng tải trên báo chí nước ngoài xung quanh NDM-1.
Ngay sau khi tờ Lancet Infectious Diseases công bố về loại “siêu vi khuẩn” mới lây lan sang Anh từ Ấn Độ, chính phủ Ấn Độ đã phủ nhận thông tin liên quan đến việc lây nhiễm NDM-1 từ các bệnh nhân điều trị tại các bệnh viện Ấn Độ.Ông RK Srivastav, tổng giám đốc Trung tâm Dịch vụ Y tế Ấn Độ khẳng định: "Thông tin này đã tạo ra sự hiểu lầm nguồn gốc loại vi khuẩn này là ở Ấn Độ. Tôi kịch liệt bác bỏ thông tin là các bệnh viện ở Ấn Độ là nguồn lây lan vi khuẩn và phản đối việc đặt tên vi khuẩn theo tên thủ đô của chúng tôi". Người đại diện của Trung tâm quốc gia Kiểm soát dịch bệnh Ấn Độ nói rằng bài báo trên tờ Lancet là "không dựa trên một số liệu khoa học nào cả". Một số khác cho rằng nghiên cứu này là không chính xác vì chỉ có một số lượng nhỏ bệnh nhân tham gia nghiên cứu. Vishali Bali, CEO của Fortis Hospital, người đã khám cho hàng nghìn bệnh nhân trên toàn thế giới đề xuất rằng các nhà khoa học cần thực hiện nghiên cứu trên quy mô địa lý lớn hơn trước khi đưa ra kết luận chính thức.
 Du lịch chữa bệnh đang phát triển mạnh tại Ấn Độ |
Ngay cả Karthikeyan Kumarasamy, người phụ trách nghiên cứu này tại khu vực Ấn Độ cũng phản đối kết quả của nghiên cứu và cho rằng mình không liên quan đến kết quả đó. Ông khẳng định rằng nhiều chi tiết trong nghiên cứu đã bị thêm vào. PM Bhargava, cựu giám đốc trung tâm sinh học phân tử và tế bào ở Hyperabad nói thêm "Đã có một vài chủng vi khuẩn kháng nhiều loại thuốc như thế này và thậm chí còn nguy hiểm hơn được tìm thấy ở Mỹ hay Anh, nhưng điều này chỉ trở thành vấn đề "nguy hiểm" khi chủng vi khuẩn đó có nguồn gốc từ Ấn Độ". Rất nhiều người trong giới chức cho rằng mọi việc đang được thổi phồng quá mức.
Giới chức y tế Ấn Độ nhấn mạnh khía cạnh là báo cáo này có khuynh hướng ủng hộ các công ty dược phẩm. Có 31 nhà nghiên cứu tham gia trong dự án này, trong đó có 12 người Ấn Độ. Những người còn lại là người Anh và Pakistan. Ông Karthikeyan K Kumaraswamy, trưởng nhóm nghiên cứu, nhận tiền trợ cấp du lịch của Wyeth, và một thành viên khác là David M Livermore nhận hỗ trợ trong việc tổ chức hội thảo của nhiều hãng dược khác nhau và cũng đang nắm cổ phần của GSK. Thành viên của tổ chức Senior Janata Party, S.S. Ahluwalia nói rằng thời điểm đưa ra nghiên cứu này là rất đáng ngờ vì nó được công bố đúng vào lúc Ấn Độ đang dần hình thành một thế lực toàn cầu trong lĩnh vực du lịch chữa bệnh. Các chuyên gia y tế từ Bangalore nói rằng báo cáo của Lancet là sự thổi phồng để tiêu diệt ngành công nghiệp du lịch chữa bệnh đang tăng trưởng nhanh chóng của Ấn Độ và là một cách để các công ty dược phẩm quốc tế đưa thêm nhiều loại thuốc và kháng sinh vào thị trường Ấn Độ. Nghiên cứu của Lancet được tài trợ bởi EU và "người khổng lồ" trong lĩnh vực dược phẩm là Wellcome Trust và Wyeth. Carbapenem hiện là loại kháng sinh thế hệ mới nhất, và việc Lancet giật tít "Vi khuẩn gram âm kháng carbapenem - vấn đề nghiêm trọng đe dọa sức khỏe toàn cầu" là tiền đề cho một thế hệ kháng sinh mới chống lại loại “siêu vi khuẩn” này?
Nói về hợp chất mới chống lại “siêu vi khuẩn” kháng thuốc, kết quả của việc hợp tác giữa GSK và Wellcome Trust, ông Ted Bianco - Giám đốc chuyển giao công nghệ của Wellcome Trust - đã tuyên bố "đây là một bước quan trọng trong cuộc chiến chống kháng thuốc kháng sinh. Bằng cách làm sáng tỏ cấu trúc mới của enzym vi khuẩn này và hiểu được cơ chế tác động của thuốc, nhóm nghiên cứu đã mở ra hướng cho thuốc kháng kháng sinh mới, cái mà chúng ta đang thực sự cần". Mặc dù đây mới chỉ là bước đầu, bởi vì việc nghiên cứu sản xuất ra thuốc từ hợp chất này và tiến hành thực hiện các thử nghiệm trên người còn là một vấn đề mà GSK đang gấp rút thực hiện, nhưng các con số đáng nể trong lĩnh vực thuốc kháng sinh (doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm) làm cho người ta không thể không đặt câu hỏi về một chiến lược PR mới, mà Ấn Độ chỉ là một cái đích "hợp thời điểm".
Quỳnh Diệp