Cuộc thử nghiệm bom nguyên tử trên... đồ uống
(SKDS) - Trung tuần tháng 9/2012, một loạt tờ báo trực tuyến của Mỹ như Popsci, NPR và Ristricted Data đã đồng loạt công bố vụ thử nghiệm bom nguyên tử trên đồ uống diễn ra trong thời gian Chiến tranh Lạnh. Kết quả, đồ uống này chỉ thay đổi hương vị “một chút” song người ta lại nghi ngờ mối nguy hiểm của nó rất lớn.
Thực hư cuộc thử nghiệm Operation Teapot
Từ lâu, nỗi sợ Ngày tận thế cứ đeo đẳng mãi tâm trí con người. Ngoài thảm họa thiên nhiên, con người thực sự không muốn thêm bất kỳ một tai ương nào khác nhưng chính con người lại tạo ra những tai họa rất nguy hiểm, trong đó có Ngày tận thế bằng bom nguyên tử (Nuclear apocalypse). Có người còn cho rằng, kế hoạch này còn có thể “giải cứu nhân loại”, kiểm soát những điều “không thể kiểm soát được”. Một trong những dự án thử nghiệm đình đám và tai tiếng có tên Operation Teapot bao gồm 14 cuộc thử nghiệm bom nguyên tử được tiến hành năm 1955 tại Nevada Test Site, trong số này có một cuộc thử nghiệm Operation Cue hay Projeet 32.2a được công khai “nửa kín nửa hở”.
Để bắt tay vào thử nghiệm, người ta đã xây dựng một thành phố manơcanh mang tên Survival Town có chứa các hình nộm, quán cà phê... không khác gì cảnh trí thật nhằm tìm ra câu trả lời đơn giản, liệu các loại đồ uống có qua khỏi, an toàn cho con người sau những vụ đánh bom nguyên tử hay không và mức độ ảnh hưởng của nó đến con người như thế nào. Trong đó, người ta cho nổ hai quả bom nguyên tử Shot I và Shot II, một quả có khả năng phát ra nguồn năng lượng tương đương 20kilotons TNT và quả còn lại có sức công phá 30kilotons. Và xa hơn là để đo kiểm mức độ phóng xạ đến môi trường, đặc biệt là nguồn nước và đồ uống. Đáng tiếc những gì thuộc về cuộc thử nghiệm này đã giấu kín như bưng hàng chục năm trời và ngay cả một phần kết luận được đưa ra gần đây cũng làm dư luận bán tín bán nghi. Bằng chứng là Ủy ban Năng lượng Mỹ (AEC) đã quyết định loại bỏ những hộp bia, xô-đa tình nghi bị ảnh hưởng bởi phóng xạ hay đã tiếp xúc với môi trường bức xạ.
Quang cảnh vụ thử nghiệm. |
Cuộc thử nghiệm đã được thực hiện như thế nào?
Báo chí Mỹ gọi những vật dụng dùng trong thử nghiệm là “anh hùng” mặc dù chúng vô tri vô giác. Người ta sử dụng các loại chai lọ, đồ chứa đa dạng để đựng đồ uống thực phẩm, đặt trên mặt đất hay vùi sâu trong lòng đất, chủ yếu là bia, xô-đa, đặt cách bãi thử Ground Zero với cự ly gần nhất dưới 1.000m và xa nhất không quá 2 dặm (3,2km). Kết quả, những sản phẩm đặt gần vụ nổ bom có mức độ “sống sót” cao, không bị đổ, bị vỡ hoặc bị nghiền nát. Điều này dễ hiểu bởi chúng có kích thước nhỏ lại đặt riêng nên tự chúng có thể tự khử được sóng va đập.
Về nhiễm xạ, những chai lọ, bình chứa để ở cự ly gần Ground Zero thì mức độ nhiễm xạ cao nhất nhưng vẫn trong giới hạn cho phép nếu dùng cho mục đích “chữa cháy”. Điều này có nghĩa không gây ảnh hưởng ngắn hạn đến sức khỏe con người, bởi dịch lỏng bên trong được bảo vệ nhờ vỏ chứa nên bức xạ giảm. Riêng về mùi vị không có sự thay đổi đáng kể, vẫn đảm bảo tiêu chuẩn thương phẩm mặc dù “có thay đổi” đôi chút về hương vị.
Các mẫu bia đã được đưa đi thử nghiệm tại 5 trung tâm thí nghiệm có uy tín. Sau khi kết quả được công bố, có nhiều ý kiến trái chiều, nơi thì cho rằng đảm bảo chất lượng thương phẩm nhưng lại đặt trong ngoặc kép, nơi thì cho rằng nó làm cho bia “già đi”, nơi thì “hoàn toàn không dùng được”. Chung quy đều thống nhất dùng cho mục đích “chữa cháy” thì được, còn lâu dài thì không. Đặc biệt, nếu cả một kho chứa lớn để gần nơi nổ bom thì mức độ nhiễm xạ lớn hơn, không thể dùng được cho bất kỳ mục đích gì, kể cả mục đích “chữa cháy” hay cấp cứu tại chỗ và phải được kiểm nghiệm đầy đủ mới được phép lưu thông. Không thỏa mãn với những kết quả trên, những người tham gia thử nghiệm lại tiếp tục gửi đi nhiều nơi để phân tích và cuối cùng vẫn nhận được kết quả tương tự, mùi vị còn nhưng chất lượng và độ an toàn thì không chấp nhận được.
Sản phẩm dùng trong vụ thử Operation Teapot. |
Thấy gì sau vụ thử?
Mặc dù kết quả các mẫu bia, đồ uống trong cuộc thử nghiệm này đã được công bố, song cho đến nay không ai biết chính xác mức độ nguy hiểm của nó như thế nào đối với sức khỏe con người. Viện Nghiên cứu đồ chứa kim loại (CMI) và Viện Nghiên cứu đồ chứa thủy tinh GCMI của Mỹ cho biết, những đồ uống này có thể sử dụng được nhưng họ lại không đưa ra bất kỳ bằng chứng nào có liên quan, nhất là an toàn khi dùng dài kỳ.
Đánh giá về kết luận trên các chuyên gia về an toàn hạt nhân của Mỹ cho rằng, việc không phát hiện thấy những dấu hiệu không an toàn trong đồ uống nhiễm phóng xạ không có nghĩa là không có vấn đề quan ngại, nhất là phơi nhiễm phóng xạ trên thực phẩm. Điều này đã được minh chứng qua thảm họa Chernobyl xảy ra tháng 4/1986 ở Nga nhưng đến nay vẫn còn có hơn 6.000 trường hợp bị ung thư tuyến giáp ở trẻ nhỏ, đây là những người đã từng dùng đồ uống, đặc biệt là sữa mà người ta tình nghi bị phơi nhiễm phóng xạ.
KHẮC NAM (Theo PS/NPR,10/2012)
