Theo nhà vật lý thiên văn Jonathan McDowell, chuyên theo dõi hoạt động của tàu vũ trụ thông qua dữ liệu quỹ đạo công khai, vệ tinh Kosmos 2612 của Nga đã thực hiện thao tác điều chỉnh quỹ đạo vào ngày 16/10, sau đó tiến sát ICEYE-X36. Tuy nhiên, ông lưu ý rằng cần thêm dữ liệu theo dõi để xác nhận chính xác khoảng cách giữa hai vệ tinh.
Vệ tinh Radar ICEYE. (Ảnh: ICEYE)
Ông nhận định, đây có thể là lần tiếp cận đầu tiên thuộc loại này giữa 2 vệ tinh đang hoạt động trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp mà không được ít nhất một chủ sở hữu cho phép.
McDowell cho rằng, nếu thông tin được xác nhận, động thái của Nga sẽ là một bước đi chưa từng có tiền lệ.
Công ty theo dõi không gian LeoLabs cho rằng chuyển động của Kosmos 2612 có dấu hiệu cho thấy đây là một cuộc tiếp cận có chủ đích. Theo dữ liệu tính đến ngày 17/10, vệ tinh Nga cách ICEYE-X36 khoảng 5 km.
ICEYE là công ty công nghệ vũ trụ có trụ sở tại Phần Lan, chuyên vận hành các vệ tinh radar khẩu độ tổng hợp (SAR). Công nghệ này cho phép vệ tinh thu thập hình ảnh mặt đất cả ban đêm lẫn khi thời tiết nhiều mây, mang lại lợi thế đáng kể trong hoạt động giám sát và trinh sát.
Ukraine đã sử dụng hình ảnh do ICEYE cung cấp từ năm 2022. Trong số đó có dữ liệu từ một vệ tinh được mua bằng tiền quyên góp của cộng đồng nhằm hỗ trợ các hoạt động của Ukraine.
Một quan chức Ukraine nói rằng quân đội nước này có hợp tác với ICEYE, nhưng không xác nhận liệu vệ tinh ICEYE-X36 có trực tiếp hỗ trợ Kiev hay không. Vì vậy, chưa thể khẳng định mục tiêu của Nga khi tiếp cận vệ tinh này là nhằm giám sát các hoạt động hỗ trợ Ukraine.
ICEYE-X36 thuộc sở hữu của chi nhánh tại Mỹ của công ty, ICEYE US. Việc vệ tinh này được sử dụng cho mục đích gì trong thời điểm xảy ra vụ tiếp cận vẫn chưa được công bố đầy đủ.
Kosmos 2612 là một trong 6 vệ tinh quân sự Nga được phóng bằng tên lửa Soyuz-2.1b từ sân bay vũ trụ Plesetsk vào tháng 4/2026.
Đến tháng 5, năm vệ tinh trong nhóm này được cho là đã thực hiện các thao tác điều chỉnh quỹ đạo, tiêu tốn đáng kể nhiên liệu, nhằm đưa chúng vào cùng mặt phẳng quỹ đạo với ICEYE-X36. Theo phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), một vệ tinh Nga đã bay qua ở khoảng cách chỉ khoảng 2,5 km vào ngày 26/5.
Các chuyên gia theo dõi không gian sau đó ghi nhận Kosmos 2612 tiếp tục tiến gần ICEYE-X36. Khoảng ngày 12/10, vệ tinh Nga thực hiện một lần đốt động cơ để điều chỉnh quỹ đạo, đưa nó trở lại gần với vệ tinh thương mại về độ cao, độ nghiêng và mặt phẳng quỹ đạo. Khi đó, Kosmos 2612 ở phía sau ICEYE-X36 khoảng 475 km và dần thu hẹp khoảng cách trước khi thực hiện thao tác tiếp cận ngày 16/10.
Nga từng có tiền lệ điều vệ tinh đến gần tàu vũ trụ của quốc gia khác. Năm 2020, các vệ tinh Kosmos 2542 và Kosmos 2543 của Nga đã bám theo một vệ tinh trinh sát của Mỹ.
Theo các nhà phân tích, việc duy trì vệ tinh ở khoảng cách gần có thể cho phép quan sát, chụp ảnh hoặc giám sát mục tiêu. Trong một số trường hợp, hoạt động này còn làm dấy lên lo ngại về khả năng gây nhiễu hoặc can thiệp vào hoạt động của vệ tinh khác. Dù vậy, chưa có bằng chứng được công bố cho thấy Kosmos 2612 đã thực hiện những hành động như vậy đối với ICEYE-X36.
