 Những mẫu thực phẩm trong nghiên cứu là thực phẩm không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng ở các chợ tại Hà Nội. |
Thực phẩm có thể nhiễm bẩn từ khói bụi
Theo kết quả nghiên cứu được thực hiện trong vòng một năm (từ tháng 3/2009 - 3/2010) tại 4 quận trên địa bàn Hà Nội là: Ba Đình, Hoàn Kiếm, Đống Đa và Hai Bà Trưng. Nhóm nghiên cứu lấy danh sách trẻ từ 24-36 tháng tuổi và các mẫu thực phẩm được mua ở chợ/siêu thị dựa trên thực đơn hằng ngày của trẻ tại một số trường mầm non. Kết quả xét nghiệm 12 mẫu thực phẩm tiêu thụ hằng ngày của nhóm tuổi này cho thấy cho dù được rửa, sơ chế sạch sẽ trước khi nấu thì hàm lượng kim loại tồn dư trong thực phẩm vẫn còn cao quá ngưỡng cho phép của Bộ Y tế. Theo đó, kết quả phân tích cho thấy, tình trạng ô nhiễm chì cao nhất ở rau muống và thịt heo (5/8 mẫu nhiễm chì), sau đó đến gạo (5/12 mẫu). Tôm, cam và quýt có 1/4 số mẫu vượt quá tiêu chuẩn cho phép về hàm lượng chì. Về chỉ tiêu kim loại nặng Cadmi, thực phẩm vượt quá quy định cho phép của Bộ Y tế nhiều nhất là gạo (3/12 mẫu), thịt heo 2/8 mẫu, thịt bò 2/4 mẫu. Theo quy định của Bộ Y tế, giới hạn chì tối đa trong các loại quả là <= 0,1mg/kg, ngũ cốc - đậu <= 0,2mg/kg... Nếu vượt quá hàm lượng này đều gây ảnh hưởng nhiều tới sức khỏe người dùng. Thông tin trên đã làm không ít bậc phụ huynh lo lắng. Trả lời về vấn đề này, TS. Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết, số liệu trên được đưa ra tại “Hội nghị khoa học toàn quốc - Hội Y tế công cộng Việt Nam lần thứ 7” vừa tổ chức. Tuy nhiên, đây là kết quả nghiên cứu thăm dò bước đầu về khẩu phần ăn của trẻ trong độ tuổi 24-36 tháng. Hơn nữa, đây chỉ là những mẫu thực phẩm nhỏ, lấy tại các chợ, siêu thị, không có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, chưa kể hàng hóa bán tại chợ còn ô nhiễm khói bụi nên kết quả này chưa khẳng định điều gì. Nghiên cứu này chỉ là thăm dò yếu tố nguy cơ, không mang tính đại diện.
Thực phẩm không nguồn gốc vẫn tràn lan ở các chợ
Trước những thông tin trên, phóng viên báo SK&ĐS đã tiến hành khảo sát tại một số chợ trên địa bàn Hà Nội. Kết quả cho thấy, hầu hết tại các cửa hàng rau, củ, hoa quả khi được hỏi về nguồn gốc đều trả lời chung chung, mập mờ, đặc biệt là các cửa hàng bán rau củ. Các chủ hàng khi được hỏi đều khẳng định rằng rau, củ đảm bảo chất lượng, được lấy từ các chợ đầu mối nhưng khi phóng viên gặng hỏi cho xem giấy tờ chứng minh nguồn gốc thì đều bị lảng tránh, thậm chí tỏ thái độ rất khó chịu.
 Thực phẩm được bày bán ngay dưới đất rất dễ bị ảnh hưởng bởi khói xe và bụi bẩn. |
Quan sát thực tế, chúng tôi còn nhận thấy thực phẩm được bảo quản rất sơ sài, mất vệ sinh. Tại chợ tạm trên đường Kim Giang, thịt lợn được bày bán trên những chiếc bàn gỗ mốc meo, cửa hàng nào vệ sinh hơn thì trải thêm một lớp ni lông lên trên. Các quầy rau để ngay dưới mặt đường, không hề được che đậy, trong khi con đường này luôn tấp nập phương tiện đi qua và đầy khói bụi. Điều này không chỉ xảy ra tại chợ tạm trên đường Kim Giang mà diễn ra ở rất nhiều chợ.
Trao đổi với phóng viên báo SK&ĐS, TS. Nguyễn Thị Lâm cho biết, mặc dù những thống kê trên chỉ là nghiên cứu nhỏ lẻ và thực phẩm lấy ngẫu nhiên từ các chợ/siêu thị chứ không phải lấy mẫu tại các bếp ăn của trường mầm non. Nhưng nguồn thực phẩm tại các chợ đôi khi không rõ nguồn gốc nên hiện tượng nhiễm độc kim loại nặng trong thực phẩm là khó tránh khỏi. Đặc biệt, với tình trạng đô thị hóa hiện nay, thực phẩm như thịt gia cầm, gia súc dễ nhiễm khói bụi từ các công trình xây dựng, phương tiện giao thông, nguồn nước, nguồn đất ô nhiễm dẫn đến nguồn thực phẩm mất an toàn.
Như vậy, vấn đề mấu chốt ở đây là người tiêu dùng cần lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, đã được kiểm duyệt, bởi lẽ bằng mắt thường khó có thể phân biệt được thực phẩm có đảm bảo chất lượng hay không. Chỉ có như vậy người tiêu dùng mới có thể loại trừ được những mối nguy cơ tiềm ẩn từ thực phẩm không đảm bảo chất lượng đối với sức khỏe của bản thân, gia đình và đặc biệt là đối với trẻ em - thế hệ tương lai của đất nước.
Anh Tuấn