Vệ sinh nhà cửa đúng cách để giảm lây truyền bệnh truyền nhiễm

Tay chân miệng gia tăng, cha mẹ cần làm gì để bảo vệ trẻ khỏi nguồn lây?

SKĐS - Tay chân miệng đang có xu hướng gia tăng. Cha mẹ cần biết cách phòng bệnh và bảo vệ trẻ khỏi nguy cơ lây bệnh dưới đây.

Dịch bệnh truyền nhiễm còn phức tạp

Trong bối cảnh dịch bệnh trên thế giới diễn biến phức tạp, toàn cầu hóa ngày càng phát triển, tình trạng ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu, thiên tai, lụt bão, đô thị hóa và di dân gia tăng làm cho các đợt bùng phát dịch bệnh ngày càng gia tăng

Việt Nam có khí hậu nhiệt đới gió mùa, cùng với tình trạng mưa lũ, ngập úng và biến đổi khí hậu tạo điều kiện thuận lợi cho một số tác nhân gây bệnh phát triển, lây lan.

Trong kế hoạch phòng, chống bệnh truyền nhiễm năm 2026, Bộ Y tế tiếp tục yêu cầu tăng cường giám sát, chủ động phòng chống dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm và duy trì Chương trình Tiêm chủng mở rộng.

Một số bệnh truyền nhiễm thường gặp như cúm, sởi, nhiễm virus hợp bào hô hấp (RSV), tay chân miệng, ho gà, thủy đậu… vẫn cần được chủ động phòng ngừa. Trong đó, các bệnh có vaccine phòng bệnh càng cần được chú trọng tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch.

Bên cạnh tiêm chủng, vệ sinh môi trường và giữ không gian sống sạch, thông thoáng… cần được duy trì thường xuyên là một trong những việc đơn giản góp phần hạn chế nguồn lây nhiễm, bảo vệ sức khỏe. Bộ Y tế cũng đã yêu cầu các địa phương chủ động bảo đảm vệ sinh môi trường, nước sạch, phòng tránh nguy cơ ô nhiễm và dịch bệnh trong mùa mưa lũ năm 2026.

Trong sinh hoạt hằng ngày, nhiều bề mặt và vật dụng trong nhà liên tục được chạm vào. Nếu không được làm sạch, chất bẩn và tác nhân gây bệnh có thể lưu lại trên các vị trí này. Khi bàn tay tiếp xúc với những bề mặt này rồi chạm lên mắt, mũi, miệng hoặc tiếp xúc với thực phẩm, nguy cơ đưa tác nhân gây bệnh vào cơ thể có thể tăng lên.

Đặc biệt, khi gia đình có người mắc bệnh truyền nhiễm, việc vệ sinh những bề mặt thường xuyên tiếp xúc càng cần được chú ý và thực hiện các biện pháp phòng bệnh theo hướng dẫn của cơ quan y tế.

Những khu vực cần được vệ sinh thường xuyên

Các bề mặt tiếp xúc thường xuyên

Tay nắm cửa, công tắc, vòi nước, mặt bàn, ghế, lan can, điều khiển từ xa… được các thành viên trong nhà sử dụng nhiều cần lau sạch thường xuyên. Trong đó, mặt bàn bếp cần được chú ý hơn vì đây là nơi trực tiếp tiếp xúc với thực phẩm trong quá trình sơ chế. Thịt sống, rau củ và thức ăn có thể để lại chất bẩn trên bề mặt. Vì vậy, nên làm sạch mặt bàn trước và sau khi chuẩn bị thức ăn.

Nhà vệ sinh và phòng tắm

Bồn cầu, bồn rửa, vòi sen, bồn tắm, nền nhà và các khe kẽ cần được làm sạch định kỳ ngăn ngừa sự tích tụ nấm mốc và vi khuẩn sinh sôi. Sau khi tắm, nên mở cửa hoặc bật quạt thông gió để hơi ẩm thoát ra ngoài. Những vị trí có nước đọng cần được lau khô, hạn chế để môi trường ẩm kéo dài.

Các sản phẩm vệ sinh cá nhân như bàn chải đánh răng, dao cạo và bông tắm cần được bảo quản ở nơi khô ráo, sạch sẽ để tránh nhiễm khuẩn. Đồng thời cần giặt thường xuyên, thay định kỳ để hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và nấm mốc.

Ga giường, thảm và đồ dùng bằng vải

Ga giường, vỏ gối, chăn, thảm, rèm cửa và đồ nội thất bọc vải dễ tích tụ tế bào chết, bụi bẩn, dầu, mồ hôi… Những chất này tích tụ lâu ngày có thể làm không gian sống kém vệ sinh. Việc thay, giặt thường xuyên, có thể giặt bằng nước nóng mỗi tuần để hạn chế sự tích tụ của bụi bẩn và vi khuẩn.

Với thảm không thể giặt, có thể hút bụi thường xuyên bằng thiết bị phù hợp. Những đồ đạc không sử dụng nên được cất gọn trong tủ hoặc hộp kín để giảm nơi tích tụ bụi và giúp việc vệ sinh thuận tiện hơn.

Điều hòa, quạt và thiết bị lọc không khí

Bộ lọc của điều hòa và các thiết bị xử lý không khí có thể tích tụ bụi nếu không được vệ sinh trong thời gian dài. Vì vậy, cần kiểm tra, vệ sinh hoặc thay bộ lọc theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Cánh quạt, cửa gió và những vị trí lưu thông không khí cũng cần được lau dọn định kỳ để hạn chế bụi tích tụ, phát tán trong phòng.

Bếp và tủ lạnh

Các thiết bị như bếp, lò nướng, lò vi sóng, máy hút mùi… cần được vệ sinh thường xuyên để loại bỏ dầu mỡ, cặn thức ăn và bụi bẩn.

Tủ lạnh nên được kiểm tra định kỳ, loại bỏ thực phẩm hỏng và lau sạch những vị trí bị đổ thức ăn hoặc nước. Việc vệ sinh giúp khu vực bảo quản thực phẩm sạch hơn, vừa hạn chế chất bẩn tích tụ.

Cách vệ sinh để hạn chế phát tán bụi và tác nhân gây bệnh

Khi vệ sinh nhà cửa, một sai lầm thường gặp là mọi người dùng chổi hoặc dụng cụ khô dễ khiến cho bụi bị khuấy lên và phát tán trở lại không khí. Người dân nên ưu tiên khăn lau ẩm hoặc cây lau nhà ướt để giữ bụi tốt hơn.

Lưu ý mở cửa hoặc sử dụng hệ thống thông gió phù hợp trong quá trình vệ sinh để không gian được lưu thông. Với thảm, khe kẽ hoặc những vị trí khó tiếp cận, sử dụng máy hút bụi đúng cách có thể giúp loại bỏ bụi hiệu quả.

Những khu vực ẩm như nhà tắm, cần chú ý làm khô sau khi sử dụng. Các góc khuất như gầm giường, nóc tủ, phía sau tủ lạnh cũng nên được vệ sinh định kỳ bởi đây là những nơi bụi dễ tích tụ.

Nếu trong nhà có người mắc bệnh truyền nhiễm, cần tăng cường vệ sinh những bề mặt thường xuyên tiếp xúc và tuân thủ hướng dẫn phòng bệnh phù hợp. Người thực hiện vệ sinh cũng cần chú ý rửa tay sau khi dọn dẹp và trước khi ăn.

Khi sử dụng chất tẩy rửa, cần đọc kỹ hướng dẫn trên nhãn, sử dụng đúng mục đích và không tự ý trộn các loại hóa chất với nhau. Hóa chất tẩy rửa cần được bảo quản an toàn, ngoài tầm với của trẻ nhỏ. Mọi người có thể sử dụng những hỗn hợp đơn giản gồm nước, giấm, vài giọt tinh dầu để làm sạch nhà cửa tự nhiên.

Chủ động phòng bệnh bằng tiêm vaccine đầy đủ, đúng lịch

Theo khuyến cáo của Cục phòng bệnh (Bộ Y tế), vệ sinh môi trường sống cần thực hiện đồng thời với vệ sinh cá nhân. Sau khi sử dụng nhà vệ sinh, vệ sinh nhà cửa hoặc xử lý rác và trước khi ăn, cần rửa tay bằng xà phòng… và nên tạo thành thói quen thường xuyên.

Trong bối cảnh nhiều dịch bệnh diễn biến phức tạp, việc tiêm chủng càng trở nên quan trọng để bảo vệ sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Những bệnh truyền nhiễm đã có vaccine phòng bệnh, mọi người nên tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch để chủ động tạo miễn dịch và giảm nguy cơ mắc bệnh.

Đến nay đã có hơn 50 bệnh truyền nhiễm đã có vắc xin phòng bệnh cho trẻ em và người lớn. Bộ Y tế cho biết tiêm chủng đã góp phần làm giảm đáng kể tỷ lệ mắc và tử vong do nhiều bệnh truyền nhiễm tại Việt Nam. Chương trình tiêm chủng mở rộng tiếp tục được duy trì, đồng thời đưa vào thêm nhiều loại vaccine để bảo vệ sức khỏe người dân.

Danh mục vaccine trong Chương trình tiêm chủng mở rộng được Bộ Y tế quy định theo từng bệnh, đối tượng và lịch tiêm. Trẻ em cần được tiêm các vaccine theo lịch; trường hợp tiêm chưa đủ hoặc chậm lịch nên tiêm bù phù hợp với sự hỗ trợ của nhân viên y tế. Những biện pháp này góp phần giảm gánh nặng chi phí chăm sóc y tế, giảm thời gian và công sức của gia đình.

6 việc nên làm thường xuyên để giảm nơi muỗi sinh sản gây bệnh sốt xuất huyết

SKĐS - Sốt xuất huyết có thể bắt nguồn từ những “ổ” muỗi ngay trong nhà. Vệ sinh nơi ở sẽ giảm nơi muỗi sinh sản gây lây truyền bệnh.