Tại cuộc họp Giao ban trực tuyến về công tác phòng chống dịch cuối tuần vừa qua, cũng như qua thị sát thực tế từ vùng có ca bệnh tiêu chảy cấp tại TP. Hồ Chí Minh, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cho rằng, tất cả các dịch bệnh như tiêu chảy cấp, dịch tả, tay-chân-miệng... đều do môi trường, nguồn nước và thực phẩm, thói quen sinh hoạt không vệ sinh gây ra. Do đó, người dân cần phải luôn có ý thức phòng chống dịch bệnh, tự bảo vệ mình trước nguy cơ của dịch bệnh.
Nguy cơ dịch bệnh từ cầu tiêu ao cá!
Từ đầu năm đến nay, toàn quốc ghi nhận hơn 300.000 ca tiêu chảy, trong đó có 5 trường hợp tử vong. Theo thống kê của Trung tâm Y tế dự phòng TP. Hồ Chí Minh, từ đầu năm đến nay thành phố đã ghi nhận 3.500 ca tiêu chảy, giảm 33% so với cùng kỳ năm trước nhưng đáng chú ý là đã xuất hiện hai chùm ca bệnh tiêu chảy cấp tại huyện Bình Chánh trong tháng 7 đã làm 2 trẻ tử vong. Các trường hợp tử vong này xảy ra tại những địa phương có điều kiện vệ sinh kém, nước ao hồ tù đọng, cầu tiêu đặt trên ao cá, rác thải không được thu gom và thiếu nước sạch. Qua kiểm tra, phát hiện các nguồn nước sạch ở đây có rất ít chất clo dư và còn chứa một lượng đáng báo động vi khuẩn.
Theo ông Nguyễn Huy Nga - Cục trưởng Cục Quản lý môi trường y tế, Bộ Y tế, mỗi ngày cả nước có hàng nghìn tấn phân thải ra môi trường, có khoảng 5 triệu người phóng uế ra môi trường. Đây là nguy cơ khiến dịch tiêu chảy luôn đe dọa. Hậu quả trước mắt của việc phóng uế bừa bãi, nhất là ở nông thôn đã được thể hiện rất rõ ở kết quả kiểm tra chất lượng nước. Ông Nga cho biết thêm, chỉ có 43% mẫu nước sinh hoạt và ăn uống ở nông thôn đạt tiêu chuẩn, còn lại đều nhiễm vi khuẩn, tạp chất... Ngân sách đã bỏ ra hàng chục tỷ đồng để xây dựng các trạm cấp nước nông thôn, tuy nhiên có tới 40% công trình hoạt động kém hiệu quả, thậm chí là không hoạt động. Kết quả kiểm tra của Cục Quản lý môi trường, Bộ Y tế, đến tháng 6/2014, cơ quan này đã kiểm tra, lấy mẫu 1.722 cơ sở cấp nước có công suất trên 1.000m3/ngày đêm, trong đó số lượng không đạt chỉ tiêu lý hóa chiếm khoảng 18% và không đạt chỉ tiêu vi sinh 6%.
Tại TP. Hồ Chí Minh còn có đến 3 nhà máy cung cấp nước trên 1.000m3/ngày đêm không đạt tiêu chuẩn vì có hàm lượng mangan và sắt cao hơn mức độ cho phép. Bên cạnh đó, ở một số nhà máy khác có hàm lượng clorua không đạt chỉ tiêu ở cuối nguồn nước, có chỗ như khu vực quận 8, cơ quan chức năng lại không tìm thấy clorua.
Cần tăng cường ý thức vệ sinh cá nhân
Cuối tuần qua, Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh đã công bố kết quả lấy mẫu môi trường và thực phẩm ở chợ và khu vực xảy ra ổ dịch tại huyện Bình Chánh cho thấy, kết quả xét nghiệm nuôi cấy và PCR phát hiện mẫu ốc bươu ở ổ dịch thuộc huyện Bình Chánh, TP. Hồ Chí Minh đã cho dương tính V.cholera O1 týp huyết thanh Inaba. Vi khuẩn này đã gây dịch tả tại Việt Nam năm 2007 trên 24 tỉnh, thành phố với hàng nghìn người mắc bệnh. PGS.TS. Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh cho rằng, hiện nay đang là mùa mưa, thời điểm của chu kỳ phát sinh, bùng phát các loại bệnh truyền nhiễm ở khu vực phía Nam, nên các ổ dịch cần được phát hiện, giám sát dịch tễ kịp thời. Khi có ổ dịch, các cơ sở cần báo ngay cho cơ quan y tế địa phương và Viện Pasteur TP. Hồ Chí Minh để tiến hành xét nghiệm, điều tra dịch tễ.
Khi đến kiểm tra trực tiếp tại các ổ dịch tiêu chảy cấp tại TP. Hồ Chí Minh vừa qua, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến nêu yêu cầu trước hết, công tác phòng bệnh phải tiên phong. Cần tăng cường ý thức vệ sinh cá nhân, đặc biệt là đối với trẻ em, sử dụng nguồn nước sinh hoạt cần bảo đảm vệ sinh... Qua thực tế kiểm tra các ổ dịch và kết quả xét nghiệm các mẫu bệnh phẩm ở huyện Bình Chánh, TP. Hồ Chí Minh cho thấy, yếu tố môi trường sinh sống, nguồn nước bị ô nhiễm, hành vi, thói quen không bảo đảm vệ sinh... là nguyên nhân chính gây bệnh tiêu chảy và nhiều loại bệnh khác. Do đó, chính quyền địa phương và ngành y tế phải tổ chức chủ động phun xịt hóa chất khử khuẩn, tuyên truyền hành vi chủ động phòng, chống dịch bệnh trong người dân. Sắp tới, Cục Quản lý môi trường y tế sẽ có công văn gửi UBND các tỉnh, thành phố yêu cầu chỉ đạo các sở, ngành liên quan, thực hiện giám sát định kỳ nguồn nước mà người dân đang sử dụng trong sinh hoạt.
Bộ Y tế khuyến cáo, để phòng tránh các dịch bệnh, nhất là bệnh về đường tiêu hóa có hiệu quả, người dân cần ăn chín, uống sôi, giữ gìn vệ sinh môi trường sạch sẽ...
Bảo Nguyên
