Tại nhiều bệnh viện lâu nay tồn tại một thực tế khó tin, đó là sẵn sàng đầu tư hệ thống các máy móc thiết bị rất đắt tiền phục vụ cho công tác xét nghiệm, chẩn đoán hình ảnh hoặc để phục vụ điều trị trị giá đến hàng tỷ đồng nhưng lại sơ ý bỏ qua những vật dụng rất đơn giản để làm vệ sinh bệnh viện có khi chỉ đáng giá vài trăm nghìn đồng. Thực tế này không biết sẽ tồn tại đến bao giờ nếu như lãnh đạo các bệnh viện vẫn tiếp tục thờ ơ với "chuyện bếp núc" của đơn vị mình?
40 năm vẫn... không ngừng chạy
Theo điều tra của Cục Quản lý Khám chữa bệnh (Bộ Y tế) về thực trạng công tác vệ sinh bệnh viện (VSBV) cho thấy, hầu hết các bệnh viện (BV) được xây dựng từ những năm 1950, tuổi trung bình trên 40 năm, cơ sở vật chất đã xuống cấp. Nhân lực làm vệ sinh thiếu trầm trọng, đa số hộ lý được BV tuyển thẳng vào làm vệ sinh chưa được đào tạo về VSBV, một số BV phải thuê công ty vệ sinh công nghiệp, chủ yếu làm việc trong giờ hành chính, không có người làm vệ sinh vào ban đêm. Phương tiện làm VSBV thô sơ, hóa chất sử dụng chủ yếu là xà phòng. Đó là chưa kể các chương trình, tài liệu về vệ sinh, chống nhiễm khuẩn bệnh viện chưa được cập nhật, thiếu hướng dẫn chuẩn. Khái niệm về VSBV cũng mới được quan tâm một cách đầy đủ thay cho khái niệm chống nhiễm khuẩn bệnh viện như trước đây.
BS. Nguyễn Huy Thắng, Giám đốc BV Gang thép Thái Nguyên chia sẻ: Cho đến giờ, hệ thống máy giặt công nghiệp và máy hấp sấy tiệt trùng đang được BV sử dụng đã có tuổi thọ gần 40 năm và khá đơn sơ. Hai công trình lò đốt chất thải rắn và hệ thống xử lý chất thải lỏng được xây dựng từ năm 1995 cũng đã xuống cấp và không còn phù hợp. Mô hình VSBV là mô hình truyền thống, vệ sinh ngoại cảnh thì bằng chổi tre, vệ sinh buồng bệnh bằng chổi chít còn lau phòng bằng... chăn chiên. Hóa chất sử dụng cho công tác VSBV chủ yếu là xà phòng, cồn iốt loãng hoặc cồn trắng 70 độ. BS. Thắng cũng thẳng thắn thừa nhận rằng vẫn còn nhiều cán bộ viên chức của BV vẫn chưa nhận thức hết tầm quan trọng của công tác VSBV nên việc thực hiện không đến nơi đến chốn.
*5,7% bệnh nhân bị nhiễm khuẩn bệnh viện Kết quả cuộc điều tra vừa được Cục Quản lý khám chữa bệnh thực hiện tại 19 bệnh viện cho thấy, trong số trên 9.345 bệnh nhân được điều tra, có 535 bệnh nhân bị nhiễm khuẩn bệnh viện, chiếm 5,7%. Các thủ thuật chăm sóc có nguy cơ dẫn đến nhiễm khuẩn từ bệnh viện (NKBV) là mở khí quản, thở máy, đặt nội khí quản, thở ôxy, đặt ống thông tiểu, đặt ống thông tĩnh mạch trung tâm, các ca phẫu thuật có thời gian phẫu thuật kéo dài. Linh Chi |
Cùng nỗi trăn trở với người đồng nghiệp ở khu gang thép Thái Nguyên, BS. Hà Quốc Phòng, Phó Giám đốc BVĐK tỉnh Thái Bình cũng cho biết: Ngay tại Khoa chống nhiễm khuẩn của BV mà còn chưa có đủ bồn rửa tay, chưa có tường cách ly các khu vực bẩn - sạch, chưa có máy giặt quần áo riêng cho nhân viên cũng như hệ thống bàn là, là hơi. Còn khu phẫu thuật, nơi có nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn bệnh viện thì lại chưa được trang bị buồng riêng để khử khuẩn và xử lý dụng cụ. BV có quy mô hơn 400 giường bệnh nhưng luôn quá tải đến hàng nghìn bệnh nhân nên các hộ lý không thể đảm nhiệm hết việc VSBV nên BV đã phải bỏ tiền ra thuê các nhân viên công ty vệ sinh vào làm. Tuy nhiên chi phí cho công tác này cũng rất tốn kém và không phải đơn vị nào cũng đủ khả năng tài chính để duy trì.
Tiến tới mô hình bệnh viện xanh - sạch - đẹp
Nhằm đánh giá thực trạng công tác vệ sinh, chống nhiễm khuẩn trong BV và áp dụng mô hình thí điểm về vệ sinh và hướng dẫn vệ sinh, Cục Quản lý khám chữa bệnh và Quỹ Unilever Việt Nam đã bắt tay vào triển khai dự án Tăng cường vệ sinh bệnh viện. Trong năm 2007, dự án được thực hiện tại 13 BV với tổng kinh phí thực hiện là 2,6 tỷ đồng đã thu được những kết quả khả quan. Dự án đã cung cấp các dụng cụ, hóa chất thiết yếu phục vụ công tác vệ sinh BV như xe vệ sinh chuyên dụng, máy cọ sàn nhà, máy sấy, bồn rửa, dung dịch sát khuẩn tay. Các hộ lý được đào tạo về vệ sinh bệnh viện. Từ kết quả đó, từ nay đến tháng 3/2009, Dự án tiếp tục được triển khai tại 9 bệnh viện trong cả nước với nhiều hoạt động như đánh giá hiện trạng vệ sinh tại các bệnh viện; đào tạo kiến thức, kỹ năng về vệ sinh, chống nhiễm khuẩn cho các bác sỹ, hộ lý, y tá; phát động chiến dịch rửa tay; cung cấp các dụng cụ thiết yếu để phòng chống nhiễm khuẩn bệnh viện.
ThS. Phạm Đức Mục, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám chữa bệnh cho biết: hiện nay có một tỷ lệ không nhỏ nhiễm khuẩn từ bệnh viện với khoảng 5-10% số lượng bệnh nhân nhập viện. Tỷ lệ này còn kéo theo cả sự gia tăng nguy cơ kháng thuốc đang là vấn đề được đặt lên hàng đầu trong công tác điều trị hiện nay. Điều này cho thấy chúng ta cần phải xem xét lại công tác VSBV vẫn được bỏ ngỏ bấy lâu nay. Đặc biệt ở các bệnh viện tuyến tỉnh và trung ương, là nơi luôn xảy ra tình trạng quá tải bệnh nhân và cũng là những nơi thực hiện các phẫu thuật cấp cứu, ngoại, sản, tiết niệu, chấn thương chỉnh hình... Do đó, dự án không chỉ mang lại những giá trị về vật chất mà còn tiếng chuông cảnh báo sự nhận thức của mỗi cán bộ, nhân viên y tế, đặc biệt là các cấp lãnh đạo. Làm cho môi trường bệnh viện xanh - sạch - đẹp là điều hoàn toàn có thể và nằm trong tầm tay chúng ta.
Hạ Hiền