Sau khi hợp nhất y tế Hà Tây với y tế Hà Nội có quá nhiều việc phải làm như tiến hành ổn định bộ máy, tổ chức, hoàn thiện về các cơ sở hạ tầng, vật chất... Thế nhưng, ngay sau khi hợp nhất, ngành y tế Thủ đô đã tiến hành thanh kiểm tra về vệ sinh môi trường (VSMT), an toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) trên địa bàn xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất nhằm chủ động phòng chống các dịch bệnh có thể xảy ra, đảm bảo và nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Về "ổ dịch" cũ
Trong đợt bùng phát dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm gần đây nhất, xã Hữu Bằng, huyện Thạch Thất, TP.Hà Nội được coi là một ổ dịch lớn với 229 người mắc tiêu chảy cấp, 30 trường hợp dương tính với phẩy khuẩn tả. Tuy nhiên, theo chân đoàn kiểm tra, khảo sát môi trường tại xã Hữu Bằng mới thấy rõ được nguyên nhân của dịch bệnh nơi đây. Khi nghe có " đoàn" y tế về kiểm tra môi trường ổ dịch, công tác "dọn" vệ sinh được tăng cường một cách triệt để. Những chiếc xe hút chất thải nằm hoen gỉ lâu ngày, nay được huy động tối đa. Ngay sát cổng ra vào khu di tích đình chùa xã Hữu Bằng, hai nhân viên thu dọn vệ sinh đang tích cực thu gom rác thải từ đống bùn rác nhớp nhúa và rất khó ngửi vừa được vớt từ dưới ao Sen lên. Bà Phan Thị Nhỡ (77 tuổi ở thôn Đông) cho biết, "tiếng là ao Sen nhưng thực chất đây là nơi tồn đọng, chứa nước thải, chất thải của cả làng. Ao ô nhiễm lắm, đến bèo còn chẳng sống nổi nữa là sen. Sau đợt dịch, chính quyền xã chỉ nhắc nhở người dân giữ gìn vệ sinh nhà cửa chứ chưa quan tâm đến vệ sinh chung như ao Sen, thu gom rác thải hằng ngày...". Lý giải về việc này, một cán bộ xã cho biết, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương và Trung tâm y tế dự phòng Hà Tây (trước đây) đã lấy mẫu nước ao Sen này xét nghiệm cho kết quả âm tính với phẩy khuẩn tả nên dịch không lây lan được?
Giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng huyện Thạch Thất, Trịnh Duy Ưng phân tích về nguyên nhân dịch tiêu chảy cấp nguy hiểm bùng phát là do, người dân vẫn có thói quen đi đại tiện ngoài đồng. Mặc dù, ở Hữu Bằng có đến 90% hộ gia đình làm nghề kinh doanh, buôn bán và làm nghề mộc với mức thu nhập hàng chục triệu đồng/tháng nhưng rất ít hộ dân có nhà vệ sinh. Những gia đình có nhà tiêu hợp vệ sinh thì lại thoát nước thải, chất thải vào thẳng cái ao của làng. Sáng sáng, người dân trong làng đua nhau ra cánh đồng để... cùng nhau giải quyết “nỗi buồn”. Rất hồn nhiên, ở khu vực gần thì trẻ con, người già; khu giữa thì những người trung tuổi, còn xa hơn là các trai gái trẻ. Giấy vệ sinh vứt trắng đồng. Người ngồi nhấp nhô nên làng Hữu Bằng lâu nay vẫn được mệnh danh là "làng nhấp nhô".
Khó khăn của Hữu Bằng hiện nay là thiếu nước sạch để dùng, nhiều gia đình ở trong xóm khoan giếng sâu tới hơn 30-40m mà cũng chẳng có nước... Hiện nay nhà máy nước thôn Hữu Bằng chỉ cung cấp nước cho khoảng 50% hộ dân. Số còn lại phải dùng nước giếng khoan và mua nước ở nơi khác chuyển đến với giá 30.000đồng/m3. Để tiết kiệm, nhiều nhà vẫn lấy nước từ chiếc giếng cạn ngay cạnh ao Sen về sử dụng hằng ngày.
Đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra về ATVSTP, VSMT
Ông Phan Lạc San, Bí thư Đảng ủy xã Hữu Bằng cho biết, việc xử lý môi trường tại xã Hữu Bằng hiện gặp rất nhiều khó khăn bởi vì không chỉ phải xử lý khí, rác thải mà còn phải xử lý cả nguồn nước thải. Hiện tại, xã đã có dự án xử lý nước thải và đang xây dựng quy chế môi trường xã. Đặc biệt, xã đang chờ phê duyệt dự án xây dựng 4 nhà vệ sinh công cộng tại các thôn Miễu, thôn Bàn, thôn Đình và thôn Giếng với tổng vốn đầu tư vào khoảng 700 triệu đồng cho mấy chục ngăn hố xí theo tiêu chuẩn 4 ngăn... Tuy nhiên, theo quan sát chúng tôi được biết, chẳng riêng gì người dân mà ngay tại trụ sở UBND xã Hữu Bằng mặc dù có nhà vệ sinh nhưng không có hệ thống xử lý nên các loại chất thải đều được chạy thẳng ra khoảng đất ngay cạnh trụ sở UBND xã, gây mất vệ sinh môi trường.
Trước thực trạng trên, ThS. Nguyễn Khắc Hiền, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, thiếu nhà vệ sinh đang là tình trạng chung ở các huyện thuộc Hà Tây trước kia. Theo thống kê, cả tỉnh đang có 30% gia đình không có nhà vệ sinh hoặc có nhưng không đạt chuẩn cho nên tồn tại rất nhiều nguy cơ gây bệnh. Do đó, trong thời gian tới chúng tôi sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát về công tác phòng chống dịch cũng như đảm bảo ATVSTP, VSMT trên từng địa bàn. Cùng chung vấn đề, PGS.TS. Lê Anh Tuấn, Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết thêm, sau khi hợp nhất với sự gia tăng về diện tích, dân số sẽ có sự chênh lệch về cung ứng dịch vụ khám chữa bệnh cho người dân trên từng địa bàn. Để người dân được thụ hưởng các dịch vụ có chất lượng cần phải có sự quy hoạch và nâng cấp dần các tuyến khám chữa bệnh. Đồng thời, đẩy mạnh xã hội hoá về công tác y tế và từng bước đầu tư, giãn tiến độ phát triển dịch vụ y tế về phía Tây thành phố, tạo ra sự phát triển và cân đối giữa các vùng miền. Ngoài ra, cần phải thắt chặt, đẩy mạnh công tác thanh, kiểm tra về ATVSTP, VSMT nhằm khống chế các dịch bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân trên địa bàn thủ đô.
Bài và ảnh: Hoàng Anh