Giữa không gian thanh bình của núi rừng miền Tây xứ Thanh, bản Bút, xã Nam Xuân (Thanh Hóa) hiện ra với những nếp nhà sàn gỗ cổ kính của đồng bào Thái.
Đến đây, du khách không chỉ dừng chân nghỉ ngơi hay thưởng thức cơm lam, gà đồi, mà còn tìm thấy một khoảng lặng rộn ràng tiếng khung cửi lách cách, nơi dệt nên những sắc màu thổ cẩm đã gắn bó với người dân qua nhiều thế hệ.
Thế hệ trẻ cũng đang được truyền nghề để gìn giữ nét văn hóa địa phương. Ảnh: Gia Hân.
Từ những món đồ sinh hoạt quen thuộc như quần áo hay khăn piêu, thổ cẩm bản Bút nay bước vào các không gian homestay phục vụ du lịch cộng đồng. Chiếc vỏ gối, tấm rèm cửa, đệm ngồi hay túi vải dệt tay tỉ mỉ không chỉ làm đẹp thêm căn nhà sàn mà còn đem đến cho du khách trải nghiệm chân thực về nét văn hóa bản địa.
Đằng sau mỗi sản phẩm là sự kiên trì và tỉ mỉ của những thợ dệt giàu kinh nghiệm. Bà Lương Thị Nhã (75 tuổi), người học dệt từ năm 7 tuổi cho biết, công việc đòi hỏi sự chính xác từ khâu mắc sợi, phối màu đến tạo hoa văn.
Bà Lương Thị Nhã chia sẻ rằng công việc đòi hỏi sự chính xác từ khâu mắc sợi, phối màu đến tạo hoa văn. Ảnh: Gia Hân.
Thuộc lòng từng quy luật và tỉ mẫn điều chỉnh từng sợi chỉ, người Thái nơi đây coi dệt thổ cẩm không chỉ là tạo ra vật dụng hằng ngày, mà còn là cách gìn giữ giá trị văn hóa của dân tộc mình, truyền lại cho con cháu kỹ thuật dệt và những hoa văn mà các thế hệ trước đã dày công vun đắp.
Nghề dệt thổ cẩm bản Bút cũng đã được UBND tỉnh Thanh Hóa công nhận là nghề truyền thống từ năm 2021.
Đường nét hoa văn rất tinh xảo của thổ cẩm. Ảnh: Gia Hân.
Hoạt động du lịch cộng đồng phát triển từ năm 2020 đã mở ra lối đi mới cho thổ cẩm. Với 5 hộ làm homestay, mỗi năm bản Bút đón khoảng 10.000 - 15.000 lượt khách tham quan, tạo đầu ra ổn định cho các sản phẩm thủ công và mang lại nguồn thu nhập cho người dân địa phương.
Những chiếc khăn thổ cẩm với nhiều màu sắc. Ảnh: Gia Hân.
Theo ông Hoàng Mạnh Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Xuân, việc đưa thổ cẩm vào không gian lưu trú giúp gia tăng giá trị sử dụng cho sản phẩm và quảng bá nét đẹp văn hóa.
Thời gian tới, xã định hướng tiếp tục gắn phát triển du lịch với bảo tồn nghề dệt, nâng cao chất lượng, đa dạng mẫu mã và đẩy mạnh kết nối với các đơn vị lữ hành để thổ cẩm trở thành sinh kế bền vững.
