Sau bão, trời miền Trung đã hửng nắng. Chúng tôi về nhiều miền quê của 2 tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế và thấy rằng, dù đâu đi nữa thì cứ sau mỗi đận bão lũ, nông dân vẫn là người chịu thiệt nhiều nhất. Bão số 4 dù đã qua nhưng hạt lúa trên cây, trong bồ đã nảy mầm, củ sắn dầm trong đất úng nước, nông dân đang “vắt sức” để chống chọi trong cảnh trên đầu nắng nóng, dưới chân nước lạnh.
Bán tháo chạy úng
Do ảnh hưởng của bão số 4 gây mưa lớn kéo dài trên diện rộng, hàng nghìn hecta diện tích trồng sắn sắp thu hoạch trên toàn tỉnh Thừa Thiên Huế phải dầm mình trong đất úng nước và nông dân đứng trước nguy cơ mất trắng vì củ sắn sẽ thối hết nếu kéo dài thêm vài ngày nữa. Trong khi đó, bão số 5 đang đe dọa ập đến. Không còn cách nào khác, nông dân ở tỉnh này đang hối hả thu hoạch vụ sắn năm 2011 để chạy úng dù bão lũ vẫn chưa nguôi.
 Nông dân TT.Huế đang trong cảnh đầu đội nắng, chân ngâm nước lạnh để thu hoạch sắn chạy úng |
Theo thống kê, đến ngày 28/9, tại Thừa Thiên Huế, số diện tích sắn úng nước ở huyện Phú Lộc có 610 ha, huyện Phong Điền gần 300ha. Riêng một trong những xã có diện tích sắn lớn là xã Phong An (huyện Phong Điền) có 90ha... Nông dân trồng sắn trên địa bàn toàn tỉnh Thừa Thiên Huế chỉ có một mối tiêu thụ duy nhất. Suốt 3-4 ngày qua, lượng sắn đổ về nhà máy của Công ty tinh bột sắn Thừa Thiên Huế quá lớn đã gây ra cảnh ùn tắc, lấn chiếm lòng lề đường bất thường bởi hàng trăm ôtô tải, xe kéo nối đuôi dài cả cây số trên QL 1A, qua xã Phong An, huyện Phong Điền. Đoạn đường vào nhà máy cả trăm mét trở thành nơi ăn ngủ “dã chiến” của hàng trăm nông dân, tài xế, thương lái suốt mấy ngày qua...
Túc trực tại nhà máy suốt 3 ngày nay, nông dân Lê Ích Mong (thôn Đông Lâm, xã Phong An) cho biết: “5 ngày nay, hết thu dọn đồ chạy lũ rồi lại ngâm mình trong nước nhổ sắn chạy úng. Thu hoạch xong còn chầu chực để nhập vào nhà máy. Thở hết nổi...”. Chưa kể đến việc giá sắn từ 2.200 đồng/kg năm trước nay xuống dao động từ 1.200 – 1.500 đồng/kg. Giá đã thấp lại phải chờ cả 2-3 ngày mới bán được, sắn càng thối, giá lại càng thấp.
Hiện việc thu mua khá chậm của nhà máy đang tạo ra sự thấp thỏm cho bà con và làm chậm tiến độ thu hoạch sắn. “Sắn ủ trong đất úng cũng thối mà đưa lên nhà máy không nhập kịp cũng thối. Lại còn mất thêm tiền, công vận chuyển. Chúng tôi lo lắm” - anh Nguyễn Văn Hoàng (nông dân ở huyện Phú Lộc) cho hay. Chưa kể đến việc nhà máy sắn niêm yết giá thu mua sắn thấp nhất là 1.350 đồng/kg, nhưng theo PV ghi nhận, rất nhiều người chỉ bán được với giá từ 1.200 - 1.250 đồng/kg. Nông dân đang chịu thiệt nhưng đành chấp nhận bởi không còn cách khác.
UBND huyện Phong Điền đã phải huy động lực lượng gồm công an, CSGT túc trực trên QL 1A để đảm bảo trật tự và phân luồng lưu thông xe cộ trên tuyến này. Trao đổi với báo SK&ĐS, ông Nguyễn Đình Hưng, Phó giám đốc Nhà máy tinh bột sắn Thừa Thiên Huế cho biết, với công suất của nhà máy chỉ 350 tấn/ngày, kho chứa chỉ 1.200 tấn cộng với tình hình sắn ào ạt đổ về thì ít nhất 5 ngày nữa (thu mua từ 7g sáng đến 10g đêm) mới thu mua hết. Và ông Hưng khẳng định: “Việc thu mua sắn với giá 1.200 là không hề có” (!?)
 Củ sắn ngâm đất úng nước nên phần nhiều bị thối, giá bán lại thấp |
Gặt lúa chạy lũ
Khắp từ Thừa Thiên Huế ra Quảng Trị, vụ thu hoạch lúa hè thu đang vào đỉnh điểm thì mưa bão đến bất ngờ, người nông dân tại 2 tỉnh này đang “vắt kiệt” sức để chạy đua với thiên tai cứu lúa với phương châm “xanh nhà hơn già đồng”.
Sáng 28/9, trời đã có dấu hiệu hửng nắng nhưng nước vẫn còn ngập nhiều nơi. Tại thị trấn Tứ Hạ, huyện Hương Trà (Thừa Thiên Huế), hàng chục ha lúa vẫn còn “ngâm mình” trong nước và thấp thoáng giữa mênh mông là những cái đầu đội nắng, chân ngâm nước lạnh gặt lúa chạy lũ. Hiện tỉnh Thừa Thiên Huế vẫn còn gần 1.200ha lúa bị ngập trong lũ. Theo ghi nhận của chúng tôi, tỷ lệ hạt lúa trên cây đã bị nảy mầm do ngâm nước là số không nhỏ. Ông Hóa, một nông dân nói như than: “Số lúa thu hoạch trước đó gặp mưa lũ nên đã nảy mầm ở nhà. Nay ra ruộng lại cũng nảy mầm tiếp. Chẳng còn chi hết!”.
 Nông dân huyện Triệu Phong (Quảng Trị) đang khẩn trương thu hoạch lúa chạy lũ . |
Do mưa lớn nên sau thu hoạch, bà con không phơi được lúa. Theo thống kê của Ban chỉ huy PCLB&TKCN tỉnh Thừa Thiên Huế, đã có ít nhất 1.200 tấn lúa thu hoạch bị nảy mầm, thiệt hại khoảng 30%.
Tại Quảng Trị, tính đến sáng 27/9, các địa phương mới chỉ thu hoạch được 50% diện tích lúa. Trong đó, Triệu Phong mới thu hoạch 1.600/5.300ha; thị xã Quảng Trị 400/530ha; Đắkrông 300/420ha; Gio Linh 400/3.100ha; Vĩnh Linh 1.500/3.100ha; Hướng Hoá 50/920ha; Đông Hà 100/1.030ha; Cam Lộ 300/2.800ha.
Lũ lớn và nước sông rút chậm đã gây ngập lút hơn 2.100ha lúa hè thu chưa thu hoạch và 175ha hoa màu khác. Tại các vùng trọng điểm lúa ở các huyện Hải Lăng, Triệu Phong, Gio Linh..., lo lắng, thấp thỏm rồi xót xa là tâm trạng của người nông dân các nơi này khi trông cảnh lúa chìm trong biển nước. Chính quyền địa phương cùng quân đội, công an đang cật lực giúp dân. Nông dân vẫn đang hối hả ra đồng gặt lúa dù thời điểm thu hoạch hiện nay ở một số trà lúa chưa chín tới.
 |
Tại huyện Triệu Phong, từ ngày 21/9 đến nay, dưới mưa tầm tã, nông dân vẫn tranh thủ ra đồng gặt nốt số diện tích lúa đã bị ngập úng. Tại những cánh đồng lớn của huyện ở xã Triệu Sơn, Triệu Trung, Triệu Trạch... người dân đã huy động nhân lực và mọi phương tiện như ghe, thuyền, bè chuối, săm ôtô bơm căng... để vận chuyển lúa lên bờ vì lúa đã bị ngập gần và quá tới ngọn. Ông Nguyễn Thế Quảng ở xã Triệu Sơn cho hay: “Mấy hôm nay, cả nhà đổ xô ra đồng bất chấp mưa bão, nhưng do nước ngập quá sâu nên việc thu hoạch chậm lắm”.
Nhiều hộ dân đã tìm giải pháp khắc phục tạm thời như mua thêm quạt điện, than, móc bóng đèn có công suất cao để hong khô lúa. Nhưng cũng chỉ là giải pháp trước mắt, còn nếu lúa tiếp tục bị ngập và trời trở mưa thì lúa nảy mầm hết là điều khó tránh khỏi. Các địa phương ở tỉnh này đã huy động 100% các trạm bơm, máy bơm túc trực 24/24 giờ để tiêu úng giúp người dân thu hoạch lúa dễ dàng hơn.
Bài, ảnh: NGUYÊN TRẦN