Diễn ra từ ngày 17 - 21/10 tại Hà Nội, Liên hoan phim quốc tế Việt Nam lần thứ nhất (Vietnam iternational film Festiva l - VNIFF) do Cục Điện ảnh và Công ty BHD tổ chức kỳ vọng tạo dựng một "thương hiệu" và mở thêm những cánh cửa cho Điện ảnh VN trên con đường hòa nhập thế giới.
Kích cầu thị trường nội địa
Lần đầu tổ chức, số phim dự thi còn khiêm tốn và chưa có nhiều những tên tuổi nổi bật nên VNIFF khá quan tâm đến các sự kiện bên lề với mong muốn góp phần làm phong phú nội dung chương trình bên cạnh lễ khai mạc và bế mạc đều được truyền hình trực tiếp trên VTV3: Lễ ra quân của 300 tình nguyện viên VNIFF tại Nhà hát Lớn (16/10); Lễ in tay lưu niệm tại Quảng trường Nhà hát Lớn, khai trương ba triển lãm ảnh ngoài trời... (17/10); Tọa đàm Giải pháp tăng cường sản xuất phim VN, giao lưu với khán giả tại vườn hoa Lý Thái Tổ, Dàn nhạc giao hưởng Hungary biểu diễn tại Nhà hát Lớn (18/9); Tọa đàm VN môi trường sản xuất hấp dẫn, Triển lãm ảnh VN đương đại, chương trình Thảm đỏ (các diễn viên sẽ đi trên thảm đỏ trên phố Tràng Tiền), giao lưu giữa các nhà làm phim và các ngôi sao tham dự VNIFF (19/10); Tọa đàm Xây dựng nền công nghiệp điện ảnh VN, triển lãm Hạng mục điện ảnh khách mời, giao lưu với các diễn viên, các đoàn phim tại Quảng trường Nhà hát Lớn và chiếu phim ngoài trời (20/10)... Như vậy, hội thảo, triển lãm và giao lưu vẫn là những hoạt động chính bên cạnh chương trình chiếu phim ngoài trời (tại Nhà Kèn) và trong nhà (số phim trình chiếu này có nhiều bộ phim của bạn bè quốc tế mang đến giao lưu chứ không phải phim dự thi). Điều này cho thấy, các nhà tổ chức mong muốn thu hút khán giả và những người trong giới điện ảnh đến với sự kiện tầm cỡ quốc tế, vừa giúp khán giả hiểu biết hơn về loại hình nghệ thuật này và qua đó kỳ vọng thu hút thêm khán giả đến với phim ảnh. Được như thế trong lần đầu tổ chức cũng là LHP thành công.
 |
Dù không có sự hiện diện của các minh tinh màn bạc quốc tế nhưng các vị trong ban giáo khảo (BGK) thể loại phim truyện nhựa đều có tên tuổi ở tầm quốc tế: Chủ tịch BGK Phillip Noyce (đạo diễn Người Mỹ trầm lặng, Salt...) và các thành viên BGK: ông Francois Cantonne (nhà quay phim đoạt giải Cesar với phim Đông Dương), ông Marco Mueller (Giám đốc LHP quốc tế Venice), bà Aruna Vasudev - Chủ tịch NetPac (Tổ chức thúc đẩy điện ảnh châu Á), bà Kangsu Yeon (nữ tài tử điện ảnh Hàn Quốc) và đạo diễn - NSND. Đặng Nhật Minh. Họ, cùng với kết quả chấm giải, chính là yếu tố quan trọng khẳng định uy tín của VNFFI. Khoảng 500 khách mời tham dự VNIFF, trong đó 140 khách quốc tế và 30 NSND của điện ảnh VN cũng sẽ trở thành những điểm nhấn cần thiết cùng với các hoạt động bên lề có thể giúp cho VNIFF càng thêm xôm tụ. BGK phía VN còn có NSND. Bùi Đình Hạc (phim tài liệu), nhà phê bình phim Ngô Phương Lan (phim dự thi ở hạng mục NetPac). Ban chuyên gia tư vấn giới thiệu phim cho VNIFF gồm các thành viên đang làm việc cho LHP Venice, Hawaii, Toronto... Ban cố vấn danh dự của LHP có Giám đốc chương trình LHP Busan Kim Ji Seok, Giám đốc nghệ thuật LHP quốc tế Cannes Christian Jeune, Giám đốc tổ chức các sự kiện đặc biệt Viện hàn lâm Khoa học và nghệ thuật điện ảnh Mỹ Hellen Harrington, Giám đốc Unifrance (tổ chức quảng bá điện ảnh Pháp ra toàn thế giới) Regine Hatchondo... Điều này càng cho thấy các nhà tổ chức đang cố gắng gây dựng "thương hiệu" VNIFF cho những lần LHP sau quy mô và chất lượng hơn nữa...
Khó khăn và... cập rập
Các nhà tổ chức, ngoài tập dượt bằng các LHP trong nước còn cử người đến với nhiều LHP quốc tế để học hỏi kinh nghiệm, đặt quan hệ và quan trọng hơn là tổ chức các hoạt động quảng bá điện ảnh VN ở các LHP để "tạo đà" cho LHP. Vì ai cũng biết, với nhiều người làm phim chuyên nghiệp trên thế giới thì điện ảnh VN vẫn còn rất xa lạ. Trong khi đó, như đã nói ở trên, để tổ chức được LHP quốc tế thì ngoài việc thu hút tác phẩm của các nhà làm phim quốc tế tham gia, còn phải có yếu tố quốc tế ở rất nhiều hoạt động khác trong LHP.
Nói đến việc có được tác phẩm dự thi, có lẽ đó là khó khăn và nỗi lo ngại nhất của những người tổ chức. Cách ngày khai mạc một tháng nhưng BTC vẫn chưa chốt được danh sách tác phẩm dự thi, ngay cả với tác phẩm trong nước.
 Hai bộ phim VN dự giải VNIFFI ở hạng mục phim truyện nhựa: Long thành Cầm giả ca (đạo diễn Đào Bá Sơn) và Trung úy (đạo diễn Hà Sơn). |
Tiêu chí đầu tiên của VNIFF lần này là "Tôn vinh điện ảnh châu Á". Trong bối cảnh LHP châu Á - Thái Bình Dương có năm đứt quãng và gần đây tỏ ra khá chật vật trong việc tìm kiếm nguồn tài chính để tổ chức hay một số LHP trong khu vực cũng mới chỉ loanh quanh ở việc thu hút các phim châu Á thì để tôn vinh được điện ảnh châu Á đã ghi nhận nỗ lực của các nhà tổ chức ở VN lần này. Vậy nên việc để có phim mới "lần đầu công chiếu ở nước ngoài hoặc chưa từng công chiếu tại châu Á (trước 21/10/2010), chưa được chiếu trên kênh truyền hình nào cũng như chưa được phân phối trên mạng internet cho bất kỳ đối tượng khán giả nào" càng không dễ. Ngay đến BHD là nhà sản xuất bộ phim Cánh đồng bất tận không ghi danh phim này trong hạng mục tranh giải. Dù người trong cuộc giải thích việc này để tránh "vừa đá bóng vừa thổi còi" nhưng nhiều người cho đây là một lựa chọn đầy thực tế, vì nếu tham dự VNIFF, bộ phim này sẽ không đáp ứng được yêu cầu công chiếu lần đầu (world premier) tại các LHP quốc tế như: Busan, LHP Cannes, LHP Venice...
Còn một nỗi lo nữa là sự hưởng ứng và tham gia của công chúng. Người xem phim ở Hà Nội không đông đảo bằng TP. HCM nhưng có lẽ vẫn là một ẩn số chờ đợi sự "kích thích" từ các hoạt động của LHP hơn là tự giác đến với sự kiện mang quy mô quốc tế này...
"Vạn sự khởi đầu nan" nhưng "vạn sự" cũng có thể... khởi đầu vui khi các nhà tổ chức vừa có tiềm lực về tài chính vừa có nhiều kinh nghiệm trong hoạt động điện ảnh quốc tế và quan hệ với nhiều đối tác điện ảnh trên thế giới. Cùng với việc những bộ phim VN gần đây (Chơi vơi, Trăng nơi đáy giếng, Đừng đốt...) gây được tiếng vang tại các LHP quốc tế, hy vọng VNIFF lần đầu tổ chức sẽ góp phần để nó sẽ trở thành một sự kiện không chỉ được công chúng trong nước mà bạn bè quốc tế nhớ đến như một sự mong đợi, chờ đón hàng năm.
Mai Chi