Tôi quen với nhiều người nói tiếng Anh đang làm việc ở Việt Nam trong các lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, một số người trong họ nói với tôi: “Các bạn có một năng lực làm việc rất tốt nhưng các bạn bỏ lỡ nhiều cơ hội vươn rộng ra bên ngoài bởi các bạn đã không sử dụng tốt ngoại ngữ. Ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh là phương tiện, công cụ vô cùng ích lợi...”. Những chuyên gia này tỏ ý tiếc rằng, nếu sử dụng tiếng Anh tốt thì các ca sĩ, nhạc sĩ, các cây bút sáng tác văn học, phê bình, các diễn viên và nhất là bộ môn kịch nói đã có thể tiếp cận với văn học nghệ thuật thế giới với tốc độ khác hơn, đem lại nhiều thành tựu cho bản thân mỗi người và cho xã hội Việt Nam.
Nhiều người từng đã học ngoại ngữ: Pháp, Nga, Anh... nhưng tâm sự rằng học đâu quên đó. Có người biết đọc nhưng không biết nói, có người đọc nói lại sai khiến người khác nghe không hiểu, muốn ra nước ngoài du lịch thôi cũng không dám, đi cũng không học hỏi được là bao vì phương tiện giao tiếp không có. Đem chuyện đó ra hỏi, chuyên gia bảo: Các bạn không chỉ đã học với một phương pháp sai mà sau đó đã bỏ rơi nó. Ngoại ngữ còn gọi là sinh ngữ, không sử dụng thường xuyên thì tất sẽ mai một.
 Việt Nam đã có những biến chuyển tích cực trong công tác giảng dạy tiếng Anh. |
Có thể nói ngắn gọn rằng: phương pháp của các giáo viên trong chương trình VTTN là lấy học sinh làm trung tâm, khuyến khích học sinh phát huy sự chủ động trong giờ học. Nếu trước đây chúng ta học thụ động với những giờ lên lớp của giáo viên chỉ tư duy với những gì có trong cuốn sách giáo khoa thì ngày nay giáo viên áp dụng linh hoạt sách giáo khoa cho phù hợp với mỗi lớp học. Trao đổi theo nhóm, trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết để họ có thể sự dụng ngoại ngữ một cách sáng tạo và khuyến khích học sinh nói tiếng Anh ngay trong lớp. Chính sự chủ động tạo ra dấu ấn trong bộ nhớ con người, làm nên hiệu quả của việc học ngoại ngữ.
Chương trình trên đã thực hiện ở VN trong 8 năm qua. Ban đầu VTTN được triển khai ở 10 và hiện nay là 20 tỉnh thành trên cả nước. Tám năm đã hình hành một phong cách làm việc mới vô cùng năng động: các giáo viên, giảng viên tiếng Anh chủ chốt từ các địa phương này thông qua VTTN kết nối với nhau qua mạng và qua những lần tập trung tập huấn, đào tạo, nâng cao và gặp gỡ trao đổi trong sự tổ chức của Hội đồng Anh. VTTN được coi như một diễn đàn để các giáo viên gặp gỡ và chia sẻ kinh nghiệm, tham gia thảo luận, tham dự các hoạt động phản ánh sự thay đổi, phổ biến các phương pháp và sự sáng tạo trong quá trình giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam...
Một trong những giảng viên chủ chốt của chương trình đã nhận định rằng giờ đây giáo viên tiếng Anh ở VN đã quan tâm đến những thay đổi trong cách tiếp cận, các kỹ năng trong dạy và học, khuyến khích áp dụng các phương pháp mang tính giao tiếp hết sức năng động và hiệu quả. Anh nói, tám năm qua, Việt Nam cùng với một số nước khác trong khu vực đã có những biến chuyển tích cực trong lĩnh vực giáo dục nói chung và trong công tác giảng dạy tiếng Anh nói riêng.
Hiện nay chúng ta đã có được đội ngũ giảng viên chủ chốt theo mô hình VTTN. Bộ môn tiếng Anh không chỉ được dạy ở bậc trung học phổ thông mà bắt đầu được giới thiệu ở bậc tiểu học tại VN.
Một chuyên gia giới thiệu với chúng tôi Hội nghị lần thứ 5 sẽ mở tại Hà Nội vào 16, 17/1 với hơn 400 giáo viên, chuyên viên tiếng Anh của 45 tỉnh thành của VN và các chuyên gia đến từ 18 nước trên toàn cầu. Trong hội nghị có tham luận của 65 diễn giả trong và ngoài nước. Đặc biệt có bà Olha Madylus, một nhà sư phạm, chuyên gia trong lĩnh vực sáng tạo các phương pháp giảng dạy cho trẻ em. Bà đã có hơn 20 năm dạy học và tại Vương quốc Anh, bà dạy môn tiếng Anh và kịch nói. Tại hội nghị này, bà Olha sẽ giới thiệu phương pháp giảng dạy kỹ năng thực tế giúp học sinh thích ứng với cuộc sống trong thế kỷ 21. Hai tham luận của bà bao gồm: Lấy học sinh làm trung tâm (dành cho học sinh trung học phổ thông) và khuyến khích nói tiếng Anh trong lớp (dành cho học sinh tiểu học).
Nhóm những người thực hành học tiếng Anh theo phương pháp mới từ hơn một năm nay, có người đã hát được những bài hát tiếng Anh khá chuẩn. Có người hy vọng có thể diễn những vở kịch cổ điển châu Âu trên sân khấu, với hy vọng đón được khán giả nước ngoài. Nhưng con gái tôi, thế hệ trung học phổ thông thì mới thật là khác biệt, cháu đã có thể thi diễn thuyết bằng tiếng Anh ở các cuộc thi được tổ chức ngày càng nhiều ở VN, cháu được tiếp cận phương pháp học tiếng Anh mới từ năm 2003.
Phương tiện hội nhập đã có, tôi hy vọng vào tương lai trong đó lớp người mới sẽ tự tin trong cạnh tranh toàn cầu đem về ích lợi to lớn cho xã hội.
Nguyễn Hương Lan